Кіріспе
LEGO SERIOUS PLAY – LEGO тобында жасалған жеңілдету әдістемесі. 2010 жылдан бері ол ашық кодты қоғамдық модель негізінде қолжетімді. Оның мақсаты – шығармашылық ойлау және коммуникацияны дамыту. Адамдар LEGO кірпіштерінен өз ойларының үш өлшемді үлгілерін құрастырып, осы үлгілер туралы әңгімелейді. Сондықтан бұл әдіс "шығармашылық ойын" деп аталады.
Шығу тегі
Йохан Руус және Барт Виктор 1990-шы жылдардың ортасында менеджерлерге өз бизнесі туралы көзқарастарын сипаттауға, құруға және оларды сынауға мүмкіндік беру мақсатында «Серьезді ойын» тұжырымдамасы мен процесін жасады. Доктор Руус қазір Халт халықаралық бизнес мектебінің бас академигі, ал доктор Барт Виктор Вандербильт университетінің моральдық көшбасшылық профессоры. Олар Швейцариядағы IMD-де профессорлар болып жұмыс істеген кезде «Серьезді ойынды» жасады. «Серьезді ойынның» тұжырымдық негізі конструктивизм (Пяже 1951), құрылымдық конструкционизм (Харел және Паперт 1991), күрделі бейімделмелі жүйелер теориясы (Холланд 1995) және басқару мен ұйымдар контексінде қолданылатын автопоэтикалық корпоративтік эпистемологияны (Вон Крог және Руус 1994; 1995) біріктіреді. Сондай-ақ ол іс-қимыл зерттеулеріне де сүйенеді. «Серьезді ойын» тұжырымдамасының эмпирикалық негізі Руус пен Виктордың Tetra Pak, Hydro Aluminium және TFL компанияларындағы басшылық командаларымен, сондай-ақ Lego Group компаниясының ең үздік 300 басшысы үшін өткізілген IMD бағдарламасы кезіндегі тәжірибелерінен туындайды. Олар 1998 жылы IMD басылымында жарияланған «Түпнұсқа стратегияларды іздеу: неге шынайы ойын ойнамассыз?» атты қысқа мақаласында алғашқы идеяларын ұсынды. 1999 жылы European Management Journal журналында «Серьезді ойын ретінде стратегия жасаудың жаңа моделіне қарай» атты мақала жарық көрді. 2004 жылы Long Range Planning журналында «Стратегиямен шұғылдану» (Мэтт Статлермен бірлесіп) атты мақаласы жарияланды, ол LEGO Serious Play тұжырымдамасының негізі болып табылады.
Эксперименттен ашық кодты өнімге дейін
LEGO компаниясында LEGO Serious Play өнімдер желісін әзірлеуге бірнеше командалар және 20-дан астам итерация қатысты. LEGO компаниясындағы жұмыс иесі, мырза Kjeld Kirk Kristiansen бастады. Алғашында ол күмәнмен қарады, бірақ алғашқы нәтижелермен танысқаннан кейін, Roos пен Victor-дың идеяларының бизнестік құндылығына көз жеткізіп, LEGO компаниясының қолдауымен коммерциялық қолданысын ілгерілетуге және демеушілік етуге шешім қабылдады. Әдіс әртүрлі компаниялармен нақты уақыт сессияларында дамығандықтан, нәтижелер тұрақты және қайталанатын болды. 1999 жылы LEGO Group Serious Play сауда белгісін тіркеу үшін өтініш берді. LEGO Serious Play әдістемесі қазіргі уақытта ашық кодпен қолжетімді болғанымен, оның сауда белгісі әлі де LEGO Group-қа тиесілі және қорғалған. Сауда белгісі арнайы Lego Serious Play жиынтықтары бар LEGO өнімдер желісіне қолданылады. Алғашында 2001 жылы LEGO компаниясының Executive Discovery деп аталатын еншілес компаниясы әдістеме мен материалдық өнімдер желісіне патент алу үшін өтініш берді. Кейін 2006 жылы Executive Discovery патенттік өтінішті қайта тапсырды. Алайда, АҚШ патенттік кеңсесі ресми патентті шығармады, себебі 2008 жылы өтініш беруші өтініштен бас тартты. Сондықтан LEGO Serious Play әдістемесі ешқашан патенттік қорғауға ие болған жоқ. 2010 жылы LEGO тобы әдістемені ашық кодқа айналдырып, Creative Commons қоғамдық лицензиясы бойынша LEGO Serious Play әдістемесін жариялады. LEGO Serious Play-дің негізгі қауымдастықтары: Бас жаттықтырушылар қауымдастығы, LSPConnect, Serious Play Pro, LSP Бас жаттықтырушылардың жаһандық федерациясы. 2019 жылы Playmobil өздерінің бәсекелес материалдық өнімін – Playmobil Pro-ны шығарды, ол ұқсас пластикалық фигуралар мен ойыншықтар жиынтығын оқиға айту үшін пайдаланады.
