Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес Одағының адамға қарсы минасы
Soviet anti personnel land mine
ПФМ-1 (Ланг ру) – кеңестік және ресейлік өндірістегі шашыратылатын, жоғары жарылғыш күшті адамға қарсы мина. Ол "Жасыл тоты" немесе "Көбелек минасы" деп те белгілі.
PFM 1 (Lang ru) is a scatterable high explosive anti personnel land mine of Soviet and Russian production. It is also known as a Green Parrot or Butterfly Mine.
Дизайн
Кен полиэтилен пластиктен жасалған контейнерден тұрады, ішінде VS 6D немесе VS 60D сұйық жарылғыш заты болады. Пластик корпустың түсі әртүрлі болуы мүмкін, бұл жақсы жасыруға мүмкіндік береді. Қолданыстағы қорлар құм түсінде емес, еуропалық жасыл түсте болғандықтан, 1980-ші жылдардағы Ауғанстанда қолданылған алғашқы үлгілер жасыл түсті болды және оларды көру оңай еді. Сондықтан оларға "жасыл тотықтар" деген ат қойылды. Олардың пішіні мен жарқын түсі балаларға қызықты, сондықтан олардың қасақана түрде ойыншыққа ұқсатып жасалғаны туралы пікірлер пайда болды. Кен екі нұсқада шығады: PFM 1 және PFM 1S. Екі нұсқаның арасындағы жалғыз айырмашылық – PFM 1S өзін-өзі жою механизмімен жабдықталған, барлық миналардың 85%-ы үшін шамамен 40 сағаттық өзін-өзі жою уақыты қарастырылған. Өзін-өзі жою механизмі қоршаған ортаның температурасына байланысты 1-ден 40 сағатқа дейін іске қосылады. PFM 1S өзін-өзі жою механизмі өте сенімді емес, сондықтан миналар қарулы немесе сезімтал күйде қалуы мүмкін; кейбір миналар орналастырылғаннан кейін апталар бойы кездейсоқ түрде өзін-өзі жоюын жалғастырады. Минаның жұмсақ пластик қабығының деформациясы қаруландыру поршенін детонаторға соқтығып, минаны жарылуға әкеледі.
The mine consists of a polyethylene plastic container containing of VS 6D or VS 60D liquid explosive. The plastic body can be produced in a variety of colours for best camouflage. As existing stocks were in European green rather than sand coloured, the first examples used in 1980s Afghanistan were green and easily visible. This led to their name 'green parrots'. The shape and bright colour is attractive to children, inspiring claims that they were deliberately designed to look like a toy. The mine comes in two variants: PFM 1 and PFM 1S. The only difference between the two variants is that the PFM 1S comes with a self destruct mechanism, with a nominal self destruct time for 85% of all mines of 40 hours. The self destruct mechanism is designed to activate after 1– 40 hours depending on ambient temperature. The PFM 1S self destruct mechanism is not very reliable, and is likely to leave mines in an armed or sensitive state; with mines known to continue to randomly self destruct for weeks after deployment. Deformation of the soft plastic skin of the mine forces the arming plunger to strike the detonator, detonating the mine.
