Кіріспе

Америкалық ойын-сауықшы (1904–1981)

Дьюи "Пигмит" Маркхэм (18 сәуір 1904 – 13 желтоқсан 1981) – афроамерикалық ойын-сауықшы. Көбінесе комедияшы ретінде танымал болғанымен, Маркхэм сонымен қатар әнші, биші және актер де болды.

Ерте өмір және мансап

Маркхэм Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Хайти ауданындағы, кейін ресми түрде Маркхэм көшесі деп аталған, көшедегі ең белгілі отбасы болды. Маркхэм мансабын музыкалық гастрольдер мен бурлеск-шоуларда бастады. 1920 жылдары ол Бесси Смиттің саяхаттық ревюінің құрамында болды. Кейін ол 1930 жылдардың басында ұлттық деңгейде танымал болған "Truckin'" биін өзі жасады деп мәлімдеді. 1940 жылдары ол киноға түсе бастады. 1946 жылы "Open the Door, Richard" әнін жазды. Маркхэм Нью-Йорктің әйгілі "Аполлон" театрында жиі өнер көрсетіп тұратын, вадевильдік дәстүрдің төмендетуші екендігіне қарамастан, қара бояумен макияжданып, үлкен ақ еріндерін бояп шығатын әртіс еді. "Showtime at the Apollo" кітабында: "Ол, басқа әртістерге қарағанда, Аполлон театрында көбірек өнер көрсеткен болуы мүмкін" делінген. 1950 жылдары Пигмид Маркхэм теледидарда пайда бола бастады, "The Ed Sullivan Show" бағдарламасында бірнеше рет қатысты. Оның шулы, әдепсіз "Ей, сот келеді!" деген әзілі, ресми сот залының әдеп-нормаларын паш етіп, оның визиттік карточкасына айналды. Маркхэм көтеріңкі сот тақтасында отырып (көбінесе қара түсті бітірушілердің шляпасы мен мантиясын киіп, көрінеу әсерлі болу үшін), түрлі комикалық қылмыскерлермен айналысатын. Ол жиі "үкімдерін" шығарып, айыпталушымен ашуын білдіретін кезде, тақтадан еңкейіп, айыпталушыны үрленген қаппен ұрып-соғатын. Ол 1960 жылдары Chess Records студиясында комедиялық жазбалар жасады, ал оның әдеттегі сөзі NBC телеарнасының "Rowan & Martin's Laugh In" бағдарламасында, сондай-ақ "Look that up in your Funk & Wagnalls" фразасы қолданылды. Маркхэмнің ең танымал қойылымы 1968 жылдың 25 наурызындағы "Laugh In" бағдарламасында Самми Дэвис-младший орындағаннан кейін ғана көпшілікке кеңінен танылды. Жасыратын кезеңдегі нәсілдік сегрегация салдарынан ол ақ нәсілді көрермендерге жақсы танылмады және негізінен вадевиль, театрлар мен түнгі клубтардың "Chitlin' Circuit" аймағында өнер көрсетті, сондай-ақ Уильям Д. Александрдың 1949 жылғы "Burlesque in Harlem" ревю фильмінде ойнады, ол "Chitlin' Circuit" туралы деректерді қамтиды. Арчи Кэмпбелл кейіннен Маркхэмнің қойылымын бейімдеп, "Justus O'Peace" рөлінде "Laugh In, Hee Haw" бағдарламасының елдік нұсқасында өнер көрсетті, ол миньстрельдік шоу дәстүрінен көп нәрсе алды. "Heyeah come da judge" әуенінің арқасында, бастапқыда фанк биімен сүйемелденген, Пигмид Маркхэм рэптің алға басушысы ретінде есептеледі. Оның "Here Comes the Judge" әні 1968 жылы Billboard және басқа да чарттарда 19-орынға ие болды. Ол "Laugh In" бағдарламасындағы сәттілігінен кейін "Here Come the Judge!" атты автобиографиясын жариялады. "Here Comes the Judge" әні Big Audio Dynamite II тобының "Rush" әнінде кеңінен қолданылды.

Өлім

Маркхэм 77 жасында Бронкстағы Монтефиор медициналық орталығында инсульттан қайтыс болды. Ол Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданындағы Вудлон зиратына жерленген.