Зерттеу жұмыстары
2000 жылы LEGO Serious Play әдістемесі бойынша жүйелі зерттеу жұмыстары, ұйымдардағы ойын арқылы жұмыс істеу идеясына баса назар аудара отырып, Швейцариядағы Imagination Lab Foundation ой-сана орталығында алғаш рет басталды. Imagination Lab-тің басты міндеті – ұйымдарда стратегия әзірлеу үшін осы әдістің қолданылуын зерттеу болды. Олардың зерттеу тобы 3 кітап, 74 жұмыс және зерттеу еңбегі, сондай-ақ 12 қысқа мақала жазды. Imagination Lab 2004 жылы жұмысын тоқтатты және European Academy of Management iLab Foundation Award сыйлығын құрды. 2004 жылдан бері Дэвид Гонтлетт LEGO Serious Play-ді медиа зерттеулерімен байланыстырып, бірнеше кітап жариялады. Бұл тәсіл метафораны пайдаланады және қатысушыларды өздерінің жеке ерекшеліктерін бейнелейтін метафоралық модельдер құруға шақырады. Нәрсені жасау процесі және одан кейін оны талдау, қатысушылардың сезімдері мен тәжірибесіне тереңірек түсінік береді деп есептеледі. 2007 жылдан бастап, Ольборг университетінің Луиза Мюллер Хаасе (туған есімі Луиза Мюллер Нильсен) өзінің диссертациясын, одан кейінгі кітаптары мен мақалаларын жеке және ортақ тәжірибелік түсініктер, өнімді әзірлеу және прототиптеу тәсілдері туралы жариялады. Зерттеу жобалары TC Electronic, Қызыл Крест, Daimler AG және Копенгаген Тіршілік зертханасында (Copenhagen Living Lab) LEGO Serious Play әдістемесіне арналған. 2009 жылы LEGO Serious Play әдісі мектептерде қолдану үшін одан әрі дамытылды. Мұғалімдер оны алты жастан бастап оқушылармен қолдануға оқытылады. Бұл әдіс жоғары білім беруде оқыту және оқу, зерттеу және идея табу құралы ретінде де бейімделді (Nolan 2009). Кейіннен IJMAR Lego Serious Play қолданылуына арналған арнайы нөмірді жариялады. 2011 жылы Уорвик бизнес мектебінің Лойзос Гераклиус және Санкт-Галлен университетінің Клаус Д. Джейкобс екі жылдық зерттеу жобасын аяқтады, ол BASF және ЮНИСЕФ ұйымдарындағы LEGO Serious Play-дің іс-әрекеттерге қатысты зерттеулерін кеңейтті. Университета делла Швейцария италия (Швейцарияның Лугано университеті) webatelier.net зертханасы әдістемені одан әрі дамытып, 2011 жылы Creative Commons лицензиясы бойынша URL (LEGO арқылы пайдаланушы талаптары) шығарды. 2014 жылдан бері Винчестер университетінің Элисон Джеймс және оның зерттеу тобы LEGO Serious Play-ді әртүрлі жоғары оқу орындарында қолдануды зерттеуде. LEGO Serious Play әдістемесі бойынша зерттеулер әртүрлі академиялық институттарда жалғасуда. Төмендегі кеңейіп жатқан жарияланымдар тізімін қараңыз.
