Кіріспе

19 ғасырдың соңғы жартысында афроамерикалық музыканың танымалдылығы артып, блюз сияқты халық музыкасының дамуы мен қалыптасуы байқалды.

Қалқа

1890 жылдары торт-шоудың, содан кейін рагтайм музыкасының күрделі афроамерикандық стильдері танымал бола бастады. Бастапқыда көбінесе кедей афроамерикандықтармен байланысты болған рагтаймды консерваторлар мен классикалық білім алған музыканттар тез арада зардапты деп айыптады. Алайда, осы сынға қарамастан, стиль кеңінен танымал болып, бағыттық ағымға айналды; оны 20 ғасырдың басында Tin Pan Alley қабылдады. Рагтайм сол кездегі екі бәсекелес афроамерикандық музыка түрі – блюз бен джазбен ұқсастықтарды бөлісті. Ол негізінен фортепианода орындалатын, бір адаммен (блюз сияқты) немесе толық оркестрмен (джаз сияқты) орындалуы мүмкін еді. Скотт Джоплин – ең белгілі рагтайм музыканты. Раг неміс полька музыкасымен де тығыз байланысты, әсіресе 2-ші және 4-ші үзілістерге баса назар аударады. Екі стиль де 7-ші және 9-шы аккордтарды пайдаланады, бұл күрделі гармониялық палитраны құрайды. Кариб аралдары және басқа да көздерден раг фортепиано музыкасының оң және сол қолындағы күшті синкопацияларды қабылдады.

Миңстрэлси

Қара бетпен өнер көрсететін жеке орындаушылар 19 ғасырдың ортасында кеңінен танымал болды. Африкалықтардың ұқсас пароди́ялары 18 ғасырдың соңында Англияда танымал болды, және олар Чарльз Мэтьюс, Томас Райс және Джордж Вашингтон Диксон сияқты комедия актерлерінің күш-жігері арқылы Атлант мұхитының ар жағына тарады. Райс, әсіресе оның "Жима Кроуды секіру" атты тарихи маңызымен, ең танымал болғандардың бірі болып саналады. Бірінші минстрель тобы, мүмкін, 1843 жылы Нью-Йоркте өнер көрсеткен Вирджиния Минстрельдері болды (Чейз, 232), бірақ Э. П. Кристидің бір жыл бұрын Буффалода, Нью-Йоркте өткізген төрт адамдық шоуы да үміткер болып табылады. Көп ұзамай басқа да топтар пайда болды, олар көбінесе банджо, скрипка, кастаньеталар және дабылдар қолданды. Томас Райс және басқа қара бетпен ойнайтын артистер минстрельдікке бейімделді; Райс 1850 жылдары оның танымалдылығы төмендеуден бұрын Bone Squash Diavolo сияқты опералар жазды. Тағы бір минстрель опералық труппасы – Книас опера труппасы, ол Россинидің "Ла Ценерентола", Бальфтың "Богемиялық қыз" және Аубердің "Фра Диаволо" шығармаларының пароди́яларын қара бетпен орындады. Бұл пароди́яларға, мысалы, Bellini's La somnambula пароди́ясы үшін Son Am Bull Ole сияқты атаулар берілді, бұл ойлап табылған атау скрипкашы Ole Bull-ға жасалған әзілдеме еді. Минстрель шоулары 1846 жылы Лондонға тарады және кем дегенде 1880 жылдарға дейін Лондондағы маңызды көріністердің бірі болып қала берді.

Қара мынстрлер

Азамат соғысының соңына қарай, нағыз афроамерикандық артистер қатысқан менстрель топтары пайда болды. Олардың өнері ақ менстрельдердікінен құлдық дәуірдегі нақты әдет-ғұрыптарға жақын болмаса да, бұл топтар өздерін "шынайы" деп жариялап, үлкен танымаллыққа ие болды. Көптеген артистердің терісі ақшыл болғандықтан, афроамерикандық артистер де беттерін пробкой қаралатып, қара бетпен өнер көрсетуді жалғастырды. Бұл практика шамамен 1872 жылы ең жоғары деңгейге жетті, нәтижесінде банджода ойнайтын Хорас Уэстон және комедия актері Билли Керсандс сияқты жұлдыздар дүниеге келді.

Қара бет

Минстрель шоуларының құрамдас бөлігі болған қара жүздік орындалулар ақ (немесе одан да сирек, афроамерикалық) әншілерді ерекше костюмдерге киіндіріп, беттерін күйдірілген пробкой қаралатып, афроамерикалық тілінің карикатуралық нұсқасында ән шырқауды қамтыды. Композиторлардың қатарында Э. П. Кристи, Дэниел Декатур Эммет және Томас Райс болды; соңғысының "Jump Jim Crow" әні өте танымал болды, сондықтан шетелдік басшылар оны АҚШ-тың мемлекеттік әнұраны деп жаңылыстырды. Қара жүздік орындалуларға ең көп қойылатын әндердің ішінде "Camptown Races", "Old Dan Tucker", "Dixie", "Old Folks at Home", "Old Black Joe", "Turkey in the Straw" және "O Dem Golden Slippers" бар.

