Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаукилахтиді 20-30 метрлік жарлардың шебі қоршап тұрады (Хауенкаллио, Теламаки, Раджакаллио, Питкенкаллио). Бұл жарлардың арасында 5-15 метр биіктіктегі төмен жатқан аймақтар бар. Хаукилахтидің ең төменгі бөліктері Теланитти және Паттистенпуистода орналасқан, бұл бұрын Хаукилахти шығанағының бір бөлігі болған, кейін құрлыққа қосылған жерлер. Қазіргі таңда Хаукилахти ауданының жер бедері төменгі жағында саз, ал биік жағында жарлар басым, олардың кейбіреулері жұқа өсімдік қалдықтарымен жабылған. 2012 жылы Хаукилахтиде 2854 үй болды, оның 54-і 1960 жылға дейін, көпшілігі немесе 1386 үйі 1960-1969 жылдары, 673 үйі 1970-1979 жылдары және шамамен 680 үйі 1979 жылдан кейін салынған. Хаукилахтидегі көпқабатты үйлер кемежайдан батысқа қарай, Меллстенин Рантатиеде, Питкенкаллионмяки және Хауенкаллионмякинің ең биік жерлерінде, сондай-ақ Хаукилахденкату және Вестенд шекарасында орналасқан. Бұрынғы Топелунд поместьесінің солтүстік бөлігінде, Теламаки және Паттистенпуисто аудандарында, Питкенкаллионмяки төңірегінде қатарластырылған үйлер салынған. Аймақтағы коммерциялық ғимараттар Хаукилахденкату бойында орналасқан.
Haukilahti is surrounded by a line of cliffs 20 to 30 metres high (Hauenkallio, Telamäki, Rajakallio, Pitkänkallio). There are lower areas between these cliffs (5 to 15 metres above sea level). The lowest parts of Haukilahti are located at Telaniitty and Pattistenpuisto, which is a former part of the Haukilahti bay later reclaimed by land. The terrain of the Haukilahti area is nowadays dominated by clay in the lower areas and cliffs in the higher areas, with a thin layer of plant litter covering some of them. In 2012, there were 2854 homes in Haukilahti, 54 of which were built before 1960, majority or 1386 during 1960–1969, 673 in 1970 1979 and roughly 680 after 1979. The apartment buildings in Haukilahti are located west of the boat harbour on Mellstenin rantatie, on the highest spots of Pitkänkallionmäki and Hauenkallionmäki, and along Haukilahdenkatu and the border to Westend. There are terraced houses on the northern part of the former Toppelund manor area, on the Telamäki and Pattistenpuisto areas and around Pitkänkallionmäki. The business buildings in the area are along Haukilahdenkatu.
Алғашқы тұрғындары
Хаукилахтиде адамдар тұрғандығының алғашқы белгілері – Хаукилахти су мұнарасының жанындағы Хауэнкаллио тік жарғырындағы қола дәуіріне жататын қабірлер. Сол кезде Хаукилахти – жартастар мен батпақтардан тұратын арал болған. Хаукилахтидің дамуы ұзақ жылдар бойы Эспооның қалған бөліктеріне қарағанда баяу болды, себебі Хельсинкиден немесе Эспооның басқа жерлерінен оған жылдам жол болған жоқ. 1930 жылға дейін Хаукилахтиге кемемен ғана баруға болады, бірақ 1932 жылы Финляндия мемлекеті Хельсинкидің батысындағы аймақтардағы жұмыссыздықпен күресу мақсатында Йорваксентие тас жолын (қазір Ленсивайла деп аталады) салуға шешім қабылдағаннан кейін жағдай өзгерді. Жаңа тас жол Хельсинкиге сапарды едәуір қысқартты. Осының нәтижесінде Эспоодағы барлық аудандар үшін функционалдық жоспар жасалды және 1964 жылдың қаңтарында Хаукилахти үшін жоспар эскизі дайындалды. Аймақтарға бөлу жоспары бойынша құрылыс жұмыстары ерекше рұқсаттармен жалғасты. Салынған жаңа ғимараттардың көп бөлігі пәтерлер мен қатарлы үйлерден тұрды. Эспоо қаласы 2016 жылдың мамыр айында Топпелудинпуисто саябағының Mellstenintie жағындағы шетінде жаңа тұрғын үй ауданы үшін жаңа аймақ жоспарын жасады. Жоспар көзделгеннен кішірек көлемде іске асырылды, құрылыс құқығына сәйкес ауданның көлемі жоспарланғанның шамамен жартысын құрады.