Сын-пікір
LEGO Serious Play жеңілдетушілері осы әдісті қолдануды ілгерілетуде мүдделі бизнеске ие. Сондықтан қолжетімді жағдайлардың көп бөлігі табысқа жеткен оқиғаларға бағытталған. Бақылау топтарын қолдана отырып, салыстырмалы зерттеулер LEGO Serious Play әдістемесінің дәстүрлі семинарлармен салыстырғандағы тиімділігі мен пайдалылығын өлшеген жоқ. Кейбір авторлар LEGO Serious Play әдістемесін сынап бағалайды. Журналист Дэн Лайонс LEGO Serious Play-ді тек ойыншық терапиясы деп санайды, ол пайдасыз және Жаңа Эра психологиясымен тең. Ол былай дейді: "Лего шеберханалары – жұмыс ортасына еніп жатқан мағынасыз нәрселердің бір мысалы ғана. Мәселе тек осы жаттығулардың мәнсіз және әсте сезілуінде ғана емес. Көптеген адамдар үшін мұндай шаралар қатты стресс тудыруы мүмкін. Мысалы, 50 жастан асқан қызметкерлер үшін бұл семинарлар жұмыстан қуылды деген қорқынышты күшейтеді. Бірақ жас қызметкерлер де оларды ұнатпайды. “Сектаға қосылғандай сезіледі”, – дейді отыздан ассан бағдарламашы, оның бөлімі бір күн LEGO шеберханасында өткізген. “Мақсаты – адамдарды бұйрықтарды орындауға баулу сияқты”.
Жарияланымдар
Белтрами Г., 2017, LEGO SERIOUS PLAY: pensare con le mani, Franco Angeli
Blair, S, 2020, 'LEGO SERIOUS PLAY әдісін меңгеру: 44 Лего Серіез Ойынның Оқытылған Оқытушыларына арналған Жеңілдіктер.' ProMeet, London
Blair, S, 2020, 'Легоның онлайн ойын әдісін қалай жеңілдетуге болады.' ProMeet, London
Blair, S., Rillo M, 2016, 'Серілі жұмыс: Легоның ойын кездесулері мен семинарларын қалай жеңілдетуге болады.' ProMeet, London
Bürgi, P., және J. Roos, 2003, 'Стратегияның суреттері', European Management Journal, 2003, 21(1): 69–78.
Bürgi, P., және Jacobs, C., және J. Roos, 2005, 'Стратегияны жасаудағы метафорадан тәжірибеге дейін', Journal of Management Inquiry, 14(1): 78–94.
Frick, E., S. Tardini, және L. Cantoni, 2014, 'LEGO SERIOUS PLAY қолданбалары қатысу дизайнында шығармашылықты арттыру үшін'. In Fredricka K. Reisman (ed. ), Creativity in Business. Research Papers on Knowledge, Innovation and Enterprise, Volume II, KIE Conference Book Series, pp. 200–210. Бар:
Frick, E., S. Tardini, және L. Cantoni, 2013, 'LEGO SERIOUS PLAY туралы ақ қағаз. Еуропадағы қолданудың соңғы деңгейі.' Бар: S PLAY S PLAY White Paper Published!
Gauntlett, D. 2005, 'Creative Explorations: New approaches to identities and audiences' London: Routledge.
Grey. F., және J. Roos, 2005, 'Playing Seriously with Strategy,' Physics World, 18(2): 18–19.
