Кіріспе

Ағылшын суретшісі Джордж Энглхарт (1750–1829) портрет миниатюраларының ең көрнекті ағылшын суретшілерінің бірі болды және Ричард Косвей, Джон Смарт, Уильям Вуд және Ричард Кросспен бір замандас болды.

Отбасы мен үй

Жалпы алғанда, 1750 жылы 26 қазанда Суррейдегі Кью қаласында дүниеге келген деп есептеледі. Оның әкесі Фрэнсис Энглехард (1773 жылы қайтыс болды) – бала кезінде Англияға эмиграциялаған неміс гипстен жасалған мүсіндерді жасаушы; анасы Энн Доуни. Оның жеті бауыры болған. Әкесі қайтыс болғаннан кейін отбасының тегі Энглхарт болып өзгертілді. Ол 1776 жылы бірінші әйелі Элизабет Браунға үйленді және жұбайлар Лондонның Хановер алаңындағы Принц көшесінде тұрақтап қалды. Элизабет 1779 жылдың сәуір айында, небәрі 26 жасында қайтыс болды. Энглхарт Лондонның Мейфэр ауданындағы Гертфорд көшесіндегі 4-үйге көшті. Ол 1785 жылы екінші әйелі Урсула Сара Браунға үйленді; олардың төрт баласы болды: Джордж, Натаниел, Гарри және Эмма. 1813 жылы Энглхарт Миддлсекс округіндегі Хаунслоу маңындағы Бедфонттағы шалбасана үйіне толық зейнеткерлікке шықты. Ол 1783 жылы сатып алған жерге үй салған, ал интерьері Роберт Адамның сәнді неоклассикалық стилінде безендірілген. 1817 жылы екінші әйелі Урсула қайтыс болды, содан кейін Энглхарт үйден бас тартып, Лондонның оңтүстік-шығысындағы Блэкхит ауылына ұлы Натаниелмен бірге көшіп кетті. Энглхарт 1829 жылы 21 наурызда Блэкхитте қайтыс болды және Кьюдегі Сент-Анн шіркеуіне жерленді. Оның туысы Джон Кокс Диллман Энглхарт Регенттік дәуірінде портреттерді миниатюрамен салуда шебер болған.

