Кіріспе

Сәбилерге арналған оқу құралдары. Сәбилерге арналған бейнелер – бұл алты айлық сәбилерді әліпбимен, түрлі көріністермен, пішіндер мен түстермен, сандармен және санаумен таныстыру арқылы оқытуға пайдаланатын құрал. Сәбилерге арналған бейнелер оларға маңызды білім беру дағдыларын, түсінуді, қоршаған ортамен таныстыруды, сондай-ақ музыканы үйренуге көмектеседі. Кейбір ата-аналар балаларының моторлық дағдыларын дамыту үшін және олардың санасын әлемге ашу үшін сәбилерге арналған бейнелерді қолданады. Кейбір мектепке дейінгі білім беру мекемелері, педагогтар мен күтушілер сәбилерге арналған бейнелерді пайдалы құрал деп санайды, бірақ медицина мамандары олардың балаларға пайдалы екенін немесе жоқ екенін әлі анықтаған жоқ. Бүгінде нарықта сәбилерге арналған көптеген бейнелер бар. Оларға әріптерді таныстыратын, музыкалық бейнелер немесе сәбилерді кішкентай кезінде қарым-қатынасқа үйрететін, мысалы, қолмен сөйлеуге үйрететін бейнелер кіреді. Балалық шақтағы білім берудегі цифрлық медианың ең үлкен артықшылығы – балаларды олардың "Неге?" кезеңінде әлеммен таныстыру мүмкіндігі. Цифрлық медиа ата-аналардың түсіндіре алмайтын нәрселерін балаларға түсіндіруге көмектеседі.

Тарих

Балалардың алғашқы ойын-сауық түрлері көбінесе білім беру мақсатында жасалған. Балаларға арналған алғашқы теледидар бағдарламасы – BBC-дің «Балалар сағаты» болды, ол 1946 жылы алғаш рет көрсетілді. АҚШ 1947 жылы «Кукла, Фрэн және Олли» шоуын эфирге шығарды, бұл 10 жылға созылған қуыршақтар туралы бағдарлама болды. Ұзақ уақыттан кейін Howdy Doody және Captain Kangaroo да пайда болды, екеуі де 12 жылдан астам уақыт көрсетілді. Балаларға арналған бағдарламалар сәтті болды, бірақ міндетті түрде білімдік емес еді. 1960-1970 жылдары балаларға арналған телешоулар өзгерді. Бұл бағдарламалар балаларға ғана емес, сонымен қатар білім беретін болды. «Сейзам көшесі», «Мистер Роджерс: Көршілес» және «Мектеп үйі Рок!» сияқты бағдарламалар танымал бола бастады. Бұл бағдарламалардың аудиториясы нақты жас тобын қамтымайтын барлық балаларға арналған еді. 1997 жылы Baby Einstein компаниясы алғашқы «Baby Einstein» бейнесін шығарды. Бұл нәрестелерге арналған алғашқы білім беру бейнематериалы болды. Осы білім беру бейнелерінің шығарылымы өте табысты және әсерлі болды. 2003 жылы «Нью-Йорк Таймс» газеті АҚШ-та туған нәрестелердің 32%-ының «Baby Einstein» бейнесі бар екенін жариялады. «Baby Einstein» бейнесінен кейін нәрестелерге және сәбилерге арналған білім беру медиасының көлемі артты. «Teletubbies» және «Classical Baby» сияқты телешоулар енгізілді. Сондай-ақ, нәрестелерді тәрбиелеуге арналған «Baby First TV» телеарнасы құрылды. Өмірде қажетті зиялық, әлеуметтік және эмоционалды дағдыларды дамытудың алғашқы екі жылында нәрестелер өсе бастайды. Егер дұрыс қолданылса, бұл бейнелер баланың дамуына пайдалы болуы мүмкін. Сонымен қатар, алғашқы екі жылда балалар тіл үйренеді, бұл балалық шақ дамуының маңызды бөлігі болып табылады. Балалар бейнелерді көру арқылы тіл дағдыларын дамыта алады, себебі олар теледидардағы кейіпкерлердің сөздерін қайталай бастайды. Кейбір зерттеушілер нәрестелердің цифрлық медиамен байланысы аз дейді, ал басқалары оның дамуына пайдалы екенін айтады. Кейбір жағдайларда нәрестелер медиадан жоғары сөздік қоры бар екенін көрсетеді. Ата-аналар үшін балалары бейнелерден қаншалықты білім алатынын анықтау қиын.

Сын

Сәбилерге арналған бейнелерді қолдану сынға ұшырайды. Вашингтон университетінің Фредерик Циммерман мен Димитри Христакис 2007 жылы жариялаған зерттеуінде бейнелердің оңтайлы оқу әсері күмәнді екенін, тіпті олар нәрестелердің тіл үйрену қабілетін шектеуі мүмкін екенін айтты. Олардың пікірінше, сәбилер бейнелерге көріністердің жылдам ауысуынан туындайтын рефлекстік реакцияға тартылады. Зерттеулер көрсеткендей, білім беру бағдарламаларын қараған балалар өзара әрекеттесуде агрессивтірек болады. Білім беру бағдарламалары жас балаларды тек білім беру және қоғамдық мақсаттармен ғана таныстырмайды, сонымен қатар кейіпкерлер арасындағы қақтығыстар көбінесе олардың бір-біріне қатысты сыпайысыздықтарымен немесе агрессивті әрекеттерімен бейнеленеді. Ата-ана мен бала арасындағы байланыстың нашарлауы білім беру бағдарламаларының жас балалардың оқуына кедергі келтіруіне себеп болады. Бір зерттеуде "екі жасқа дейін кішкентай балалар айтылған сөздерді түсіне алмайды және оларды есте сақтай алмайды" делінген. Телевизор көру ата-ана мен бала арасындағы байланысты азайтады, сарапшылар "сөйлесу уақытын" қысқартады, осы уақытта бала көптеген сөздерді естиді, бұл олардың тілдік дағдыларын дамытуға көмектеседі. Екі жасқа дейін білім беру құндылығы болмауы және білім беру бағдарламаларымен байланысты "сөйлесу уақытының" жетіспеуі осы зерттеудің білім беру теледидарының кері жағын көрсетуде.