Кіріспе
Француз инженері және өнертапқышы (1870-1960) Жорж Клод (24 қыркүйек 1870-23 мамыр 1960) - француз инженері және өнертапқышы. Ол ауаның өнеркәсіптік сұйытылуы бойынша алғашқы жұмыстары, неондар жарығын ойлап тауып, оны коммерцияландыру және тереңнен суық теңіз суын сорғылап энергия өндіру бойынша үлкен тәжірибесімен танымал. Кейбіреулер оны "Францияның Эдисона" деп санайды. Клод Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияны басып алған немістермен белсенді қызметтесіп, 1945 жылы тұтқындалып, құрметінен айырылды.
Georges Claude (24 September 187023 May 1960) was a French engineer and inventor. He is noted for his early work on the industrial liquefaction of air, for the invention and commercialization of neon lighting, and for a large experiment on generating energy by pumping cold seawater up from the depths. He has been considered by some to be "the Edison of France". Claude was an active collaborator with the German occupiers of France during the Second World War, for which he was imprisoned in 1945 and stripped of his honors.
Ерте өмір және мансап
Жорж Клод 1870 жылы 24 қыркүйекте Парижде, Франция қаласында, қала неміс әскерлері қоршауында болған кезде дүниеге келді. Кейін ол бірнеше лауазымдарды атқарды. Ол кабель фабрикасында электр инспекторы, электр фабрикасында зертхана меңгерушісі болды. Ол L'Étincelle Électrique (Электрлік шырағы) журналын құрып, редактор болды; оның Жак Арсен д'Арсонвалмен маңызды достығы осы уақытқа таман басталған. 1896 жылы Клод сол кезде жарықтандыру үшін қолданылатын бөтелкедегі ацетиленнің жарылу қаупі туралы біледі. Ацетилен қысыммен сақталған кезде жарылғыш болып табылады. Клод ацетиленнің ацетонға жақсы ерігенін, яғни 25 атмосфералық қысыммен сақталғанды, газды өңдеудегі қауіпті азайтатынын көрсетті.
Ауаны сұйыту
1902 жылы Клод ауаны сұйыту үшін қазіргі Клод жүйесі деп аталатын әдісті ойлап тапты. Бұл жүйе сұйық азот, оттегі және аргонды өнеркәсіптік мөлшерде өндіруге мүмкіндік берді; Клодтың тәсілі Карл фон Линденің (1895) бұрынғы жүйесімен сәтті бәсекелесті. Клод және бизнесмен Пол Делорм Air Liquide (L'Air Liquide) компаниясын құрды, ол қазіргі уақытта Парижде орналасқан үлкен көпұлттық корпорация.
Неондық жарықтандыру
Гейслер түтіктері мен Дэниел МакФарлан Мурдың азот негізіндегі жарық ("Мур түтігі") өнертабысынан шабыт алған Клод өзінің ауа сұйыту бизнесінің қосалқы өнімі ретінде өндірілген неонды пайдалану үшін неон түтігі жарығын жасады. Клод өзінің технологиясы үшін Францияда 1910 жылы 7 наурызда патент алды. Клод 1913 жылы неон газын шығарумен қатар, неон жарығын іске асыруға мүмкіндік беретін екі негізгі өнертабыс бар екенін жазды. Біріншісі - неонды (немесе аргон сияқты басқа инертті газдарды) тазарту әдістері. Клод толықтай жабық шыны түтікшеде инертті газдарды тазарту әдістерін әзірледі, бұл неон түтікшелерін Мур түтіктерінен ажыратып, соңғысы түтікшедегі азот немесе көмірқышқыл газдарын толтыру құрылғысы бар. Екінші өнертабыс, ең соңында, Клодтың жарық бизнесін дамыту үшін маңызды болды; бұл сыртқы қуат көзінен электр тоғын белгідегі жанып тұрған газдарға өткізетін электродтардың ыдырауын ("тұндыру") азайту үшін жасалған жоба болды. "Неон жарығы" және "неон белгісі" терминдері көбінесе неоннан басқа, аргон, сынап буы немесе басқа газдармен толтырылған, тұйық шыны түтіктерді қамтитын электрлік жарықтандыруға қолданылады. 1915 жылы Клойдке неондар үшін электродтардың дизайнын қамтитын АҚШ патенті берілді; бұл патент оның компаниясы Клод Неон Лайтс АҚШ-та 1930 жылдардың басында монополияның ең мықты негізі болды. Жорж Клод және ол құрған француз компаниясы көптен бері АҚШ-қа неон белгілерін енгізді деп айтылады, ол екеуін Эрл К. Энтониге, Сан-Франциско мен Лос-Анджелестегі Паккард автосаудагерлерінің иесіне (1923 жылы) сатып жіберді, бірақ бұл туралы ешқандай дәлел табылмады. Оның орнына 1923-1925 жылдардағы суреттерде Лос-Анджелестегі неон белгісі көрінеді, бірақ 1925 жылға дейін емес. Энтонидің Сан-Францискодағы дилерлік кеңсесінің фотосуреті 1924 жылы Packard компаниясының неон белгісін көрсете алады, бірақ бұл нақты емес. Алайда, 1924 жылы Клодтың компаниясы (Клод Неон) АҚШ-та филиалдарды немесе лицензияланған патенттерді ашып, АҚШ-тың батыс жағалауындағы компаниялар (мысалы, Электр өнімдері) сияқты филиалдарды ашты. Неон белгілері жай ғана пайда болса да, 1930 жылдары ол АҚШ-та кең таралған болды.
Мұхит жылу энергиясын түрлендіру
Клодтың ұстазы және досы - "Океандық жылу энергиясын конверсиялау" (OTEC) концепциясын ойлап тапқан Жак Арсен д'Арсонвал. Клод сондай-ақ осы технологияның алғашқы зауыттарын жасаған. Клод өзінің зауытын Кубада 1930 жылы құрды. Бұл жүйе төмен қысымды турбинамен 22 киловатт электр қуатын өндірді. 1935 жылы Клод тағы бір зауыт құрды, бұл жолы Бразилия жағалауында орналасқан 10 000 тонналық жүк кемесі болды. Ауа райы мен толқындар екі зауытты да электр энергиясын өндірушіге айналдырмас бұрын жойып жіберді. Ол 1940 жылы қыркүйекте құрылған Groupe Collaboration-тің көрнекті комитетінің мүшесі болды. Ол 1941 жылы Виши режимімен Ұлттық консультативтік кеңестің мүшесі болып тағайындалды. 1944 жылы Франция одақтастармен азат етілгеннен кейін, Клод 1944 жылдың 2 желтоқсанында Осі державаларымен ынтымақтастық жасағаны үшін қамауға алынды. Ол Француз ғылым академиясынан шығарылды. 1945 жылы ол үгіт-насихат жұмысына қатысты сотталып, сотталды, бірақ V 1 ұшатын бомбасын жасауға көмектескен деген тағы бір айыптан ақталды. Ол өмір бойына түрмеге қамалды. 1950 жылы ол теңіздің жылу энергиясын түрлендіру жөніндегі зерттеулері үшін түрмеден босатылды. 1960 жылы қайтыс болғанға дейін бірнеше жыл бұрын жарық көрген Клодтың "Менің өмірім және өнертабыстарым" атты автобиографиясы.