Кіріспе

Классикалық архитектурадағы Дорикалық фриздің тік каналды тақташалары. Триглиф – классикалық архитектурадағы Дорикалық фриздің тік каналды тақташаларын белгілейтін архитектуралық термин, олар бұрыштық каналдарымен ерекшеленеді. Дорикалық фризде триглифтер арасындағы тікбұрышты ойыс кеңістіктер метопа деп аталады. Триглиф ішіндегі каналдар арасындағы көтеріңкі кеңістіктер латын тілінде femur немесе грек тілінде meros деп аталады. Классикалық архитектураның қатаң дәстүрінде, төмендегі алты үшбұрышты "шығанақтар" – guttae жиынтығы әрқашан үстіңгі триглифпен бірге келеді (және керісінше), ал осы ерекшеліктер жұбы тек Дорикалық тәртібі қолданылған ғимараттардың антаблементінде ғана кездеседі. Бұл жұптың жоқтығы ғимаратты Дорикалық тәртібінен Тосканалық тәртібіне ауыстырады. Триглиф көбінесе Витрувий мен Ренессанс авторлары сипаттағандай, қарапайым ескі үйдің ағаш арқалықтарының ұштарын бейнелейтін тектоникалық және скеуморфтық ұғым деп есептеледі. Ағаш арқалықтар үш жерде кесілген, осылайша олардың жалпақ ұштары көбінесе көлеңкеде қалатын еді. Грек сәулеті (кейін рим сәулеті) осы ерекшелікті, сондай-ақ бастапқы ағаш ғимараттарда жиі кездесетін көптеген басқа да ерекшеліктерді сақтап келді, бұл сәулеттің бастауын және адам тарихы мен дамуындағы оның рөлін құрметтеудің белгісі. Каналдар жаңбыр суын ағызуға да мүмкіндік береді.

Құрылымы мен орналасуы

Құрылымы тұрғысынан, триглиф бір блоктан метопамен бірге қашалған болуы мүмкін, немесе триглиф блогында жеке кесілген метопаны (тас немесе ағаштан) орынға сығуға арналған ойықтар жасалған болуы мүмкін, мысалы, Афея ғибадатханасындағыдай. Қазір Паестум Ұлттық археологиялық мұражайында сақталып тұрған Фос-дель-Селедегі VI ғасырға жататын метопалардың екі тобының арасында, ертерек тобы бірінші әдіс, ал кейінгісі екінші әдіс қолданылған. Бір ғимараттың ішінде бұрыштардың тартылуын, бағаналар арасының реттелуін және ғибадатханадағы дорикалық фриздің орналасуын ескере отырып, дизайнға өзгерістер енгізілуі мүмкін, бұл дизайнды көбірек үйлесімді етеді. Дорикалық тәртіптің эволюциясында триглифтердің орналасуы, әсіресе бұрыштарда өзгерістерге ұшырады.

Доралықтан тыс

Ренессанстан кейінгі сәулет өнерінде қатаң қағидалар кейде бұзылады, ал гутталар мен триглифтер, жеке немесе бірге, әшекей ретінде еркін қолданылуы мүмкін. Мысалы, Прагадағы (1660-шы жылдар) барокколық Чернин сарайында аркалардың үстіңгі бөлігінде триглифтер мен гутталар орнамент ретінде қолданылған, ал фасадта эклектикалық иондық тәртіп пайдаланылған.