Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сауд Арабиясының аймағы – географиялық және тарихи аймақ.
Region of Saudi Arabia
the geographical and historical region
Хиджаз (/h//iː/'/dʒ//æ//z//, //h//ɪ/'/, сондай-ақ /US//h//ɛ/'/; ) – Сауд Арабиясының батыс жағалауының көп бөлігін қамтитын аймақ, Мекке, Медина, Джидда, Табук, Янбу, Тайф және Балжураши қалаларын қосады. Сондықтан ол «Батыс провинциясы» деп аталады және батысында Қызыл теңіз, солтүстігінде Иордания, шығысында Найд, оңтүстігінде Асир аймағымен шектеседі. Оның ең ірі қаласы – Джидда, Сауд Арабиясының екінші ірі қаласы, ал Мекке мен Медина тиісінше елдің төртінші және бесінші ірі қалалары болып табылады. Хиджаз – исламның бірінші және екінші ең қасиетті орындары – Мекке мен Медина қалаларының орналасқан жері, сондықтан араб-ислам тарихи және саяси кеңістігінде маңызды рөл атқарады. Бұл аймақ Сауд Арабиясының ең халыққа толы аймағы болып табылады, араб тілі – басым тіл, Сауд Арабиясының басқа аймақтарындағы сияқты, ал Хиджази араб тілі ең көп таралған диалект болып есептеледі. Хиджаздықтардың этникалық құрамы алуан түрлі.
The Hejaz (/h//iː/'/dʒ//æ//z//, //h//ɪ/'/ /, also /US//h//ɛ/'/ /; , ) is a region that includes the majority of the west coast of Saudi Arabia, covering the cities of Mecca, Medina, Jeddah, Tabuk, Yanbu, Taif and Baljurashi. It is thus known as the "Western Province", and it is bordered in the west by the Red Sea, in the north by Jordan, in the east by the Najd, and in the south by the Region of 'Asir. Its largest city is Jeddah, which is the second largest city in Saudi Arabia, with Mecca and Medina, respectively, being the fourth and fifth largest cities in the country. As the location of the cities of Mecca and Medina, respectively the first and second holiest sites in Islam, the Hejaz is significant in the Arabo Islamic historical and political landscape. This region is the most populated in Saudi Arabia, and Arabic is the predominant language, as in the rest of Saudi Arabia, with Hejazi Arabic being the most widely spoken dialect here. Some Hejazis are of ethnically diverse origins,
Ислам дәстүріне сәйкес, бұл аймақ ислам пайғамбары Мұхаммедтің туған жері, ол Меккеде дүниеге келген, ал жергілікті деректер бойынша, оның аталары – Ибраһим, Исмайыл және Хажар қаланың негізін қалаған. Аймақ ерте мұсылмандық жаулаулар нәтижесінде оның империясының бір бөлігіне айналды және Рашид халифаты, содан кейін Омейяд халифаты және Аббасид халифаты сияқты бір-бірінен кейін із келіп жатқан халифаттардың құрамына кірді. Осман империясы аймақтың бір бөлігін бақылап тұрды. Оның ыдырағаннан кейін, 1925 жылы, көршілес Неджд сұлтандығы басып алғанға дейін, Хиджаз Корольдігі қысқа мерзімге тәуелсіздікке ие болды, нәтижесінде Хиджаз және Неджд Корольдігі құрылды. 1932 жылдың қыркүйегінде Хиджаз және Неджд Корольдігі Сауд Арабиясының Әл-Хаса және Катиф билеу орталықтарымен бірігіп, біртұтас Сауд Арабиясы Корольдігін құрды.
According to Islamic tradition, this region is the birthplace of the Islamic prophet Muhammad, who was born in Mecca, which is locally considered to have been founded by his ancestors Abraham, Ishmael, and Hagar. The area became part of his empire through the early Muslim conquests, and it formed part of successive caliphates, first the Rashidun Caliphate, followed by the Umayyad Caliphate, and finally the Abbasid Caliphate. The Ottoman Empire held partial control over the area; after its dissolution, an independent Kingdom of Hejaz existed briefly in 1925 before being conquered by the neighbouring Sultanate of Nejd, creating the Kingdom of Hejaz and Nejd. In September 1932, the Kingdom of Hejaz and Nejd joined the Saudi dominions of Al Hasa and Qatif, creating the unified Kingdom of Saudi Arabia.