Әскери жүрістер

Әскери стильдегі шеру музыкасы зор танымалдыққа ие болды, және көптеген қалаларда осы жанрда ойнайтын қола оркестрлер болды. АҚШ-тағы марштардың ең танымал авторлары – Джон Филип Соуза, Генри Филлмор және Карл Кинг. Патрик Сарсфилд Гилмор көптеген адамдардың пікірінше, Соузамен бірдей деңгейде болды. Кейбіреулер Гилморды Соузадан жоғары бағалады. Екеуі де оркестрлер мен басқа да ансамбльдер үшін шығармалар жазды. Әскери музыка Азамат соғысынан кейін ғана АҚШ-та маңызды ойын-сауық көзіне айналды. Соғыс аяқталғаннан кейін көптеген оркестрлер тарады, ал олардың мүшелері өздерінің туған қалаларындағы музыкалық өмірге әсер еткені сөзсіз. Соғыс кезінде және одан кейін әскери оркестрлер шерулерде, ашық ауадағы концерттерде және лагерьтерде (ардагерлердің жиылыстарында) өнер көрсетті. Оркестрлерге арналған беседка – бұл архитектуралық ойлап табу, оның арқасында оркестрлер ауа райынан қорғанып, ашық ауада ойнай алатын болды. "Музыка шебері" атты фильм орталық батыстағы шағын қалалардағы оркестрлердің қалыптасуы туралы терең зерттеулерге негізделген. Әскери және кейіннен қоғамдық оркестрлерге дейін, шағын қалаларда музыканы ұйымдастыру өте аз болды, себебі шығындар мен басқа да көптеген факторлар болды. Желді аспаптарға деген сұраныс артып, АҚШ-тың шығыс жағалауындағы музыкалық аспаптарды жасаушылар өз өнімдерін және еуропалық өндірушілердің өнімдерін АҚШ-тың көп бөлігінде белсенді түрде сатуға кірісті. Өнімдерін (аспаптар, ноталар және т.б.) сатуға көмектесу үшін көптеген аймақтық музыка дүкендері музыкалық журналдар шығара бастады. Қоғамдық оркестрлер Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталды. Екінші дүниежүзілік соғысқа қарай қоғамдық оркестрлердің саны айтарлықтай азайды. Құн, музыкалық талғамның өзгеруі және радио мен граммофонның пайда болуы қоғамдық оркестрлерге деген қызығушылықты төмендетті.

Шығыс Еуропалық иммигранттар

1880-жылдардан бастап Шығыс Еуропалық яһудилер АҚШ-қа көптеп көшіп келді. Олар клезморимдерді, яғни тойларда және басқа да қоғамдық шараларда клезмер музыкасын орындайтын музыканттарды әкелді. Көп ұзамай АҚШ клезмер музыкасының халықаралық орталығына айналды, және ол джаз бен басқа жанрларға зор әсер етті. 20-ғасырда Италия, Ирландия, Армения, Қытай, Германия, Финляндия және басқа елдерден де иммиграция кеңінен таралды. Осы иммигранттардың көпшілігі өздерінің халықтық дәстүрлерін сақтап келді. Олардың арасында 1920-1930 жылдары украин скрипкашысы Пауло Хуменюк сияқты көрнекті музыканттар өнді. Кейінірек армян уд ойнаушысы Ричард Хагопиан да ел ішінде және шетелде танымал болды. Словениялық полька шебері Фрэнки Янкович, бәлкім, басқа жұлдыздарға қарағанда көбірек танылды; оның ең танымал кезеңі 1940-жылдарда болды. Америка Құрама Штаттарына көшіп келген халықтардан өзге, Еуропаның көптеген көрнекті музыканттары, әншілері мен актерлері АҚШ-та кеңінен гастрольдеді. Дженни Линд, Оле Булл, Энрико Карузо және Оскар Уайльд көпшілік назарына ілігетін гастрольдер жасады.

Композиторлар мен дирижерлер

XIX ғасырда АҚШ-та туған көптеген композиторлар музыка білімін алу үшін Еуропаға сапар шекті. Кейін олар АҚШ-қа оралып, Еуропаның соңғы үлгілері туралы білімдерін бөлісті. Осылайша, көптеген композиторлар сол заманғы қалыпты үлгілерде шығарма жазды. Луи Моро Готсшалк – өзінің замандастарының көпшілігінен озып кеткен композиторлардың бірі еді. Оның әріптесі Чарльз Кункель, гастрольдік сапарларда Готсшалкпен дуэттер орындаған, ол өзі де композитор болған. Теодор Томас (дирижер) 1880 және 1890 жылдары жетекші дирижер деп есептелді. Томас та еуропалық композиторлардың туындыларын қолдады. Ол сондай-ақ АҚШ-тың жетекші композиторларының шығармаларын дирижирледі. Бүгінде XIX ғасырғы АҚШ композиторларының көп бөлігі тарихтан жоғалып кетті деуге болады. Бұл сонымен қатар әйел композиторлар мен афроамерикандық композиторлардың музыкаларын көбірек жариялай бастаған кезеңі болды.

Тінпан аллеясы

XIX ғасырдың соңғы онжылдықтарында Нью-Йорктегі баспагерлер мен ән жазушылар тобы музыка индустриясына басымдық танытты, олар кейіннен Tin Pan Alley деп аталды. Tin Pan Alley өкілдері елдің түкпір-түкпіріне таралып, жергілікті хиттерді өз баспагерлері үшін сатып алып, баспагерлерінің жаңа әндерін насихаттады. Ән үлгілерін орындаушылар елдегі барлық дүкендер мен музыка дүкендерінде кездеседі, ал көшпелі үлгі орындаушылар ауылдық жерлерді аралап шықты. Индустрияның қозғаушы күші – ноталар сатудан түскен табыс болды. Орта және жоғары топтағы әрбір отбасыда пианино болуы міндетті деп есептелді. XIX ғасырдың Tin Pan Alley-дің ең танымал әндеріне "Only a Bird in a Gilded Cage" және "After the Ball Is Over" кірді.