Кіріспе

Эфиопиядағы бұрынғы саяси партия (1982–2019)

Оромо Демократиялық партиясы (ОДП), бұрын Оромо Халықтық Демократиялық Ұйымы деп аталған, Эфиопиядағы саяси партия. Ол Амара Ұлттық Демократиялық Қозғалысы, Оңтүстік Эфиопия Халықтық Демократиялық Фронты және Тиграй Халықтық Азаттық Фронтымен бірлесіп, Эфиопия Халықтық Революциялық Демократиялық Фронтын (ЭПРДФ) құрады. 2005 жылдың тамызында өткен аймақтық сайлауда партия Оромиядағы 537 орынның 387-сін және Харари аймағындағы 36 орынның 14-ін жеңіп алды. 2019 жылдың қарашасында премьер-министр және Эфиопия Халықтық Революциялық Демократиялық Фронтының төрағасы Әби Ахмед коалиция құрамына кіретін партияларды жаңа Гүлдену партиясына біріктіруді бастады.

Тарих

Оромо Демократиялық партиясы, бұрын Оромо халықтарының Демократиялық ұйымы (ОХДҰ) деп аталған, 1990 жылы Оромо Азаттық фронтының ТПЛФ-пен қарым-қатынасы, олар Дерг режиміне қарсы күрескен кезде нашарлағаннан кейін құрылды. ТПЛФ-тың тәжірибелі көшбасшысы, ОХДҰ құрылысына қатысқан Гебру Асраттың жақында жарық көрген кітабында, ТПЛФ-тың Оромо тілінде сөйлейтін Дерг әскерінен түскен соғыс тұтқындарын ұйымға мүшелерді тартуға мәжбүр болғаны айтылады, себебі шетелде тұратын Оромолар, соның ішінде Судандағы босқындар және Солтүстік Америка мен Еуропадағы Оромо диаспорасы ТПЛФ-тың жаңадан құрылатын ұйымға қосылу туралы шақыруын қабылдамады. Гебру мырза кітабында, кез келген қоғамдағы саяси, экономикалық және мәдени мәселелерді айқындауда элиталардың роліне тоқталып, бұрынғы соғыс тұтқындары болған алғашқы мүшелердің сол кездегі Оромо мәселелерін түсінуге және айқындауға қабілеті мен әлеуметтік-саяси білімі жетпегенін мәлімдеді. Алғашында әлсіз ұйым болған ОХДҰ, Пол Б. Хензе айтқандай, Дерг әскери бөлімдерінен дезертирлерді тартты және 1991 жылы ЭПРДФ Уолло және Шеуа провинцияларының бөліктерін басып алған кезде қолдаушылар жинады, олардың екеуінде де Оромо халқы басымдық құрды. 2001 жылы ОХДҰ бірқатар сыбайлас жемқорлық оқиғаларына ұшырады, бұл сол кездегі бас хатшы Кума Демексаның сыбайлас жемқорлық, «демократияға қарсы амалдар», билікті теріс пайдалану және жекқорлық айыптарымен қызметтен алынуына әкелді. Сол кездегі генерал-майор Абадула Гемеда Эфиопия Ұлттық қорғаныс күштеріндегі лауазымынан кетіп, қиын жағдайдағы ОХДҰ-ны басқаруды өз қолына алды. ОХДҰ христиан Оромоларының басымдығымен белгілі. Мұсылман Оромолары 2005 жылғы Эфиопияның жалпы сайлауы кезінде наразылықтарын білдіріп, қарсы тарапты жекқорлыққа қатысқандары үшін айыптады. ОХДҰ 2006 жылдың 23 ақпанында Адамада төртінші съезін өткізді. 2008 жылғы қосымша сайлауда ОХДҰ Оромия аймақтық заң шығарушы органында 23 орынды жеңіп алды және 108 Ардада округінен 613 орынды иеленді, бұл халық өкілдері кеңесіне сайлауға қатысты. ОХДҰ 2018 жылдың 20 қыркүйегінде Джимма қаласында өткен жылдық мәжілісінде өз атын Оромо Демократиялық партиясы (ОДП) деп өзгертті.