Этимология
Аймақтың атауы "бөлу" мағынасын беретін араб тіліндегі ح ج ز (ḥ j z) түбірінен шыққан хаджаза (حَجَز) етістігінен туындаған. Осылай аталуының себебі – ол шығыстағы Наджд аймағын батыстағы Тихама аймағынан бөліп тұрады.
The name of the region is derived from a verb ḥajaza (حَجَز), from the Arabic root ḥ j z (ح ج ز), meaning "to separate", and it is so called as it separates the land of the Najd in the east from the land of Tihāmah in the west.
Тарихқа дейінгі және ежелгі кезеңдер
Хиджазда бір немесе екі мегалитикалық дольмен табылды. Хиджаз Махд ад-Дхахаб ("Алтынды Бесік") және бір кезде Вади Аль Румма және Вади Аль Батин жүйесі арқылы Парсы шығанағына дейін 600 миль (966 км) солтүстік-шығысқа ағып тұрған, қазір құрғап қалған су көзін де қамтиды. Бостон университеті мен Кассим университеті жүргізген археологиялық зерттеулер бұл өзен жүйесінің б.з.д. 2500-3000 жылдары белсенді болғанын көрсетеді. Әл-Масудидің мәліметінше, Хиджаздың солтүстік бөлігі ежелгі Израильге тәуелді болған, ал Бутрус әл-Бустанидің айтуынша, Хиджаздағы яһудилер тәуелсіз мемлекет құрған. Немец шығыстанушысы Фердинанд Вюстенфельд яһудилердің солтүстік Хиджазда мемлекет құрғанына сенген. Киелі кітаптағы Мидиандықтар Хиджазда өмір сүрген. Хиджаздың солтүстік бөлігі Арабия Петреяның Рим провинциясының құрамына кірген.
One or possibly two megalithic dolmen have been found in Hejaz. The Hejaz includes both the Mahd adh Dhahab ("Cradle of the Gold") and a water source, now dried out, that used to flow 600 mile (966 km) north east to the Persian Gulf via the Wādi Al Rummah and Wādi Al Bātin system. Archaeological research led by of Boston University and the University of Qassim indicates that the river system was active in 2500–3000 BCE. According to Al Masudi the northern part of Hejaz was a dependency of ancient Israel , and according to Butrus al Bustani the Jews in Hejaz established a sovereign state. The German orientalist Ferdinand Wüstenfeld believed that the Jews established a state in northern Hejaz. The Midianites of the Bible lived in Hejaz. The northern part of the Hejaz was part of the Roman province of Arabia Petraea.
Ыбырайым мен Ысмағұлдың дәуірі
Араб және ислам дереккөздеріне сәйкес, Мекке өркениеті Ыбырайым (Ибрахим) ұлы Исмаилді (Исмаил) және әйелі Хажарды (Хажар) осында әкелгеннен кейін басталды, олардың осында тұруы үшін. Аднаниттер – исмаил арабтарының тайпалық бірлестігі, олар өз тегін ислам пайғамбары және атасы Ыбырайымның ұлы Исмаил мен оның әйелі Хажардан, Хеджаздан шыққан Аднан арқылы анықтайды. Олармен Йеменнің Джурум тайпасынан адамдар да қоныстанды, ал Исмаил кем дегенде біреуі осы тайпадан болған әйелге үйленді, бұрынғы әйелінен ажырасқаннан кейін, және әкесіне Каабаны ("Төртбұрыш") салуға немесе қайта жаңартуға көмектесті, бұл орынға және аймаққа әлеуметтік, діни, саяси және тарихи маңыз берді. Олар Мұхаммед ибн Абдулла ибн Абдул Мутталиб ибн Хашим ибн Абд Манафты да қамтиды. Жәхилия дәуірінен Мұхаммед заманына дейін, араб тайпалары жиі соғысқандарымен, қажылық уақытында жаугершілікті тоқтатып, Ибрахимның шақыруымен Меккеге қажылыққа баратын.
