Кіріспе

Дала немесе Дали (الضالع), Амири (الأميري) немесе Дала әмірлігі (إمارة الضالع) - британдық Аден протекторатының, Оңтүстік Араб Әмірліктері Федерациясының және оның мұрагері Оңтүстік Арабия Федерациясының құрамында болған мемлекет. Оның астанасы Дала (Ад Дали) болды.

Тарих

Дала әмірінің билігі астындағы тайпалар тобы Санаға баратын үлкен жолда алауилер елінің солтүстік-батысындағы ауданды алып жатыр. 1872 жылы сол кездегі әмір Шафал бин Абдул Хади қайтыс болғаннан кейін, оның немере інісі Әли бин Муқбилді британ үкіметі оның мұрагері деп таныды. Келесі жылы түрік билігі оны Портаға бағындыруды талап етті, Далаға түрік инспекторы тағайындалды, түрік әскерлерінің жасағы сол жерде орналастырылды және әмірден жақсы мінез-құлқы үшін Таизда тұратын тұтқын беруді талап етті. Кейін түрік әскері оны Қатабаға шақырып, түрмеге қамап қояды, бірақ ол қашып құтыла алады. Мұхаммед бин Мусаид түріктермен өзінің немере інісі Әли бин Муқбилдің орнына әмір болып тағайындалған, ол өлтірілді, ал оның ұлы Абдулла бин Мұхаммед оны өзінің мұрагері ретінде мойындады. Ол 1878 жылға дейін Әли бин Муқбилге қарсы тұруын жалғастырды, сонда түрік қолдауы оның қарсыласынан алынып тасталды, Әли бин Муқбил тайпалардың әмірі ретінде өз орнын қайтадан алды, бірақ бірнеше ауылдарынан айырылды, олар өз еркімен және қысыммен Осман империясына адалдық танытты. Дала әмірлерінің бақылауында болған Радфан таулы жері 1960-шы жылдардың ортасында Адендегі төтенше жағдай кезінде британдық әскерлер мен жергілікті Кутайбилер арасындағы қатал шайқастардың сарайы болды. Соңғы әмір Шафаул ибн Әли Шайф әл-Әмири 1967 жылы Оңтүстік Йемен Халық Республикасының құрылуымен биліктен шығарылды. 1990 жылдан бері бұл аймақ Йемен Республикасының құрамына кіреді.

Билеушілер

Дала билеушілері Әмір Далай атағын иеленді.