The first signs of human habitation in Haukilahti are the Bronze Age graves on the Hauenkallio cliff near the Haukilahti water tower. At the time Haukilahti was an island with cliffs and swamps. Development of Haukilahti stayed slower than that of the rest of Espoo for a long time, as there were no fast connections to there from Helsinki or from elsewhere in Espoo. Up to the 1930s Haukilahti could only be accessed by ship, but the situation changed when the Finnish state decided to build the Jorvaksentie highway (now known as Länsiväylä) in 1932 to combat unemployment in areas west of Helsinki. The new highway made the trip to Helsinki significantly shorter Because of this, all areas in Espoo got a functional zoning plan and a sketch for the plan in Haukilahti was made in January 1964. Construction during the zoning plan continued with exception permits. Many of the new buildings were apartment buildings and terraced houses. The city of Espoo made a new zoning plan in May 2016 for a new residential area on the Mellstenintie side edge of the Toppelundinpuisto park. The plan was materialised smaller than planned, with the area within construction rights being about half of what was planned.
Білім беру, жастар және аға адамдар қызметі
Хаукилахитте Эспоо қаласы басқаратын екі фин тіліндегі балабақша бар (Хаукилахи және Топелунд балабақшалары), сондай-ақ 1990 жылы құрылған және Эспоо қаласымен қызмет көрсету келісімшарты бар жеке меншік швед тіліндегі балабақша бар. Хаукилахти балабақшасының бастапқы ғимараты 2017 жылдың күзінде көкпек проблемалары салдарынан бұзылды. 1995 жылы Хаукилахтиде француз тіліндегі балабақша ашылды, бірақ кейіннен ол көршілес Хельсинкидегі Круунунхакаға көшірілді. Хаукилахтиде екі бастауыш мектеп болды, олардың бірі – 1985 жылы құрылған Топелунд мектебі. Хаукилахти гимназиясы бұрын Хаукилахти мектебімен бір ғимаратта орналасқан, бірақ 2016 жылдың күзінде Отаниемидегі Аалто университетінің кампусына көшірілді, бастапқы атауы сақталды. Эспоо қаласы күтіп ұстайтын "Хаукитало" ғимараты Хаукилахтидің орталығында, Лансивитта сауда орталығының жанында орналасқан. Бұл ғимарат аймақтағы егдеулердің кездесу орны ретінде қызмет етеді. Хаукиталода егдеулерге арналған түрлі жаттығулар мен денсаулықты нығайту шаралары ұйымдастырылады. Сонымен қатар, Хаукиталода қалалық стоматологиялық клиника бар, және ғимарат Эспоодағы білім беру мақсатына пайдаланылған. Ғимаратта түскі ас беретін мейрамхана да бар. Бастауыш мектеп пен балабақшаның арасында қызыл кірпіштен салынған, спираль тәрізді пішіні моллюскіге ұқсайтын ғимарат орналасқан. Бұл ғимарат, халық арасында "Симпукка" (фин тілінде "моллюск") деп аталады, көбінесе жастарға арналған көпфункционалды орталық ретінде қызмет етеді. Хаукилахтиде сондай-ақ кітапхана бар, оның жұмысын жалғастыру мәселесі кітапхана қызметкерлері мен Эспоо қаласы арасында талқыланды. Кітапхана бұрын Топелунд мектебінің ғимаратында орналасқан, бірақ 2018 және 2019 жылдар аралығында жаңа балабақшаның ғимаратына көшірілді.