According to Arab and Islamic sources, the civilization of Mecca started after Ibrāhīm (Abraham) brought his son Ismāʿīl (Ishmael) and wife Hājar (Hagar) here, for the latter two to stay. The Adnanites were a tribal confederation of the Ishmaelite Arabs, who trace their lineage back to Ishmael son of the Islamic prophet and patriarch Abraham and his wife Hagar through Adnan, who originate from the Hejaz. Some people from the Yemeni tribe of Jurhum settled with them, and Isma'il reportedly married two women, one after divorcing another, at least one of them from this tribe, and helped his father to construct or re construct the Ka'bah ('Cube'), which would have social, religious, political and historical implications for the site and region. and include Muhammad ibn Abdullah ibn Abdul Muttalib ibn Hashim ibn Abd Manaf. From the Period of Jāhiliyyah ('Ignorance') to the days of Muhammad, the often warring Arab tribes would cease their hostilities during the time of Pilgrimage, and go on pilgrimage to Mecca, as inspired by Ibrahim.
Салех дәуірі
Сауд Арабиясы мен Хеджаздың Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымымен мойындалған алғашқы Дүниежүзілік мұра орны – әл-Хиджр. Аль-Хиджр ("Тастар елі" немесе "Тасты орын") атауы Құранда кездеседі, және бұл орын Петраға ұқсас, тастарға қашалған құрылыстармен танымал. Бұл құрылыстарды Самуд халқы салған деп есептеледі. Бұл жерді Мадаин Салих ("Сәлех қалалары") деп те атайды, себебі бұл ислам пайғамбары Сәлехтің Самуд халқына жіберілген қаласы деп саналады. Самуд халқы Мадаин Салихтен кейін жоғалып, басқа халықтардың, мысалы, Небатейлердің ықпалына түсті, олардың астанасы Петра болған. Кейіннен бұл жер Меккеге қажылыққа баратын мұсылман паломниктерінің жолында қалды.
Saudi Arabia's and Hejaz's first World Heritage Site that was recognized by the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization is that of Al Hijr. The name Al Ḥijr ("The Land of Stones" or "The Rocky Place") occurs in the Qur'an, and the site is known for having structures carved into rocks, similar to Petra. Construction of the structures is credited to the people of Thamud. The location is also called Madāʾin Ṣāliḥ ("Cities of Saleh"), as it is speculated to be the city in which the Islamic prophet Saleh was sent to the people of Thamud. After the disappearance of Thamud from Mada'in Saleh, it came under the influence of other people, such as the Nabataeans, whose capital was Petra. Later, it would lie in a route used by Muslim Pilgrims going to Mecca.
Мұхаммед дәуірі
Мекке және Хунайн далалары сияқты. Оларға Хәмза ибн Абд әл-Мұтталиб, Убайда ибн әл-Харит және Сад ибн Әби Уаққас сияқты Меккелік сахабалармен қатар Мадиналық сахабалар да кірді. Мұхаммед қарсыластарына жеңіс однынан кейін Хиджаз оның ықпалына көшті, сонымен қатар оның мемлекетінің бір бөлігіне айналды.
As the land of Mecca and Ḥunayn. They involved both Makkan companions, such as Hamza ibn Abd al Muttalib, Ubayda ibn al Harith and Sa'd ibn Abi Waqqas, and Madani companions. The Hejaz fell under Muhammad's influence as he emerged victorious over his opponents, and was thus a part of his empire.
Кейінгі тарихы
Хиджаз аймағында екі қасиетті қаланың орналасуына байланысты, оны көптеген империялар биледі. Хиджаз Рашид халифалығының орталығы болды, әсіресе 632 жылдан 656 жылға дейін, оның астанасы Медине қаласы болған кезде. Кейінгі тарихының көп бөлігінде аймақ Мысыр және Осман империясы сияқты аймақтық күштердің бақылауында болды. Османдықтар бақылауын жойғаннан кейін, Хиджаз тәуелсіз мемлекетке айналды.