Harel, I. және Papert, S. 1991, eds. Constructionism, Ablex Publishing Corporation, Piaget, Norwood, NJ.
Harn, P. L., Hsiao, C. C. (2018). A Preliminary Study on LEGO® Based Workplace Stress Reduction with Six Bricks and LEGO SERIOUS PLAY® in Taiwan. World Journal of Research and Review, 6(1), 64–67.
Harn, P. L. (2017). A Preliminary Study of the Empowerment Effects of Strength Based LEGO SERIOUS PLAY® on Two Taiwanese Adult Survivors by Earlier Domestic Violence. Psychological Studies, 62(2): 142–151.
Heracleous, L. және Jacobs, C. D., 2012, Crafting Strategy: Embodied Metaphors in Practice. Cambridge University Press
Holland, J., 1995, Hidden order: How adaptation builds complexity. Reading, MA: Addison Wesley.
James, A. және Brookfield, J. D., 2014, Engaging Imagination: Helping Students Become Creative and Reflective Thinkers. Jossey Bass.
James, A. және Nerantzi, C., 2019, The Power of Play in Higher Education. Creativity in Tertiary Learning. Palgrave McMillan.
Kristiansen, P., және R. Rasmussen, 2014, Building a better business using the LEGO SERIOUS PLAY method. Hoboken, NJ: Wiley.
Lissack, M., және J. Roos, 1999, The Next Common Sense: Mastering Corporate Complexity through Coherence, Nicholas Brealey Publishing, London. Жапон тіліне (2001) және эстон тіліне (2002) аударылған.
McCusker, S. (2014) 'Lego, seriously: Thinking through building.' Intl. J. Knowledge, Innovation and Entrepreneurship 2(1), 27–37
McCusker, S. Clifford swan, J. (2018) 'The Use of Metaphors With LEGO SERIOUS PLAY ® For Harmony and Innovation' International Journal of Management and Applied Research 5(4), 174–192
McCusker, S. (2019) 'Everybody's monkey is important: LEGO Serious Play® as a methodology for enabling equality of voice within diverse groups' International Journal of Research & Method in Education, 1–17
Nielsen, L. M., 2010, Personal and shared experiential concepts. Aalborg University.
Nolan, S., (2009). 'Physical Metaphorical Modelling with Lego as a Technology for Collaborative Personalised Learning'. In: O'Donoghue, J, (ed). Technology supported Environments for Personalized Learning: Methods and Case Studies. (Premier Reference Source).
Oliver, D., және J. Roos, 2007, 'Constructing Organizational Identity,' British Journal of Management, 18(4): 342–358.
Oliver, D. және J. Roos, 2005, 'Decision Making in High Velocity Environments: The Importance of Guiding Principles,' Organization Studies, 26(6): 889–913.
Oliver, D., және J. Roos, 2000, Striking a Balance: Complexity and Knowledge Landscapes, McGraw Hill, Maidenhead
Piaget, J, 1951, The Child's Conception of the World, Routledge, London.
Roos, J., 2006, Thinking From Within: A Hands On Strategy Practice, Palgrave Macmillan, Basingstoke
Roos, J., және R. Said, 2005, 'Generating Managerial Commitment and Responsibility,' European Management Review, 2: 48–58.
Roos, J, Victor, B., және M. Statler, 2004, 'Playing Seriously with Strategy,' Long Range Planning, 37(6): 549–568.
Roos, J., 2004, 'Sparking Strategic Imagination,' Sloan Management Review, 2004, 46(1): 96.
Roos, J., және B. Victor, 1999, Towards a Model of Strategy Making as Serious Play,' European Management Journal, 17(4): 348–355.
Roos, J., және D. Oliver, 1999, 'From Fitness Landscapes to Knowledge Landscapes', Systemic Practice and Action Research, 12(3): 279–293.
