Кіріспе
1856 жылғы 4-ші категориядағы Атлантикадағы дауыл 1856 жылғы Соңғы аралдағы дауыл (сонымен қатар 1856 жылғы Ұлы дауыл деп те аталады) - 2020 жылғы Лаура дауылмен және 2021 жылғы Ида дауылмен теңестірілген ең күшті дауыл ретінде тіркелген. 1856 жылғы Атлантикадағы дауыл маусымының алғашқы тропикалық циклоны, ол алғаш рет 9 тамызда Мексика шығанағында Құрғақ Тортугас маңындағы минималды дауыл ретінде байқалды. Солтүстік-батысқа қарай қозғалған циклон тез күшейіп, келесі күні қазіргі Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 4-ші санаттағы күшті дауылға айналды. 10 тамызда дауыл Луизиана штатының Ласт аралына соқты. Жүйе ішкі аумаққа көшкеннен кейін тез әлсіреп, 11 тамызда тропикалық дауыл деңгейіне дейін төмендеді. Ауа райының соңғы белгісі келесі күні Миссисипиде байқалды. Құрлықта дауылдың салдарынан болған дауылға байланысты пароходтар мен шхуналар суға батып, кем дегенде 183 адам суға батып кетті. Луизианадағы Соңғы аралды толығымен су батып, барлық құрылыстарды, соның ішінде қонақ үйлер мен казиноларды қиратып, барлық егіндіктерді қиратып жіберді. Сонымен қатар, Соңғы аралдың өзі екіге бөлінді. Еліміздің ішкі жағалауында қатты жаңбыр жауғандықтан, Мерментау өзені суға толып, егіндіктер мен Аббивилдегі барлық үйлер қираған. Бұл дауыл Нью-Орлеандағыдай жауын-шашынды әкелді. Плакеминс округінде күріш өсіретін жерлер бірнеше метр су астында қалды, ал көптеген апельсин ағаштары жемісін жоғалтты. Жалпы, дауылдан кем дегенде 300 адам қаза тапты.
The 1856 Last Island hurricane (also known as the Great Storm of 1856) was a deadly and destructive tropical cyclone that is tied with 2020's Hurricane Laura and 2021's Hurricane Ida as the strongest hurricane on record to make landfall in the U. S. state of Louisiana, as measured by maximum sustained winds. The first known tropical cyclone of 1856 Atlantic hurricane season, it was observed first as a minimal hurricane in the Gulf of Mexico near Dry Tortugas on August 9. Moving northwestward, the cyclone quickly intensified into a strong Category 4 hurricane on the modern day Saffir–Simpson scale by the following day. Late on August 10, the hurricane made landfall on Last Island, Louisiana, with winds at , hours before striking near New Iberia. The system rapidly weakened after moving inland, falling to tropical storm intensity on August 11. The storm would be last noted over Mississippi on the next day. Offshore, at least 183 people drowned after steamers and schooners sank in rough seas produced by the hurricane. A storm surge between completely submerged Last Island in Louisiana, destroying virtually every structure, including the hotels and casinos, while all crops were ruined. Additionally, Last Island itself was split in two. Inland, heavy rainfall caused the Mermentau River to flood, destroying crops and every house in Abbeville. The storm produced as much as of precipitation in New Orleans. In Plaquemines Parish, rice fields were under several feet of water, while many orange trees lost their fruit. Overall, the hurricane resulted in at least 300 fatalities.
Метеорологиялық тарих
Циклон алғаш рет 1856 жылы 8 тамызда Флорида штатының Ки-Уэст қаласынан солтүстік-батысқа қарай 201 км батыста Мексика шығанағының шығысында байқалды. Ол алғаш рет байқалған кезде, дауыл болғандықтан, ол, бәлкім, бұдан да шығысқа қарай дамыған болар. Ол солтүстік-батысқа қарай үнемі жылжып, 3-ші санаттағы дауылға теңелді. 10 тамызда құрлыққа жеткенге дейін дауыл біртіндеп баяулап, ең жоғары шамасына жетті. Бұл шағын диаметрлі тропикалық циклон, ал оның ең жоғары тұрақты желдері 5-ші санатқа жеткен болуы мүмкін, бірақ тіркелмеген. 10 тамызда кешкісін солтүстік-шығыс шетінен көздің солтүстік-шығысы соңғы аралдан (ресми атауы: Isle Dernière) өтіп, бірнеше сағаттан кейін Нью-Иберияның оңтүстігінде, Луизианада жағаға тиді. Циклонның оңтүстік Луизианаға ең жоғары қарқындылықпен соққы бергені белгілі. Кемеде перифериялық қысымның шамамен 0,7 градус екенін хабарлады, сондықтан төменгі қысым дауылдың кішігірім көлеміне негізделген. Ол тез арада жер бетінде әлсіреп, 11 тамызда тропикалық дауылға айналды. 12 тамызда Миссисипидің оңтүстік-батысында толық тропикалық сипатта тарады.