Due to the presence of the two holy cities in the Hejaz, the region was ruled by numerous empires. The Hejaz was at the center of the Rashidun Caliphate, in particular whilst its capital was Medina from 632 to 656 ACE. The region was then under the control of regional powers, such as Egypt and the Ottoman Empire, throughout much of its later history. After the Ottomans lost control of it, Hejaz became an independent state.
Қысқа уақытқа тәуелсіздік
1916 жылы Арабияда Осман империясының үстемдігі мен бақылауы аяқталғаннан кейін Хусейн бин Али тәуелсіз Хиджаз мемлекетінің жетекшісі болды. 1924 жылы Әли бин Хұсейн Хиджаздың патшасы болды. Кейін Ибн Сауд Хусейннің орнына Хиджаз бен Неджд патшасы болды. Ибн Сауд 1926 жылдан 1932 жылға дейін Хиджаз және Неджд патшалығы деп аталатын екі жекелеген бірлік ретінде билік етті.
After the end of the Ottoman suzerainty and control in Arabia, in 1916, Hussein bin Ali became the leader of an independent State of Hejaz. In 1924, Ali bin Hussein succeeded as the King of Hejaz. Then Ibn Saud succeeded Hussein as the King of Hejaz and Nejd. Ibn Saud ruled the two as separate units, known as the Kingdom of Hejaz and Nejd from 1926 to 1932.
Қазіргі Сауд Арабиясында
1932 жылдың 23 қыркүйегінде Хиджаз және Неджд екі патшалығы Сауд Арабиясы Корольдігі болып бірікті. Осы күн Сауд Арабиясының Ұлттық күні ретінде еске алынады.
On 23 September 1932, the two kingdoms of the Hejaz and Nejd were united as the Kingdom of Saudi Arabia. This day is commemorated as the Saudi National Day.
Дін
Хиджаздың мәдени ортасына исламның зор ықпалы бар, әсіресе ол Мекке мен Медина – исламның ең қасиетті екі қаласын қамтиды. Бұған қоса, Құран Сауд Арабиясының конституциясы саналады, ал шариғат – басты құқықтық көз. Сауд Арабиясында ислам үкімет тарапынан ғана саяси тұрғыдан ұстанылмайды, сонымен қатар халықтың мәдениеті мен күнделікті өміріне де үлкен әсер етеді. Қоғам, әдетте, терең діни, консервативті, дәстүрлі және отбасылық құндылықтарға бағытталған. Көптеген көзқарастар мен дәстүрлер ғасырлар бойы араб өркениеті мен ислами мұрасынан келген.
The cultural setting of Hejaz is greatly influenced by that of Islam, especially as it contains its 2 holiest cities, Mecca and Medina. Moreover, the Quran is considered the constitution of Saudi Arabia, and the Sharia is the main legal source. In Saudi Arabia, Islam is not just adhered politically by the government but also it has a great influence on the people's culture and everyday life. The society is in general deeply religious, conservative, traditional, and family oriented. Many attitudes and traditions are centuries old, derived from Arab civilization and Islamic heritage.
Ас мәзірі
Хиджаз асханасы Сауд Арабиясының қалған бөлігі сияқты, көбінесе араб тағамдарынан тұрады. Салег сияқты кейбір тағамдар Хиджазға тән. Ал басқа тағамдар түрлі шығу тегі бар саудиялықтар арқылы басқа мәдениеттерден импортталған, мысалы, Орталық Азиядан Манту (منتو), Ягмуш (يَغْمُش) және Руз Бухари (رُز بُخاري), Түркия мен Балқаннан Бурек (بُريك), Шүрек (شُريك) және Кабаб альмиру (كباب الميرو), Йеменнен Мәнди (مَنْدي) және Мутабаг (مُطَبَّق), Оңтүстік Азиядан Биряни (برياني) және Кабли (كابلي) күріш тағамдары. Хиджазда шаурма және кебаб сияқты грильде пісірілген ет тағамдары кеңінен танымал. Хиджаз тағамдары дәмдеуіштерімен ерекшеленеді.
