Кіріспе
Британдық броньды крейсерлер класы
Эдинбург герцогы класы крейсерлері – 20 ғасырдың басындағы алғашқы онжылдықта Корольдік теңіз күштері үшін салынған екі броньды крейсерлер класы. Олар сауда кемелерін қорғаудың орнына, әскери флотпен бірге жұмыс істеуге арналған алғашқы британдық броньды крейсерлері болды. Қызметке кіргеннен кейін, 1913 жылға дейін Атлант мұхиты, Ла-Манш және Ұлттық флоттарға бекітілді, содан кейін Жерорта теңізі флотына ауыстырылды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, осы кластағы кемелер неміс броньды және жеңіл крейсерлерін ұстауға қатысты. Неміс кемелері Осман түрік жеріне қашқаннан кейін, кемелерге Қызыл теңізде конвойлерді сүйемелдеу міндеті жүктелді. Олар жыл соңында елге оралмас бұрын үш неміс сауда кемесін жаулап алды. 1916 жылдың мамырында Ютландия шайқасына қатысты, онда барлық экипажымен бірге батып кетті. Ал екінші кеме келесі жылды Солтүстік теңізде блокадада өткізді, содан кейін соғыс аяқталғанға дейін Атлант мұхитына конвойлерді сүйемелдеуге жіберілді. 1920 жылы металл тескілеріне сатылды.
Дизайн және сипаттама
Осыдан кейін Корольдік теңіз күштері бронекерлерін қалай пайдалануды жоспарлағанын қайта қарастырды. Олардың шайқас флотының жылдам қанатын құрайтыны шешілді, яғни қарсыластың флотындағы осындай кемелермен күресу үшін оларға ауыррақ броня және қару-жарақ қажет болды (соның салдарынан үлкен корпус және жоғары құн). 1902–1903 жылғы теңіз бағдарламасында екі бронекер жоспарланды және жаңа тағайындалған теңіз құрылысы директоры Филип Уоттс теңіз тарихшысы Оскар Паркс «90-шы жылдардағы крейсерлік нұсқалары» деп атаған жобаны жасады. Бұл оның алғашқы жобасы болды және ол өзінің алдыңғысы сэр Уильям Уайттың жобаларындағы ең нашар қасиетін сақтап қалды: ол қосалқы қару-жарақты негізгі қару-жарақтан бір палуба төмен орналастырды, амбразураларға, бұл қарулар тыныш теңізде ғана жұмыс істей алатынын білдірді. Бұл мәселенің шешімі құрылыс басталғаннан кейін ұсынылды, Уоттс кемелер күткеннен жеңіл болатынын және алты дюймдік зеңбіректерді негізгі қару-жарақпен бір деңгейде орналастырылған зеңбіректермен ауыстыруға болатын салмақ болатынын білгеннен кейін. Бұл екі кемеге барлығы 398 000 фунт стерлинг тұрады, Адмиралтейство кеңесі үшін тым қымбат болғандықтан, 1904 жылдың 30 наурызында қабылданбады. Эдинбург герцогы класындағы кемелерді , бірақ олар құрылыс кезінде айтарлықтай жеңіл болды, қалыпты жүктемеде және толық жүктемеде жылжыды. Кемелердің экипажы 769 офицер мен сарбаздан тұрды. Олар терең жүктемеде 1 метр биіктікте жылдам құлап, алты дюймдік зеңбіректер болжамдыдай ылғалды болды. Крейсерлер екі 4 цилиндрлі үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір валды айналдырды, олардың жалпы қуаты 20 Babcock & Wilcox су түтік қазандығы және алты цилиндрлі қазандықпен қамтамасыз етілді. Кемелерде көмірдің ең көп мөлшері және оның жануын күшейту үшін көмірге шашыратылатын жанар май қоры болды. Толық қуатпен олар жылдамдықпен жүгіре алды. Зеңбіректер екі орталық мұнарада орналастырылған, біреуі суперқұрылымның алдында, біреуі артында, ал төрт қанатты мұнаралар түтікшенің бұрыштарында орналастырылған. Орталық мұнаралар 285° бұрыла алды, ал қанатты мұнаралар зеңбірек аузынан шығатын газдарға байланысты жақтан 120° бұрылумен шектелді. Кемелер әр зеңбірек үшін 100 оқ тасыды. Әр зеңбірекке 150 оқ берілді. Әр зеңбірекке 250 оқ берілді. Фридман тек екі торпедалық түтіктерді тізімдеген.
Қару-жарақ
Эдинбург герцогы класының кемелерінде Крупп цементтелген броньдан жасалған су желісі бронь белдеуі болды, ол кеме корпусының орта бөлігін 260 фут (79 м) қаптады. Оқ ату мұнараларының алдыңғы беттері 7,5 дюйм қалыңдықпен, ал бүйірлері мен төбесі де брондалған. Барбеттер алты дюймдік броньмен қорғалған, сондай-ақ оқ-дәрі көтерушілер де брондалған, бірақ бронь белдеуі арасында олардың бронь қалыңдығы үш дюймға дейін жұқартылған. Әрбір алты дюймдік зеңбірек алдынан екі дюймдік бронь экраны орнатылған. Төменгі палубаның қалыңдығы рульдік механизм мен қозғалтқыш цилиндрлерінің үстіндегі броньтан басқа жерлерде жұқа болды. Кеменің алдыңғы мачтасы үш аяқты мачтаға айналдырылды, бұл шамамен 1917 жылы қосылған өртті бақылау директорының салмағын ұстап тұру үшін жасалған.
Қызмет тарихы
Эдинбург герцогы мен Қара ханзада Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Канал, Атлантика және Ұлттық флоттарда қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде олар Жерорта теңізінде орналасқан еді. 1914 жылдың желтоқсанында екі кеме 1-ші крейсерлік эскадрильяға қайта қосылды, ол Ұлы флотқа ауыстырылып, 1916 жылдың мамырында Ютландия шайқасына қатысты. Қара ханзада қараңғы түскен кезде флоттан айырылып, сол түні неміс броненосецтерімен бірге батып кетті. Эдинбург герцогы шайқаста зақымдалмады және оның эскадрильясынан тірі қалған жалғыз кеме болды. 1917 жылдың тамыз айында ол конвойлерді сүйемелдеу міндетімен Атлантикаға ауыстырылды. 1920 жылы кеме металл тескісіне сатылды.
The two sisters rejoined the 1st Cruiser Squadron in December 1914, which had transferred to the Grand Fleet and participated in the Battle of Jutland in May 1916. Black Prince became separated from the fleet when darkness fell and was sunk with all hands by German battleships later that night. Duke of Edinburgh was not damaged during the battle and was the only ship of her squadron to survive. She was eventually transferred to the Atlantic in August 1917 for convoy escort duties. The ship was sold for scrap in 1920.