Кіріспе

Конгресс заңдарды қабылдау тәртібін реттейтін АҚШ Конституциясының ережесі.

Құжаттарды ұсыну туралы ереже (I бап, 7-тарау, 2 және 3-тармақтар) Конгресте бастау алған заң жобаларының АҚШ-та федералды заңға айналу процесін көрсетеді.

Қорытынды

Заң жобасы Өкілдер палатасы мен Сенаттан бірдей нысанда қабылдалуы тиіс. Әр палатаның өз нұсқасын қабылдауы және содан кейін екі нұсқа арасындағы келіспеушіліктерді шешіп, компромистік заң жобасын дайындайтын конференциялық комитетке жіберу – бұл қалыпты тәжірибе; компромистік заң жобасы екі палатада бірдей нысанда дауысқа салынып, қабылдануы мүмкін. Заң жобасы екі палатада қабылданғаннан кейін, ол Президенттің бекітуіне ұсынылуы керек. Егер Президент заң жобасын бекітіп, қол қойса, онда ол заңға айналады. Егер Президент заң жобасын мақұлдамаса және вето салса, онда ол заң жобасын вето туралы хабарламасымен (өзінің наразылықтарымен) бірге заң жобасын жасаған палатаға қайтаруы керек. Екі палатаның үштен екі көпшілігі ветоны жоққа шығара алады, және заң жобасы Президенттің қол қоймауына қарамастан заңға айналады. Ветоны жоққа шығару кезінде екі палатаның дауысы «жақта» және «қарсы» деп тіркелуі керек, сондай-ақ заң жобасына қолдау көрсеткен және қарсы дауыс берген адамдардың аты-жөні жазылуы тиіс. Егер Конгресс отырыста болған кезде Президент заң жобасына қол қоймаса немесе ұсынғаннан кейін 10 күн ішінде (жексенбі күндерін есептемегенде) вето салса, онда ол автоматты түрде заңға айналады. Егер заң жобасы дүйсенбі немесе сейсенбі күні ұсынылса, Президенттің нақты 11 күні бар; әйтпесе 12 күн болады. Егер Конгресс сессияда болмаса (жабық), Президент заң жобасына қол қоймаса немесе ұсынғаннан кейін 10 күн ішінде (жексенбі күндерін есептемегенде) вето салса, онда ол заңға айналмайды. Бұл «қалтадағы вето» деп аталады – себебі Президент заң жобасын қалтасына салып, оны ұмытып кеткені айтылады, Конгресс оны жоққа шығара алмайды, бірақ Конгресс қайта жиналғаннан кейін сол заң жобасын қайтадан қабылдауы мүмкін. Сонымен қатар, Конгресс «формалды» сессияларды қалтадағы ветоны болдырмау үшін пайдалана алады.

Жол-жобалық вето

Жоғарғы Соттың Клинтонға қарсы Нью-Йорк қаласы ісі бойынша 524 U.S. 417 (1998) қаулысы 1996 жылғы Line Item Veto Act-тің конституцияға қайшы екенін анықтады, бұл актінің Құжаттарды ұсыну туралы бапты бұзғанын мәлімдеді.

Заңнамалық вето

Жоғарғы Сот «Иммиграция және натурализация қызметі мен Чадха» ісінде (462 A.Қ.С. 919, 1983) заңнамалық вето Конституцияға қайшы екенін анықтады, себебі ол Қолдану шарттарын және екіпалаталы жүйені бұзады.

Жексенбі күндерін қоспағанда

Заңнаманы президенттің қарауына берілген он күндік мерзімге жексенбі күндері кірмейді. Кейбір ғалымдар бұл шектеудің діни себептермен емес, Президенттің ұсынылып отырған заңның артық-кемдігін талқылау үшін кеңес алып, пікір білдіру процесін қолдау мақсатында жасалғанын айтады. Мысалы, Джейни Рэндалл түрлі штаттардың «көк заңдары» жексенбі күндері саяхатты шектегендіктен, Президент пен оның кеңесшілері арасында толық он күндік қарастыру үшін Конституцияны жасаушылар жексенбі күндерін қарау мерзімінен шығарғанын мәлімдеді. Алайда, Әділет Брюэр, Киелі Троица шіркеуінің АҚШ-қа қарсы ісі, 143 U.S. 457 (1892) ісі бойынша бірауызды Жоғарғы Сот атынан сөйлеген сөзінде, «Дінге қарсы әрекеттерді қандай да бір заңға – мемлекеттік немесе ұлттық заңға жатқызуға болмайды, себебі бұл діни халық» деген тұжырымды «Жасыру туралы ереже» мысалы ретінде келтірді. Нақтырақ айтқанда, Сот былай деп мәлімдеді:

Конституциялық өзгерістер

Конституцияның бесінші бабы, Конституцияны өзгерту тәртібін белгілейтін, Конституцияға түзету ұсынатын бірлескен қаулы штаттарға жіберілмес бұрын президенттің мақұлдауына немесе ветосына ұсынылуын талап етпейді. Холлингсворт Вирджинияға қарсы ісінде, 3 АҚШ (3 Далл.) 378 (1798), Жоғарғы Сот мұндай қадамның қажет еместігін растады. Нәтижесінде, президенттің осы процесте ресми функциясы жоқ.

Ұлттық мұрағат

Заң жобасы заңға айналған немесе күшіне енген кезде, оны АҚШ Мемлекеттік мұрағатшысына Президент жіберуге міндетті. Бұл Ұлттық мұрағаттар және құжаттар басқармасына қабылданған заңдарды сақтауға және жариялауға мүмкіндік береді.