Кіріспе
XIX ғасырдағы ағылшын композиторы және дирижері Альфред Сельер (1 желтоқсан 1844 – 28 желтоқсан 1891) – ағылшын композиторы, оркестрлеуші және дирижер. Гилберт пен Салливанның ең танымал туындыларының бірнешеуінің алғашқы қойылымдарын дирижерлік етіп, музыкалық жетекшісі болғанмен, сондай-ақ олардың кейбіреулеріне увертюралар жазған. Сельер Лондон мен Нью-Йорктегі көптеген театрларда, сонымен қатар Ұлыбритания, Америка және Австралия бойынша гастрольдік сапарларда болды. Ол театр және оркестр үшін оннан астам опера мен басқа да шығармалар жазды, бірақ 1886 жылы жарық көрген «Дороти» комедиялық операсы оның ең сәтті туындысы болды. Ол XIX ғасырдағы ең ұзақ сақталып келген музыкалық театр қойылымы атанды.
Alfred Cellier (1 December 184428 December 1891) was an English composer, orchestrator and conductor. In addition to conducting and music directing the original productions of several of the most famous Gilbert and Sullivan works and writing the overtures to some of them, Cellier conducted at many theatres in London, New York and on tour in Britain, America and Australia. He composed over a dozen operas and other works for the theatre, as well as for orchestra, but his 1886 comic opera, Dorothy, was by far his most successful work. It became the longest running piece of musical theatre in the nineteenth century.
Өмірбаян
Сельье Лондонның Оңтүстік Хакни ауданында дүниеге келді. Ол француз тілінің мұғалімі Арсен Сельье мен оның әйелі, бұрынғы Пикок, туған аты Томсетт болған Мэри Энн Питериннің екінші баласы және үлкен ұлы еді. Ол Хакнидегі гимназияда білім алды. 1855 жылдан 1860 жылға дейін ол Ресми капелланың хоршысы болды, оны Томас Хельмор басқарды, сол жерде Артур Салливан оның мектептесі болды. Кейін Сельье Харриет Эмилиге үйленді. Сельердің інісі Франсуа да дирижер болды.
Ерте мансап
Сельердің алғашқы тағайындамалары Блэкхидтегі Әулиелер шіркеуінде органшы және Белфаст филармониялық қоғамының дирижері болды (екеуі де 1862 жылы). 1866 жылы ол доктор Чипптің орнын басып, Белфасттағы Ольстер-холл концерттерінің жетекшісі және директоры болды, сонымен бірге Белфаст филармониялық қоғамының дирижері де қызметін атқарды. 1868 жылы ол Лондонға Холборндағы Сент-Албан шіркеуінің органшысы ретінде оралды. 1871 жылдың қаңтарында Сельер Лондондағы Корольдік театрдың алғашқы дирижері және музыкалық директоры болды. Стивенсон «Болтон Роу» псевдонімімен жазған. Лондондық және провинциялық Entr'Acte журналының бір рецензенты музыканың «күтпеген жерден орынды және әдемі екенін және Альфред Сельердің мелодиялары ұзақ өмір сүргеннен кейін де сақталатынына біздің күмәніміз жоқ» деп жазды. Ол 1874 жылы Манчестердегі Принц театрында қойылған «Моха сұлтаны» туындысымен үлкен жетістікке жетті, ол 1876 және 1887 жылдары Лондонда (жаңа либреттомен), ал 1880 жылы Нью-Йоркте қайта қойылды. Театр үшін жазған ерте туындыларының көпшілігі, соның ішінде «Дораның арманы» (1873), «Топсы-бұршы» (1874, В.