Haukilahti has two Finnish language kindergartens run by the city of Espoo (Haukilahti and Toppelund kindergartens) as well as a private Swedish language kindergarten founded in 1990, with a service contract with the city of Espoo. The original building of the Haukilahti kindergarten was dismantled in autumn 2017 because of mildew problems, A French language kindergarten was founded in Haukilahti in 1995, but it later moved to Kruununhaka in the neighbouring city of Helsinki. There have been two primary schools in Haukilahti, the Toppelund School founded in 1985 The Haukilahti gymnasium used to be in the same premises as the Haukilahti school, but it moved to the Aalto University campus in Otaniemi in autumn 2016, keeping its original name. The Haukitalo building, maintained by the city of Espoo, is located in the centre of Haukilahti near the Länsiviitta shopping centre. The building serves as a meeting place for senior citizens in the area. Activities organised for senior citizens in Haukitalo include various exercise and wellness activities. Haukitalo also has a municipal dentistry clinic, and the building has been used for public education in Espoo. The building also hosts a lunch restaurant. Between the primary school and the kindergarten is a red brick building whose spiralling shape resembles a mollusc. The building, popularly called "Simpukka" (Finnish for "clam") mostly serves as an all activity centre for the youth. Haukilahti also has a library, whose continuation has been up to debate between the library staff and the city of Espoo. The library had been in the same premises as the Toppelund school, but later moved into the same premises as the new kindergarten during New Year between 2018 and 2019.
Сыртқы жаттығулар
Эспоо қаласы Хаукилахти жағалауынан өтетін «Рантараитти» атты қоғамдық жаяу серуен жолын және 1980-ші жылдардың басында салынған Хауэнкаллиодағы 800 метрлік жүгіру жолын ұстап тұрады. Хаукилахтиде екі қоғамдық жағажай бар. Шығыс жағажайы Топпелунд аймағында орналасқан, кішкентай және тыныш, көбінесе тек Хаукилахти тұрғындары ғана барады. Мелстен аймағындағы батыс жағажайы үлкен және танымал. 2015 жылы жергілікті газет оқырмандары оны Эспоодағы ең жақсы жағажай деп дауыс берді. Хельсинки технологиялық университетінің студенттері оны бүкіл астана аймағындағы желкенсеруге арналған ең жақсы жағажай деп атады, және ол тікелей Мелстен портына қосылған, онда 637 қайық пен төрт яхта клубы орналасқан, сондай-ақ екі жағажай кафесі бар. Жағажайдың бір бөлігінде иттерге жүзуге рұқсат етіледі. Хаукилахтиде әртүрлі спорт алаңдары бар. Жалпы спорт алаңдарына Паттистенпуисто, Топпелунд мектебі және Хаукилахти мектебі, сондай-ақ бұрынғы қазба орнында орналасқан Хаукилахтидің «Сандика» алаңы кіреді. Топпелунд мектебінің батыс жағында, Паттистенпуистода және Сандиканың солтүстік жағында баскетбол алаңдары бар. Сонымен қатар, Паттистенпуистода құмды волейбол алаңы, Мелстен жағажайында жағажай волейболы алаңы және Лахнапуистода петанк алаңы бар.
The city of Espoo maintains a public hiking trail called Rantaraitti which goes through the Haukilahti coast as well as a running track of 800 metres on Hauenkallio built in the early 1980s. There are two public beaches in Haukilahti. The eastern beach, in the Toppelund area, is smaller and quieter, and usually only visited by Haukilahtians. The western beach, in the Mellsten area, is larger and more popular. In 2015, readers of local newspaper voted it was the best beach in Espoo. It has been named by students from the Helsinki University of Technology as the best beach for windsurfing in the entire capital area, and has a direct connection to the Mellsten harbour, which is home to 637 boats and four yacht clubs, and includes two seaside cafés. Dogs are allowed to swim in a section of the beach. There are several different sports fields in Haukilahti. General sports fields include the fields of Pattistenpuisto, the Toppelund school and the Haukilahti school, as well as the Haukilahti field "Sandika" located on an old ground excavation site. There are basketball fields on the western end of the Toppelund school field, in Pattistenpuisto and on the northern end of Sandika. There is also a sand surfaced volleyball field in Pattistenpuisto, a beach volleyball field on the Mellsten beach and a petanque field in Lahnapuisto.