Hejazi cuisine has mostly Arabian dishes like the rest of Saudi Arabia, Some dishes are native to the Hejaz, like Saleeg. Other Dishes were imported from other cultures through Saudis of different origins, like Mantu (منتو), Yaghmush (يَغْمُش) and Ruz Bukhāri (رُز بُخاري) from Central Asia, Burēk (بُريك) and Šurēk شُريك and Kabab almīru (كباب الميرو) from Turkey and the Balkans, Mandi (مَنْدي) and Mutabbag (مُطَبَّق) from Yemen, Biryāni برياني and Kābli (كابلي) rice dishes from South Asia. Grilled meat dishes such as shawarma and kebab are well known in Hejaz. The Hejazi dishes are known for their spice.
География
Бұл аймақ Қызыл теңіз жарылысы бойымен орналасқан. Ол қара түсті, вулканикалық құмдарымен де белгілі. Бұрынғы анықтамаға сәйкес, Хиджаз Сарат тауларының бір бөлігін қамтиды, олар Надждты Техамадан топографиялық тұрғыдан бөліп тұрады. Хиджаз өңірінде бделлиум өсімдіктері де көптеп өседі. Сауд Арабиясы, әсіресе Хиджаз, 2000-нан астам сөнген жанартауларға мекен. Хиджаздағы лава далалары, жергілікті атауы арабша ḥarrāt (حَرَّات, жекеше түрі: ḥarrah (حَرَّة)), Жердегі ең ірі сілтілі базальт аймақтарының бірін құрайды, оның ауданы Миссури штатынан да кең.
The region is located along the Red Sea Rift. It is also known for its darker, more volcanic sand. Depending on the previous definition, the Hejaz includes some of the mountains of the Sarat range, which topographically separate the Najd from Tehamah. Bdellium plants are also abundant in the Hejaz. Saudi Arabia, and in particular the Hejaz, is home to more than 2000 dormant volcanoes. Lava fields in the Hejaz, known locally by their Arabic name of ḥarrāt (حَرَّات, singular: ḥarrah (حَرَّة)), form one of Earth's largest alkali basalt regions, covering some , an area greater than the state of Missouri.
Халықаралық туристік даму
Сауд Арабиясының 2030 жылғы көрегейлік бағдарламасының бір бөлігі ретінде, Қызыл теңіз жағалауындағы Умлудж және Әл-Вадж қалалары арасында кең аумақты туристік мекеме құрылуда. Жоба жағалау бойында орналасқан 90-нан астам аралдың 22-сін дамытуды көздейді, осы арқылы "толыққанды интеграцияланған, жоғары сапалы, көп мақсатты дестинация" құрылады және ол "халықаралық стандарттарға сәйкес заңнамамен басқарылады".
As a component of Saudi Vision 2030, a touristic destination with an area of is under development, between the towns of Umluj and Al Wajh , on the coast of the Red Sea. The project will involve "the development of 22 of the 90+ islands" that lie along the coast to create a "fully integrated luxury mixed use destination", and will be "governed by laws on par with international standards".
Демография
Хиджаз – Сауд Арабиясының ең көп халқы бар аймағы. Хиджаз тұрғындарының басым бөлігі сүнниттер, ал Медина, Мекке және Джидда қалаларында шииттер азшылықты құрайды. Көптеген адамдар Хиджаз ғасырлар бойы Омейя әулетінен Осман империясына дейінгі исламның ірі империяларының құрамында болғандықтан, өздерін әлемдік көзқарастағы адамдар деп санайды. Хиджаз халқы, Мекке мен Мединаның қасиетті орындарымен тығыз байланыста сезінеді және Сауд Арабиясының аймақтық топтарының ішінде ең айқын жекелігіне ие.
The Hejaz is the most populated region in Saudi Arabia, Most people of Hejaz are Sunnis with a Shia minority in the cities of Medina, Mecca and Jeddah. Many consider themselves more cosmopolitan because Hejaz was for centuries a part of the great empires of Islam from the Umayyads to the Ottomans. People of Hejaz, who feel particularly connected to the holy places of Mecca and Medina, have probably the most strongly articulated identity of any regional grouping in Saudi Arabia.