Кіріспе

Американдық сипаттамалық актер (1902–1985)

Линкольн Теодор Монро Эндрю Перри (30 мамыр 1902 – 19 қараша 1985), көбінесе Stepin Fetchit сахналық атымен танымал, ямайкалық және багамдық тегі бар американдық вадевиль, комедия және киноактер, ол кинода сәтті мансап құрған алғашқы қара актер саналады. Оның ең жоғары даңқы 1930-шы жылдарда фильмдерде және сахнада болды, онда оның Stepin Fetchit кейіпкері «әлемдегі ең жалқау адам» деп жарналанды. Перри Fetchit кейіпкерін табысты кино мансабына айналдырып, 1 миллион доллар тапқан алғашқы қара актер болды. Ол сондай-ақ фильмде есімді көрсетілген алғашқы қара актер болды. Перридің кинодағы мансабы 1939 жылдан кейін баяулап, 1953 жылдан кейін дерлік тоқтап қалды. Сол кезде афроамерикандықтар оның Stepin Fetchit кейіпкерін жағымсыз стереотиптерді бейнелейтін ұятты және зиянды ежелгілік ретінде қарастыра бастады. Дегенмен, Stepin Fetchit кейіпкері соңғы уақытта кейбір ғалымдар тарапынан қайта қаралып, оны алаяқтың архетипінің бейнесі ретінде қарастырады.

Ерте өмір

Перридің шыққан тегі туралы, оның Флорида штатының Ки-Уэст қаласында Батыс Үндістаннан келген иммигранттар отбасында дүниеге келгенінен басқа көп нәрсе белгісіз. Оның анасы Багам аралдарының Нассау қаласынан келген тігінші Дора Монро болған. Оның ата-анасы екеуі де 1890 жылдары АҚШ-қа көшіп келіп, содан кейін үйленген. 1910 жылға қарай отбасы Флорида штатының Тампа қаласына солтүстікке көшіп кеткен. Тағы бір дереккөз бойынша, ол 11 жасында асырап алынып, Алабама штатының Монтгомери қаласына әкелінген.

Кино мансабы

Перри көптеген фильмдерде комедиялық рөлдерді ойнады, олардың барлығы "Әлемдегі ең жалқау адам" деп аталатын кейіпкеріне негізделген. Жеке өмірінде ол өте сауатты және бір мезгілде "The Chicago Defender" газетіне мақалалар жазумен айналысты. Ол "Ескі Кентуккиде" (1927) фильміндегі рөлінен кейін студиямен бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Фильмнің сюжетіне Перри мен актриса Кэролин Сноуденнің арасындағы романтикалық қарым-қатынас кірді, мұндай қосалқы сюжет осы дәуірде ақ түсті фильмдерде ойнаған қара актерлер үшін сирек кездесетін жағдай еді. Перри сонымен қатар "Диксидегі жүректер" (1929) фильмінде де ойнады, бұл студияның түсірген алғашқы фильмдердің бірі, онда басты рөлдерде негізінен қара түсті актерлер тартылған. Жюль Бледсо Перридің 1929 жылғы "Шоу-бот" фильміндегі Джо рөлінде ән салған дауысын берді. Фетчит "Ол' Ман Ривер" әнін орындамады, бірақ фильмде "Жалғыз жол" әнін айтты. 1930 жылы Хэл Роуч оны 1930 және 1931 жылдары "Біздің топтың" тоғыз эпизодында түсу үшін фильм келісімшартына қол қойды. Алайда, оның осы сериалдағы жалғыз қатысуы "Қатты қыс" эпизодында болды. Перридің келісімшарты оның шығуынан кейін белгісіз себептермен тоқтатылды. Перри әріптес комик актер Уилл Роджерспен жақын дос болды. 1960 жылдары ол ауыр салмақтағы бокс чемпионы Мұхаммед Әлимен достық қарым-қатынас орнатты және Лос-Анджелестегі католиктік Кальварий зиратына жерленді. 1953 жылдан кейін Перри телефильмдердегі "Cutter" (1972), "Amazing Grace" (1974) және "Won Ton Ton, the Dog Who Saved Hollywood" (1976) фильмдерінде эпизодтық рөлдерде пайда болды. Мансабында ол өзінің рөлдері үшін жеке басқа сын айтқан азаматтық құқықтар қозғалысының өкілдерімен келіспеушіліктерге ұшырады. 1968 жылы CBS телеарнасы Энди Руни жазған (осы үшін Руни Эмми сыйлығын алды) және Билл Косби айтқан "Қара тарих: жоғалған, ұрланған немесе адасқан" атты бір сағаттық деректі фильмін көрсетті. Бұл фильм американдық кинодағы қара нәсілділердің бейнеленуін сынады, әсіресе Степин Фетчиттің рөлдерін ерекше атап өтті. Шоу эфирге шыққаннан кейін Перри CBS телеарнасын және деректі фильмнің продюсерлерін ар-намысын қорлау үшін сотқа берді, бірақ сотта жеңіле алмады.

Өлім

Перри 1976 жылы инсульт алды. Ол католиктік жобалау қызметінен кейін Шығыс Лос-Анджелестегі Кальварий зиратында жерленді.

Мұра

Перри Уили Бест ("Sleep 'n Eat") және Чарли Чанның қорқынышты, кең көзді үй қызметшісі Мантан Морленд сияқты ізбасарларды тудырды. Шындығында, Перри 1935 жылы түсірілген "Чарли Чан Мысырда" фильмінде Морлендтен бұрын "Чарли Чан" сериясында үй қызметшісінің рөлін ойнаған болатын. Перри 1929–1930 маусымының соңында "Біздің топтың" "Қатты қыс" атты қысқаметражды фильмінде пайда болды. Перри 1930–31 маусымында топпен бірге тоғыз фильмде түсуге және "Біздің топ" сериясының құрамына кіруге келісімшартқа қол қойды, бірақ белгісіз себептермен келісімшарт орындалмады және топ Перрисіз жалғасты. Перри фильмдерге түсуге дейін "Біздің топ" қысқаметражды фильмдерінде бірнеше қара нәресте актерлер жұмыс істеді, олардың ішінде Аллен Хоскинс, Дженни Хоскинс, Эрнест Моррисон және Юджин Джексон болды. "Біздің топ" дыбыстық кезеңінде қара нәсілді актерлер Мэтью Берд және Билли Томас та түсті. "Біздің топ" қысқаметражды фильмдеріндегі қара нәсілді актерлердің бейнесі Перридің бейнесіне кері болды. 2005 жылы жарық көрген "Stepin Fetchit: The Life and Times of Lincoln Perry" кітабында афроамерикандық сыншы Мел Уоткинс Степин Фетчит кейіпкерінің шынымен жалқау немесе ақылы нашар болмағанын, керісінше, ақ жұмыс берушілерін оның орнына жұмыс істеуге итермелеу үшін әдейі алдаған әзілкеш екенін айтты. Америкалық құлдықта дамыған бұл тәсіл "эскі массаның киімін кию" деп аталды, ол сол кездегі қара нәсілді көрермендерге таныс болған алаялықтың бір түрі болды.

Марапаттар мен құрметтер

Фетчиттің Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызы бар. 1976 жылы оның кейіпкеріне қатысты кең таралған жағымсыз пікірлерге қарамастан, NAACP-тің Голливуд бөлімшесі Перриге арнайы NAACP Image Award сыйлығын табыс етті. Екі жыл өткен соң ол Қара фильм жасаушылардың Даңқ залына енгізілді.