Roos, J., және B. Victor, 'In Search Of Original Strategies: How About Some Serious Play?' IMD Perspectives for Managers, 1998, (26) 15.
von Krogh, G., және J. Roos, 1995, Organizational Epistemology, Macmillan, Oxford
Roos, J., 'Transformative Management Education,' 2008, in Teaching and Learning at Business Schools: Transforming the Delivery of Business Education, Bild, M., Mårtensson, P. және K. Nilsson (eds. ), Gower: 63–76.
von Krogh, G., Roos, J., және K. Slocum, 1994, 'An Essay on Corporate Epistemology', Strategic Management Journal, Special Issue on 'Rethinking Strategy The Search for New Strategy Paradigms', 15: 53–71.
Statler, M., Roos, J., және B. Victor, 2009, 'Ain't Misbehavin': Taking Play Seriously in Organizations,' Journal of Change Management, 9(1): 87–107.
Statler, J., Jacobs, J. және J. Roos, 2008, 'Performing Strategy: Analogical Reasoning as Strategic Practice', Scandinavian Journal of Management, 24: 133–144
Wengel, Y., McIntosh, A. J., & Cockburn Wootten, C., 2016, Constructing tourism realities through LEGO SERIOUS PLAY®. Annals of Tourism Research, 56, 161–163. Constructing tourism realities through LEGO Serious Play
Blair, S, 2020, 'Mastering the LEGO Serious Play Method: 44 Facilitation Techniques for Trained Lego Serious Play Facilitators.' ProMeet, London
Blair, S, 2020, 'How to Facilitate the LEGO Serious Play Method Online.’ ProMeet, London
Blair, S., Rillo M, 2016, 'Serious Work: How to Facilitate Lego Serious Play Meetings and Workshops.' ProMeet, London Bürgi, P., and J. Roos, 2003, 'Images of Strategy,' European Management Journal, 2003, 21(1): 69–78. Bürgi, P., and Jacobs, C., and J. Roos, 2005, 'From Metaphor to Practice in the Crafting of Strategy,' Journal of Management Inquiry, 14(1): 78–94. Frick, E., S. Tardini, and L. Cantoni, 2014, 'LEGO SERIOUS PLAY applications to enhance creativity in participatory design'. In Fredricka K. Reisman (ed. ), Creativity in Business. Research Papers on Knowledge, Innovation and Enterprise, Volume II, KIE Conference Book Series, pp. 200–210. Available at:
Frick, E., S. Tardini, and L. Cantoni, 2013, 'White Paper on LEGO SERIOUS PLAY. A state of the art of its application in Europe.' Available at: S PLAY S PLAY White Paper Published!. Gauntlett, D. 2005, 'Creative Explorations: New approaches to identities and audiences' London: Routledge. Grey. F., and J. Roos, 2005, 'Playing Seriously with Strategy,' Physics World, 18(2): 18–19. Harel, I. and Papert, S. 1991, eds. Constructionism, Ablex Publishing Corporation, Piaget, Norwood, NJ. Harn, P. L., Hsiao, C. C. (2018). A Preliminary Study on LEGO® Based Workplace Stress Reduction with Six Bricks and LEGO SERIOUS PLAY® in Taiwan. World Journal of Research and Review, 6 (1),64 67. Harn, P. L.( 2017). A Preliminary Study of the Empowerment Effects of Strength Based LEGO SERIOUS PLAY® on Two Taiwanese Adult Survivors by Earlier Domestic Violence. Psychological Studies, 62(2):142–151. Heracleous, L. and Jacobs, C. D., 2012, Crafting Strategy: Embodied Metaphors in Practice. Cambridge University Press
