Кіріспе

Джон Питер (J. P.) Хабрик (1858 жылдың 22 қаңтары – 1930 жыл) – аляскалық авантюрист, аңшы, жаңалықтарды жеткізуші және фотограф, 1900 жылдардың басында Врангель тауларының панорамалық суреттерімен ең танымал. Аляска штатының Маккарти қаласының тұрғыны Хабрик 1916 жылдың ақпанында қаланың алғашқы газеті – Copper Bee-ді шығарды. Алайда, газет тек төрт нөмірден кейін жабылды, сондықтан Хабриктің нағыз мұрасы оның фотосуреттерінен туындайды. Хабриктің фотосурет салудағы шеберлігі Алясканың табиғатын бейнелеген керемет панорамаларында көрінеді. Панорамалардың ұзындығы алты футтан асады, ал кейбіреулері ең ұсақ бөлшектеріне дейін қолмен боялған. Кейбіреулерінде өткен оқиғалар бейнеленген. Хабриктің "Ешкі жолы" панорамасында жолмен көптеген ешкілерді көруге болады. "Николай төбесінен түсірілген" панорамада Хабрик пен оның серіктерінің фотосессиядағы көрінісін көруге болады. Суретте екі ат, жүк таситын жануарлар мен оның жетекшісі бар. Хабриктің көптеген фотосуреттері 1916-1930 жылдар аралығында Алясканың Маккарти қаласында және айналасында жеке сатылған. Қазіргі кезде сақталған түпнұсқа фотосуреттердің саны шамамен 25-ке жуық. Сонымен қатар, бірқатар негативтер де бар. Хабриктің көшірмелері Аляскада шамамен 45 долларға сатылады. J. P. Хабрик сияқты панорамалар өнерден бөлек, басқа да мақсаттарда қолданылады. Бүгінде олар қардың қалыңдығындағы өзгерістерді өлшеу және салыстыру үшін пайдаланылады, бұл жаһандық жылыну сияқты мәселелер бойынша құнды мәліметтер береді. Ал малдың саны? Сізше, бүгін сол жолмен қанша ешкі жүрсе керек? Хабрик 1930 жылы қант диабетінен қайтыс болды. Оның туындылары өте сирек деп есептеледі. Оның жұмыстарының коллекциясы бар жалғыз мұражай – Аляска университеті.