Кіріспе
Flicker free – бұл бейне дисплейлеріне, әсіресе катодты сәуле түтіктеріне берілген термин. Олар экранның жыпылықтауын азайту немесе жою үшін жоғары жаңарту жылдамдығында жұмыс істейді. Телевизорлар үшін бұл 100 Гц немесе 120 Гц жиіліктің өріс жылдамдығында жұмыс істеуді білдіреді, бұл 50 Гц (PAL, SÉCAM жүйелері) немесе 60 Гц (NTSC) жиілігінде жұмыс істейтін стандартты телевизорлардан өзгеше. Мұндай эффект әрбір өрісті бір рет емес, екі рет көрсету арқылы ең оңай жүзеге асырылады. Компьютерлік дисплейлерде бұл әдетте 70–90 Гц жаңарту жиілігін құрайды, кейде 100 Гц немесе одан да жоғары болады. Бұл қозғалысты интерполяциямен шатастырмау керек, бірақ оларды біріктіруге болады – қараңыз, төмендегі іске асыру. Осы жиіліктерде жұмыс істейтін телевизорлар көбінесе 100 немесе 120 Гц деп белгіленеді, бірақ сипаттамасында «жыпылықтаусыз» деген сөз қолданылмайды.
Ауру таралуы
Бұл термин негізінен КРТ-лер үшін қолданылады, әсіресе 50 Гц жиілікті елдердегі (PAL немесе SECAM) телевизорлар және 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басындағы компьютерлік мониторлар. PAL/SECAM бейнесінің 50 Гц жиілігі (60 Гц NTSC бейнесімен салыстырғанда) және көрерменнің шеткі көрісіне жақын орналасқан салыстырмалы түрде үлкен компьютерлік мониторлар осы құрылғыларда жыпылықтануды ең байқалатынына себеп болады. Көптеген адамдардың ойынша, қазіргі заманғы ЖК мониторлар жыпылықтамайды, бірақ олардың көпшілігі жарықтықты басқару үшін импульс ені модуляциясын (PWM) пайдаланады. Жарықтық деңгейі төмендеген сайын жыпылықтану көбірек байқалады, себебі PWM циклының әрбір кезеңінде артқы жарық активті болатын уақыт қысқарады. Бұл мәселе LED артқы жарығы бар заманауи мониторларда одан да айқын, өйткені LED жарығы ток өзгерістеріне өте жылдам реакция жасайды.
Іске асыру
Мақсат – адамның көзге көрінетін жыпылықтаудың бірігу шегінен асып түсетін жиілікпен суреттерді көрсету, соның арқасында тұрақты (жыпылықтамайтын) көрініс әсерін тудыру. Компьютерлік дисплейлерде бұл бейнекартадағы шығарылған сигналдың кадр жылдамдығын өзгертуден тұрады (және осымен синхронда, дисплейде көрсетілетін суреттен). Бұл видеоадаптердің сағаттық жылдамдығымен және берілген пикселдік сағаттық жылдамдық үшін бағдарламаға қажетті кадр жылдамдығымен шектеледі. Жоғары жаңарту жылдамдықтары үшін төменгі ажыратымдылық немесе түс тереңдігі қажет, ал жоғары кадр жылдамдықтары бейне шығару бағдарламасының экранды жиірек қайта есептеуін талап етеді. Осы себептерге байланысты, компьютерлерде жыпылықтауды азайту үшін 90–100 Гц-тен жоғары жаңарту жиілігі сирек кездеседі – бұл жиіліктер жыпылықтауды жою үшін жеткілікті. Телевизорда бұл мәселе күрделірек, себебі бастапқы материалдың кадр жылдамдығы тұрақты (және дәстүрлі түрде өріліп келетін бейне, онда әрбір кадрдың сканерлеу сызықтарының жартысы бір уақытта беріледі). Ең қарапайым шешім – кадр жылдамдығын бірдей хабарламаны екі рет жылдам тізбектеп көрсету арқылы екі есеге арттыру, кинопроекторлардың (24 кадр/секундық фильмнің әрбір кадрын екі немесе одан да көп рет көрсететін) істеу принципі осыған ұқсас – әрбір өрісті екі рет көрсету немесе өрістерді алмастырып көрсету. Балама ретінде, қозғалыс интерполяциясын қолдануға болады, онда бастапқы өрістерді екі рет көрсетудің орнына, бастапқы кадрлар арасында интерполяцияланған суреттер жасалады. Бұл суретті прогрессивті сканерлеуге (екі жартылай суреттен толық сурет құруға тырысу) түрлендірумен біріктірілуі мүмкін. Жоғары жаңарту жылдамдықтары жыпылықтауды азайтатын болса да, басқа да проблемаларды тудыруы мүмкін. Өрістерді қайта көрсету кадр жылдамдығын толық санмен еселемесе (мысалы, 24 кадр/секундық × 2 = 48), әсіресе жылдам қозғалатын суреттерде, сурет бір орында тұрып, дүмпуі мүмкін, себебі ол бірнеше рет бірдей жерде көрсетіледі. Керісінше, интерполяция (дүмпуінен сақтап, бастапқы бейнеге қарағанда тегіс қозғалыс құруы мүмкін) нашарлануға себеп болуы мүмкін, әсіресе жылдам прокруллданатын мәтінде. Толық ақпарат алу үшін «Үш екі төменге түсіру» және «Қозғалыс интерполяциясы» тақырыптарын қараңыз.