Тарату
PFM 1 ((S) миналарын жою немесе механикалық немесе жарылғыш құралдармен іске қосу арқылы таратуға болады; оларды қарусыздау мүмкін емес. Миналарды әдетте жылжыту кезінде кездейсоқ оқтала беруін болдырмау үшін сол жерде таратуға болады. Егер минаны жылжыту қажет болса, онда ол кемінде 3 метрлік, жұмсақ материалдардан (мысалы, пластиктен) жасалған құралмен жасалады, мина тасымалдау кезінде жарылса, жарақаттанудың алдын алу үшін. Минаны таратушы маманға ең жақсысы жеке қорғаныш құралдарын (ЖҚҚ) кию керек, оның ішінде қолғаптар мен кемінде 8–10 мм PMMA-дан жасалған баллистикалық қорғағыш визорлы каска. Беларусьқа тиесілі соңғы 78 PFM 1 минасы олардың миналық қорының жойылғанын белгілейтін жабылу салтанатының мәнлі бөлігі ретінде жойылды. 2008 жылғы қарашада Украина 1999 жылғы конвенцияға сәйкес 101 088 PFM 1 минасын жойғанын мәлімдеді. Украина Министрлер Кабинеті мен НАТО қолдау және сатып алу агенттігі (NSPA, бұрын NAMSO) арасында 2012 жылғы 1 қыркүйекте жасалған келісімнен кейін Украина, NSPA және ЕО арасында үшжақты келісімге қол қойылды, онда ЕО 3,3 миллион минаны жою үшін 3,689 миллион евро көмектесетіні көрсетілді. 2013 жылы NSPA 300 000 минаны жоюға көмек көрсетті. Жеке құрамға қарсы миналарын жою бойынша Оттава келісімінің 2018 жылғы қарашадағы мерзімін сақтамағандықтан, Украина мерзімді 2021 жылғы 1 маусымға дейін ұзартуды сұрады, кейіннен 2020 жылғы 8 маусымда оны одан әрі ұзартуды өтінді. 2019 жылы 67 236 мина жойылды. Донбас аймағындағы қақтығыс жалғасуына байланысты, 2020 жылы Украина PFM 1 миналарын жоюдан бас тартты. 2021 жылы Украинаның PFM 1 қорында 3 363 828 мина бар екені хабарланды. Ресей, сондай-ақ АҚШ, Қытай және бірнеше басқа елдер Оттава келісіміне (Жеке құрамға қарсы миналарды тыйым салу туралы конвенция) қол қоймады.
The PFM 1(S) mines can be disposed by destruction or activation by mechanical or explosive means; they cannot be disarmed. The mines are generally disposed of in situ to prevent unintended initiation while moving. If the mine has to be moved, it is done so with an implement that is at least 3 meters long, made of soft materials (for example, plastic) to prevent injury in the event the mine detonates in transit. The disposal technician should ideally wear suitable personal protective equipment (PPE), including gloves and a helmet with a ballistic visor of at least 8–10 mm of PMMA. The last 78 PFM 1 mines held by Belarus were destroyed as the highlight of the closing ceremony marking the elimination of their landmine stock. In a November 2008 presentation, Ukraine indicated that it had destroyed 101,088 PFM 1 mines per the convention in 1999. Following the agreement between the Cabinet of Ministers of Ukraine and NATO Support and Procurement Agency (NSPA, formerly known as NAMSO) on 1 September 2012, a three way agreement between Ukraine, NSPA and the EU was signed, which figurated that the EU would provide 3.689 million euros for the destruction of 3.3 million mines. In 2013, the NSPA provided assistance in destruction of 300,000 mines. After failing to meet the Ottawa Treaty deadline of November 2018 on the destruction of its anti personnel mines, Ukraine requested the deadline be extended to 1 June 2021, later asking for further extension on 8 June 2020. In 2019, 67,236 mines were destroyed. Amid continuing conflict in the Donbas region, in 2020 Ukraine refused to destroy any PFM 1 mines. In 2021, Ukraine's PFM 1 stockpile was reported at 3,363,828 mines. Russia, as well as the United States, China, and several other countries, is not a signatory of the Ottawa Treaty (the Anti Personnel Mine Ban Convention).
Ауғанстан
PFM 1 советтердің Ауғанстанға басып кіруі кезінде қолданылған, пішіні мен түсі салдарынан оны балалар ойыншық деп қате түсініп, көптеген балалардың қаза болуына себеп болды деген мәлімдеме бар.
PFM 1 was used during the Soviet invasion of Afghanistan, allegedly resulting in a high number of casualties among children from the mine being mistaken for a toy due to its shape and coloring.