Коммерциялық қызметтер
1990 жылы Хаукилахитте Länsiviitta сауда орталығы ашылды. Бұл сауда орталығында S Market азық-түлік дүкені бар. Сауда орталығының солтүстігінде Хаукилахтидің ескі сауда орталығы орналасқан, онда Kotipizza пиццасы мен грузин тағамдарын ұсынатын Rioni мейрамханасы бар. 1968 жылы Хаукилахтиде K Market Sorsakivi азық-түлік дүкені ашылды.
The shopping centre Länsiviitta was opened in Haukilahti in 1990. The shopping centre includes an S market grocery store. To the north of the shopping centre is Haukilahti's old shopping centre, hosting a Kotipizza restaurant and restaurant Rioni serving Georgian cuisine. The grocery store K Market Sorsakivi was opened in Haukilahti in 1968.
Хаукилахти қоғамы
Хаукилахтидің жергілікті қауымдастығы, Хаукилахти қоғамы (фин. Haukilahden Seura, швед. Gäddvikssällskapet) 1964-1965 жылдары, аудан шағын вилла курортынан тұрғын үй маңына айналған кезде құрылған. Қоғам 1970-жылдарға дейін белсенді болды, бірақ негізгі тұлғалар қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл бойы қызметі азайды. 1980-жылдардың басында қызмет қайта жанданды, және қоғам аймақта түрлі шараларды ұйымдастырды, мысалы, қоғамдық іс-шаралар мен тұрғындардың қатысуымен шаралар. Сондай-ақ, жақын жердегі мектептерге стипендиялар берді, "Haukilahden Viesti" журналын жариялады және аймақтағы жоспарлау мен құрылыс жобаларына ықпал етті. Бүгінде Хаукилахти қоғамы Эспоодағы жергілікті қауымдастықтар одағының және Финляндияның жергілікті қауымдастықтар одағының құрамына кіреді. Қоғамға мүшелік саны жүзден екі жүзге дейін жетті. Хаукилахти-Нииттюкумпу аймағында Олари епархиясына қарасты 4029 үй шаруашылығы болды, бұл епархияның мүше үй шаруашылықтарының 27 пайызын құрады. Олари епархиясы 1991 жылдың 15 қыркүйегінде ашылған Лансивитта сауда орталығының жанындағы Хаукакаппели шіркеуін күткен. Олари епархиясы шіркеуді сатты және соңғы қасиетті рәсім 2016 жылдың көктемінде шіркеуде өтті. Хаукакаппели орнына жаңа тұрғын үй салынды.
The local association of Haukilahti, the Haukilahti Society (Finnish: Haukilahden Seura, Swedish: Gäddvikssällskapet) was founded between 1964 and 1965, when the district was changing from a small villa resort to a residential suburb. The society was active up to the 1970s but as key persons died activity waned for several years. Activity was resurrected by the early 1980s, and the society has organised various kinds of activity in the area, such as public events and inhabitant activity. It has also given scholarships to nearby schools, published the Haukilahden Viesti magazine and had an effect on the zoning and construction plans in the area. Nowadays the Haukilahti Society is part of the union of local associations in Espoo and of the Finnish home area union. Membership of the society has ranged from one hundred to two hundred. There were 4029 households belonging to the Diocese of Olari in the Haukilahti Niittykumpu area, which comprised 27 percent of the member households of the diocese. The Diocese of Olari maintained the Haukikappeli chapel near the Länsiviitta shopping centre, inaugurated on 15 September 1991, The Diocese of Olari sold the chapel and the last mass was held in the chapel in spring 2016. A new apartment building was built in the place of Haukikappeli.