Соңғы арал
Көптеген демалысшылар жақындап келе жатқан дауылдан құтылуды үміттеніп, құрлықта тұрақты қызмет көрсететін Star кемесінің келуін күтіп отырды. Алайда, "Жұлдыз" бағытынан ауып, ашық шығанаққа, тікелей дауылға қарай жүзіп, қашып құтылып қалды, онда ол жоғалып кетуі әбден мүмкін еді. Жолаушы Том Эллис, жергілікті суларда тәжірибелі капитан, және тағы бірнеше жолаушы кеме бағытынан ауытқығанын байқады. Эллис капитан Абе Смитті ескертті, ол бағытты түзетіп, желге қарсы алға жылжуды қиындатады, ол қонақ үйдің артындағы арнаға кіруге қол жеткізді. Жұлдызды алып кетіп, жағаға соқтығысып, құмға жамылып, дауыл кезінде сол жерде қалды. Дауыл кезінде көру мүмкіндігі өте шектеулі болды және жағажайларды су басып кеткенше, құм көздерді жарылды. Сағат 16:00 мен 17:00 аралығында дауыл кенеттен басталып, су бірнеше минут ішінде бірнеше метрге көтерілді. Дауылдың толқыны бүкіл аралды суға батырып, барлық ғимараттарды қиратты. Көптеген әйелдер мен балаларды екінші қабатта, ал ер адамдарды бірінші қабатта ұстаған қонақ үй құлап, көп адам қырылып, басқаларын теңізге лақтырып жіберді. Көптеген адамдар қабырғалардың, бүркемелердің және жиһаздардың бөлшектерінде жүзіп жүрді. Бұл аймақтағы дәмді тағамдар - үлкен террапиналар - құрғақ ағаштан жасалған қоршауда сақталып, бірнеше адамды құтқарып қалды. Ал тағы бір топ құмға аяғын тығып, қол ұстасып аман қалды. Кейбір аман қалғандар материктегі батпақтарға әкелінді, бірақ кейбіреулері жарақаттанғаннан немесе тамақ пен судың жетіспеуінен қайтыс болды.
Басқа жерлер
Келесілер - теңіз жағалауында қайтыс болғандар саны: Нью-Орлеанс қаласы жаңбырдан су астында қалды. Эббивильдегі барлық ғимараттар, соның ішінде Магдалалық Мария шіркеуі де қираған. Мерментау өзенінің бойындағы егіндіктер тұщы су тасқынынан көп залал шекті. Шығысқа қарай, дауыл мен аномальды жоғары су тасқыны Плакеминс округінің кейбір бөліктерін бірнеше метр су басып, күріш өнімін мүлдем жоғалтты. Бұл аймақта апельсин өсірілімінің едәуір нашарлауы туралы хабарланған. Үлкен залал Льюисбургтегі Сент-Таммани шіркеуінде, Мандевиллде және Тшефункт өзенінің маңындағы басқа аудандарда болды. Дауыл моншаларды, кемежайларды алып кетіп, қоршауларды, ағаштар мен өсімдіктерді құлатты.
Баспаға шығарылған
Үш адам кішкентай қайықты құтқарып алып, көмек іздеп құрлықта жүзіп кеткенде, апат бүкіл елге мәлім болды. Бірнеше тікелей есептерге қоса, Соңғы аралдың тарихы мерзімді түрде қайта жарияланады. Төмендегі тізімде бірнеше нұсқа ғана бар: 1871 жылы Харпердің жаңа айлық журналында "Наутилус" пароходының батып кетуі және кемедегі екінші стюард, жалғыз аман қалған Джим Фрисби туралы әңгіме болды. Лафкадио Хернның "Чита: Соңғы арал туралы естелік" (1889) романы 1856 жылғы Соңғы аралдағы дауылға негізделген. Ол жарық көрген кезде танымал әңгіме болды; дегенмен, ол трагедия туралы бірнеше аңыздарды жаратты немесе ұдайы сақтады. Хирн романының негізгі көздерінің бірі Айбервилл еншісіндегі қант плантаторы Майкл Шлатрдың жазған есебі деп анықталды. "Чита" басылымынан кейін Майкл Шлатрдың құжаты қарыз алып, қайтарылмағаннан кейін жоғалып кетті. Құжат 1936 жылы Plaquemine, La-дағы Iberville Parish сотының ғимаратында табылған кезде қалпына келтірілді. Билл Диксонның "Соңғы аралдың соңғы күндері" (2009) романы әртүрлі мұрағаттардан алынған ақпаратты қолданып, тарихи жағынан дәл болуға тырысты. Көптеген сілтемелерге газет мақаласы, бірнеше кітаптар, тірі қалғандардың әңгімелері кіреді, олардың көбісі келтірілген.
In 1871, Harper's New Monthly had a story about the capsizing of the steamer Nautilus and Jim Frisbee, the ship's second steward, the only survivor. Lafcadio Hearn's novel Chita: A Memory of Last Island (1889), based on the Last Island hurricane of 1856, was a popular story when published; however, it either created or perpetuated several myths about the tragedy. One of the main sources of Hearn's novel was identified as the account written by Iberville Parish sugar planter Michael Shlatre. After publication of Chita, Michael Shlatre's document became lost after being borrowed and not returned. The document was recovered during 1936, when it was found in the Iberville Parish courthouse in Plaquemine, La. Bill Dixon's Last Days of Last Island (2009) was written using information from various archives in an attempt to be historically accurate. The numerous references include a newspaper article, a few books, and accounts of the survivors, many of whom are quoted.