Кіріспе

Корнелл университетінің экономика профессоры Роберт Харрис Франк (2 қаңтар 1945 жылы туған) - Генриетта Джонсон Луис атындағы менеджмент профессоры және Корнелл университетінің Сэмюэл Кертис Джонсон бизнес мектебінің профессоры. Ол "Нью-Йорк Таймс" газетінде ай сайынғы бесінші жексенбіде жарияланатын "Экономикалық көзқарас" бағанына материалдарымен үлес қосады. Фрэнк АҚШ-тағы кіріс теңсіздігі мәселесі бойынша жарияланымдар жасаған.

Мансап

Флорида штатының Коралл Гейблс қаласында 1945 жылы дүниеге келген. Фрэнк 1962 жылы Коралл Гейблс орта мектебін бітірген. Фрэнк 1966 жылы Джорджия технология институтынан математика бойынша бакалавр, 1971 жылы Берклидегі Калифорния университетінен статистика бойынша магистр, ал 1972 жылы Калифорния университетінің Беркли факультетінде экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. 2001 жылға дейін ол Корнелл университетінің өнер және ғылым колледжінде экономика, этика және қоғамдық саясат бойынша Голдвин Смит профессоры болды. 2008-09 оқу жылында Фрэнк Нью-Йорк университетінің бизнес мектебінде қонақ профессор болып жұмыс істеді.

Позициялық қарулану жарысы

Бұл теория – "Джонспен қатар жүру" және көрсеткіштік тұтынудың әлеуметтік-экономикалық ұғымын талдау. Оның "Дұрыс көлді таңдау" атты кітабы мәртебенің маңыздылығын және адамдар мәртебе үшін қанша төлейтінін қарастырады. Франк мәртебеге ұмтылыс қоғам үшін зиянды дейді, себебі жалпы мәртебені жақсарту мүмкін емес, өйткені А адам Б адамнан жоғары көтерілген сайын, олардың мәртебесінің жалпы сомасы өзгермейді. Өзгеріп отырғаны – тек олардың иерархиядағы орны ғана. Оның ойынша, мәртебеге ұмтылыс байлықтың өсуінің әл-ауқатты арттырмауының, немесе оны көптеген жағдайда арттырмауының себебін түсіндіреді. Франк пікірінше, егер табыстың көп бөлігі мәртебеге жетуге жұмсалса, өмір сапасының айтарлықтай жақсаруын күту қиын.

Жеңімпаз бәрін алады .

Ол "Жеңімпаз барлығын алады" атты кітабында байлықтың шоғырлануына қазіргі замандағы бейімділік туралы әңгімелейді. Ол қазіргі экономика мен басқа да институттардың көбісінің өте аз жеңімпаздардың көп пайдаға ие болып, ал қалғандарының аз нәрсеге қанағат етуіне әкелетін жағдайға қарай ұмтылып жатыр деп санайды. Ол мұны, ішінара, қазіргі нарықтар мен технологияның құрылымымен байланыстырады.

Сезімнің стратегиялық рөлі

Әр түрлі экономикалық мақалаларда және "Passions Within Reason" кітабында ол шешім қабылдау және жеке қарым-қатынастарда эмоциялардың маңызды рөл атқаратыны туралы идеяны талқылайды, тіпті олардың ақылға сыймайтын сияқты көрінуіне қарамастан. Мысалы, махаббат сезімі ұзақ мерзімді романтикалық байланысқа үлкен құндылық береді. "Рационалды" адам жақсырақ серік тапқанда өзінің әйелін немесе күйеуін тастап кетеді. Эмоционалдық байланыс қарым-қатынасқа ұзақ мерзімді мағына сыйлайды. Поэтикалық тұрғыдан айтқанда: "Махаббатты түсінгендер оған қабілетсіз". Сол сияқты, ашу да алдын ала міндеттеме құралы ретінде қолданылуы мүмкін. Фрэнк қызғаныштың тең бөлісуді қамтамасыз етуде пайдалы екенін айтады. Адалдықсыздыққа ұшырағанда "рационалды емес" әрекет ету арқылы, егер қарсыласы олардың эмоционалдық реакциясын болжап, стратегиясын тиісінше өзгертетін болса, адам ультиматум ойынына ұқсас жағдайларда жақсы нәтижелерге жете алады.

Тұтқындардың дилеммасы мен ынтымақтастық

Франк, Гиллович және Реган (1993) тұтқынның дилеммасын зерттеу үшін тәжірибелік оқу жүргізді. Зерттеуге экономика мамандығының бірінші және соңғы курстарында оқитын студенттер, сондай-ақ басқа мамандықтардың студенттері қатысты. Қатысушылар жұптарға бөлініп, стандартты ойын сценарийіне қойылды, содан кейін олардан «ынтымақтасу» немесе «қиянат ету» опцияларының бірін таңдау сұралды. Егер екі қатысушы да «қиянат етуді» таңдаса, әрқайсысының пайдасы 1 болар еді. Егер екеуі де ынтымақтасса, әрқайсысының пайдасы 2 болар еді. Егер біреуі қиянат етсе, ал екіншісі ынтымақтасса, қиянат еткенге 3, ал ынтымақтасқанға 0 ұпай берілер еді. Әр жұптағы қатысушы өз таңдауын екінші қатысушының таңдауын білмей жасады. Экономиканың бірінші курс студенттері және экономикадан басқа мамандықтарды оқитын студенттер басым көпшілігі ынтымақтасуды жөн көрді. Алайда, экономиканың соңғы курс студенттері көбінесе ынтымақтаспады. Франк және авторлар мынандай қорытындыға келді: «Экономистер оқу процесінде адам мотивациясының кең көрінісін көрсетуге көбірек мән беруі керек, әрі студенттерінің әл-ауқатын және қоғамның мүддесін ескеруі тиіс».

Экономиканы зерттеудің теріс әсерлері

Көп сілтеме жасалған еңбегінде Франк экономиканы оқытудың ойындардағы ынтымақтастықты төмендеткенін көрсетті. Мұның себебі, көп жағдайда ынтымақтастық пен басқалардың пікірін ескеру сөздің тар мағынасындағы рационалдылыққа қайшы келеді. Осылайша, ынтымақтастықтың кейбір жағдайларда рационалды емес екенін білу студенттердің мінез-құлқына әсер етеді, олардың ынтымақтастыққа деген құлшыны азаяды, бұл, әдетте, жағымсыз салдарға алып келеді.

Мақалалар

Роберт Франк, Томас Гиллович және Денис Реган: Экономиканы оқу ынтымақтастықтың жолын кесе ме? in: Экономикалық перспективалар журналы. 7-том, 2-сан. 1993 жылғы көктем. 159–71 беттер (PDF; 788 КБ)