Holland, J., 1995, Hidden order: How adaptation builds complexity. Reading, MA: Addison Wesley. James, A. and Brookfield, J. D., 2014, Engaging Imagination: Helping Students Become Creative and Reflective Thinkers. Jossey Bass. James, A. and Nerantzi, C., 2019, The Power of Play in Higher Education. Creativity in Tertiary Learning. Palgrave McMillan. Kristiansen, P., and R. Rasmussen, 2014, Building a better business using the LEGO SERIOUS PLAY method. Hoboken, NJ: Wiley. Lissack, M., and J. Roos, 1999, The Next Common Sense: Mastering Corporate Complexity through Coherence, Nicholas Brealey Publishing, London Translated into Japanese (2001) and Estonian (2002). McCusker, S. (2014) 'Lego, seriously: Thinking through building.' Intl. J. Knowledge, Innovation and Entrepreneurship 2 (1), 27 37
McCusker,S. Clifford swan, J. (2018) 'The Use of Metaphors With LEGO SERIOUS PLAY ® For Harmony and Innovation' International Journal of Management and Applied Research 5 (4), 174 192
McCusker, S. (2019) 'Everybody's monkey is important: LEGO Serious Play® as a methodology for enabling equality of voice within diverse groups' International Journal of Research & Method in Education, 1 17
Nielsen, L. M., 2010, Personal and shared experiential concepts. Aalborg University. Nolan, S., (2009). 'Physical Metaphorical Modelling with Lego as a Technology for Collaborative Personalised Learning'. In: O'Donoghue, J, (ed). Technology supported Environments for Personalized Learning: Methods and Case Studies. (Premier Reference Source). Oliver, D., and J. Roos, 2007, 'Constructing Organizational Identity,' British Journal of Management, 18(4): 342–358. Oliver, D. and J. Roos, 2005, 'Decision Making in High Velocity Environments: The Importance of Guiding Principles,' Organization Studies, 26(6): 889–913. Oliver, D., and J. Roos, 2000, Striking a Balance: Complexity and Knowledge Landscapes, McGraw Hill, Maidenhead Piaget, J, 1951, The Child's Conception of the World, Routledge, London. Roos, J., 2006, Thinking From Within: A Hands On Strategy Practice, Palgrave Macmillan, Basingstoke Roos, J., and R. Said, 2005, 'Generating Managerial Commitment and Responsibility,' European Management Review, 2: 48 58. Roos, J, Victor, B., and M. Statler, 2004, 'Playing Seriously with Strategy,' Long Range Planning, 37(6): 549–568. Roos, J., 2004, 'Sparking Strategic Imagination,' Sloan Management Review, 2004, 46(1): 96. Roos, J., and B. Victor, 1999, Towards a Model of Strategy Making as Serious Play,' European Management Journal, 17(4): 348–355. Roos, J., and D. Oliver, 1999, 'From Fitness Landscapes to Knowledge Landscapes', Systemic Practice and Action Research, 12(3): 279–293. Roos, J., and B. Victor, 'In Search Of Original Strategies: How About Some Serious Play?' IMD Perspectives for Managers, 1998, (26) 15.
von Krogh, G., and J. Roos, 1995, Organizational Epistemology, Macmillan, Oxford Roos, J., 'Transformative Management Education,' 2008, in Teaching and Learning at Business Schools: Transforming the Delivery of Business Education, Bild, M., Mårtensson, P. and K. Nilsson (eds. ), Gower: 63–76. von Krogh, G., Roos, J., and K. Slocum, 1994, 'An Essay on Corporate Epistemology', Strategic Management Journal, Special Issue on 'Rethinking Strategy The Search for New Strategy Paradigms', 15: 53–71. Statler, M., Roos, J., and B. Victor, 2009, 'Ain't Misbehavin': Taking Play Seriously in Organizations,' Journal of Change Management, 9(1): 87–107. Statler, J., Jacobs, J. and J. Roos, 2008, 'Performing Strategy: Analogical Reasoning as Strategic Practice', Scandinavian Journal of Management, 24: 133–144
Wengel, Y., McIntosh, A. J., & Cockburn Wootten, C., 2016, Constructing tourism realities through LEGO SERIOUS PLAY®. Annals of Tourism Research, 56, 161–163. Constructing tourism realities through LEGO Serious Play