Кәсіби мансап

1769 жылдың 3 қарашасында Энглхарт жаңа құрылған Корольдік академия мектептеріне қабылданды. Ол Джордж Баррет пен сэр Джошуа Рейнольдстың шәкірті болды. Энглхарт 1773 жылы жеке тәжірибесін бастады және мансабының барлық кезеңінде негізінен Лондонда жұмыс істеді. Ол 1773 жылдан 1822 жылға дейін Корольдік академияда үздіксіз көрмелерге қатысты. 1775 жылдан 1813 жылға дейін ол өзінің миниатюраларының егжей-тегжейлі эскиздерін қамтитын егжей-тегжейлі төлем кітабын сақтап келді. Кітап оның отбасында бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Энглхарт өнімді суретші болды: төлем кітабында көрсетілген 39 жыл ішінде оның қолынан 4853 миниатюра жасалған. Оның төлемақысы 1775 жылы 3 гинеядан 1811 жылға қарай 25 гинеяға дейін өсті. Оның кәсіби табысы көп жылдар бойы жылына 1200 фунт стерлингтен асып түсті. Энглхарт негізінен пил сүйегіне акварельмен сурет салған, оның туындыларын үш кезеңге бөлуге болады. Оның алғашқы суреттері кішкентай болды. 1775 жыл шамасындағы кезеңдегі суретшілер үшін шамамен 1½ - 2 дюйм биіктігіндегі кішкентай пил сүйегіне сурет салу қалыпты жағдай болды. Осы кезде миниатюристтер әлі де пил сүйегінің толық әлеуетін пайдалануды үйреніп, акварельді оның майлы бетіне жабысудың жолдарын іздеді. Сондықтан үлкен аумақты пил сүйегіне бояу олар үшін қиын болды, сондықтан миниатюраларды кішірейтіп салуға бейімділік болды. Әйелдер үшін кішкентай портрет миниатюраларын білезіктерге тағып кию әлі де сәнге ие болды, ал кішкентай миниатюралар мұны жеңілдетуге көмектесті. Энглхарттың осы дәуірдегі портреттері кейде «G. E.» деп қол қойылады. Ет түсі ақ фонға қызғылт реңктермен боялған, ал бет ерекшеліктері көкшіл сұр түспен ерекшеленеді. 1780–1795 жылдар аралығында Энглхарт өзінің ерекше стилін дамытты, оның сурет салу шеберлігі мен түс таңдауы тұрақты және жоғары сапалы болды. Ол кейде кішкентай миниатюраларды да салады, бірақ көбінесе шамамен 2½ дюйм биіктігіндегі пил сүйегіне сурет салады. Оның туындыларын оңай тануға болады: ол көбінесе өз суретшілерін терең көздерімен, қалың қабауларымен, сәл созылған мұрынымен бейнелейді, ал бетінің ет түсі қоңыр сары түске боялған. Ауыздың бұрыштары диагональді сұр сызықтармен суреттеледі. Энглхарт өзінің суретшілеріне жұмсақтық, сәнділік және тыныштық сезімін сыйлайды; тіпті оның әскери шенеуніктері де майданнан гөрі қонақ бөлмесінде көбірек үйлесімді көрінеді. Ол әйелдердің ақ түсті киімдерінің ақшыл түстерін бөліп көрсету үшін жиі опақ ақ түсті пайдаланған, ал олардың шаштары көбінесе жоғары жиналған және/немесе ұнтақталған, сол кездегі сәнге сай. Ерлер шаштарын ұнтақтап, «en queue» деп атайды, яғни ұзын шашты ұнтақтап, қара лентамен байланған құйрықпен артқа тартылған. Осы кезеңде Энглхарт әрдайым жұмысына қол қоймаған, бірақ осы кезеңнің соңында ол аверстің төменгі бұрышына жазылған «E» әрпімен қол қоя бастады және осы қолтаңба стилін бірнеше жыл бойы сақтап келді. Сонымен қатар, ол портреттерінің артқы жағына толық қол қоя бастады. Энглхарттың мансабының үшінші және соңғы кезеңі шамамен 1795–1813 жылдар аралығында болды. Оның сурет салу стилі алдыңғы жылдары дамығаннан мүлдем өзгермейді, бірақ оның пил сүйектері енді үлкен, шамамен 3–3½ дюйм биіктігінде болады. Оның суретшілерінің киімдері революция нәтижесінде 1789 жылдан бастап Францияда сәнге енген қарапайым стильге сәйкес әлдеқайда қарапайым. 1795 жылы Ұлыбританияда шаш ұнтағын тағы да сәннен шығаруға көмектесті, ол кезде британ үкіметі шаш ұнтағын немесе ұнтақталған парик кигісі келетін адамдарға жылына 1 гинея салық салды; салық Франциямен соғысты қаржыландыру үшін енгізілді (бұл француз революциялық соғыстары кезінде). Бұл дәуірдегі сәнді регенттік стиль деп атайды. Ерлер ауылдық помещиктер сияқты киінген: көбінесе қарапайым теңіз көк немесе қоңыр пальто киіп, ақ түсті жоғары жағалы көйлек пен ақ галстук таққан, шаштары алдына түсірілген (ежелгі римдіктердің киген стилін еліктеп) және кейде маңдайдан тік жоғары қарай итерілген. Әйелдер грек стилінде киінген, ақ муссалин немесе түсті жібек немесе атластан жасалған империялық киім киген; олардың шаштары жоғары жиналған, кезеңнің өтуімен бетінің екі жағына ұзағырақ локондар түскен. Осы уақыт ішінде Энглхарт өзінің екі туысын, Джон Кокс Диллман Энглхарт пен Томас Ричмондты миниатюра салуға үйреткен. Мансабының соңғы кезеңінде Энглхарт өзінің жұмысына «G. E.» әрпімен қайтадан қол қоюға көшкен, қарлығашпен немесе бас әріптермен жазылған. Энглхарт Георг III-ті жиырма бес рет суретке түсірген және оның кең көлемді меценаттар тобы болды, олардың ішінде соттың барлық маңызды тұлғалары болды. Ол сэр Джошуа Рейнольдстың атқарылған көптеген атақты суреттерінің миниатюралық көшірмелерін жасады, және кейбір жағдайларда бұл суреттердің жоғалып кеткеніне байланысты біздің мәліметтеріміздің жалғыз көзі болып табылады. Оның төлем кітабы, бояулары, құралдары және оның миниатюраларының үлкен жиынтығы әлі де оның ұрпақтарының қолында сақталып келеді.

Достар тобы

Оның достарының арасында суретші Джордж Ромни, ақын, суретші және болашақты көре білуші Уильям Блейк, өзге портрет миниатюра шебері Джеремия Мейер және ақын Уильям Хейли сияқты танымал тұлғалар болды.