С. Гилберт либреттосымен), «Лондон мұнарасы» (1875, Манчестер), «Нелл Гвинн» (1876), «Екі туысқан» (1877, Сент-Джордж залы, Гилберт Артур à Бекет либреттосымен) және «Белла Донна» (1878) шамалы ғана табысқа жетті. «Сотқа дейінгі іс» (1878), Джордж Гроссмиттың «Кеселер мен табақтар» (1878–79) және оның үш бір актілік туындысы: «Дораның арманы» (1877–78 қайта қойылымы), «Көлеңке рыцарь» (1878) және «Соңында!» (1878–79) сәтті болды. Оның інісі Франсуа 1879 жылы Опера Комик театрының музыкалық директоры болды. Альфред Сельер Лонг-Акрдағы Королева театрында бірқатар концерттерге дирижерлік етті және 1878–1879 жылдары Салливанмен бірге Ковент-Гардендегі концерттерге дирижерлік етті. 1880 жылдың шілдесінде Лондонға оралған ол Опера Комикте «Пираттар» және Депрезбен бірлесіп жазған өзінің тағы бір туындысы «Кеңірдеу» музыкасын жетекшілік етті. 1881 жылдың сәуір айында ол D'Oyly Carte компаниясынан кетіп, эстафетаны інісіне тапсырды. Сельер Лонгфеллоның «Пандораның бетпердесі» (Б.С. Стивенсон либреттосымен) нұсқасы бойынша үш актілі «Пандора» операсын жазды, ол 1881 жылы Бостонда қойылды. Ол сол жылы Америкаға оралып, Билли Тейлордың (1882), «Қара плащтар» және «Рип Ван Винкл» (1882 жылдың күзінде) және «Иоланта» (1882–83) турының музыкалық директоры болды, соңғысы үшін ол Нью-Йорк увертюрасын дайындады. 1883 жылы Сельер D'Oyly Carte компаниясынан кетіп, бірақ «Принцесса Ида» (1884) және «Микадо» (1885) турының музыкалық директоры ретінде қысқа мерзімге оралды. 1885 жылы Сельер «Сізге ұнайды» қойылымы үшін қосымша музыка жазды. Ол Савой театрында премьерасы өткен тағы екі серіктік туынды жазды, екеуі де Депрездің либреттоларымен: «Карп» (1886–87 жылдары «Микадо» және «Рудигор» қойылымдарымен бірге орындалды) және «Жаррами ханымның жындысы» (інісі Франсуамен бірлесіп жазылған, ол 1887 және 1889 жылдар аралығында Савойда бірнеше опералармен бірге қойылды). Стивенсон Сельердің ескі әнінің бірі «Ескі армандар» әнін «Жүрегімнің патшайымы» деп қайта жазды, бұл туынды желтоқсанда Уэльс принсі театрына көшкеннен кейін сәттілікке жетті. Келесі жылы Х.Дж. Лесли Эдвардстың қойылымын қабылдап, Мари Темпест және Бен Дэвис сияқты жаңа жұлдыздарды таныстырды, олар «Дороти» қойылымын кассада одан да сәтті етті. 1888 жылдың желтоқсанында ол өндірістен түскен пайданы пайдалана отырып салынған Лирикалық театрға көшірілді, онда ол 1889 жылға дейін қойылды. Оның жалпы саны 931 қойылымды құрады, бұл сол уақытқа дейін музыкалық театрдың ең ұзақ қойылған туындысы болды, тіпті «Микадодан» да ұзақ, бұл факт Сельердің досы Артур Салливанды таң қалдырды. Кейбір сыншылар бұрынғы айыптауларын қайта қарастырды, бұл туынды классикалық Виктория дәуірінің туындысы ретінде танылды, ал бастапқыда жек көретін сюжеті драматургтер Дэвид Гаррик пен Афра Бенге, Оливер Голдсмитке және тіпті Шекспирге дейін іздестірілді. Оның табысы Сельердің ерте туындыларының кейбіреулерінің қайта қойылғандарына әкелді. Сельер 1888 жылы Австралияға оралып, «Дороти» және оның бұрынғы туындысы «Шейіттерге қайырымдылық» қайта қойылды, сондай-ақ 1891 жылдың басында денсаулығына байланысты Стивенсонмен бірге соңғы қысқа сапар жасады. Оның соңғы комикалық опералары «Дорис» (1889, Стивенсонмен) және «Мунтбанктер» (Гилбертпен, 1892 жылдың қаңтарында, композитор қайтыс болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң) шамалы ғана табысқа жетті. Сельер «Мунтбанктер» операсын аяқтай алмады, ал Иван Карилл партитураны аяқтады. 2018 жылы «Мунтбанктер» операсының жазбасын рецензиялаған бір рецензент: «Сельердің композицияларында еркін ағынмен жазылған стиль бар, әдемі лирикалық егжей-тегжейлермен және оның музыкалық әсерлерінің кең ауқымын қамтамасыз ететін сәнді оркестрленумен ерекшеленеді» деп мәлімдеді. Сельер Салливанның ықпалына көп қарызды болды.