Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Епифа́ний Славине́цкий (орыс. Епифа́ний Славине́цкий) (шамамен 1600 – 19 қараша 1675) – Ресей православие шіркеуінің дінтанушы сарапшысы, Патриарх Никонға ежелгі қызмет кітаптарын қайта қарауға көмектескен. Оның әрекеттері ұлттық шіркеудегі үлкен жарылысқа (раскол) себеп болды. Епифаний Мәскеуде дүниеге келген. 1620-жылдары Киев бауырластық мектебінде оқып, білімін шетелде жалғастырды. Ол сол кезеңдегі Орталық және Шығыс Еуропадағы ең білімді адамдардың бірі болды. Латын, поляк, ежелгі грек және иврит тілдерін меңгерді. Киевке оралғаннан кейін Киев-Печерск лаврасында монахтық ант берді. 1630-жылдардың соңында ол алғашқы латын-славян тілінің сөздігін құрастырып, оны бірнеше рет қайта қарады. Епифанийдің ғалымдық білімі туралы естіген Ресей императоры Алексей оны Мәскеу шіркеу кітаптарын түзетуге шақырды. Епифаний 1649 жылы Мәскеуге келді және сол жылы Сергий Троица монастырына барды. Ол тез арада бояр Борис Морозов пен Новгород митрополиті Никоның қолдауын алды, ол жақын арада Патриарх болып сайланды. Епифаний Мәскеу Кремліндегі Чудов монастырына қабылданды, онда ол Патриарх мектебінің басшысы болып тағайындалды және кітап басу ісін басқарумен жүктелді. Ол орыс шіркеулерінде уағыз айтудың ортағасырлық дәстүрін қайта жаңғыртты. 1650-жылдары мен 1660-жылдардың басында ол мәскеулік қызмет кітаптарын қайта қарады және латын тілінен Эразм мен Коперник еңбектерін аударды. 1656 жылы Иоанн Лёвенклавтың Византия құқығының жинағын аударды. Никонның беделі төмендеген кезде ол ғалымның қолдауын алды, ол оның шіркеу заңдарына қайшы келетінін дәлелдеді. Өмірінің соңғы жылдарын қамқоршысы Федор Ртищевтің тапсырысы бойынша Септуагинта мен Жаңа өсиетті аударумен өткізді. Епифаний 1675 жылы Мәскеуде қайтыс болды.
Epifany Slavinetsky (Епифа́ний Славине́цкий) (c. 1600 – 19 November 1675) was an ecclesiastical expert of the Russian Orthodox Church who helped Patriarch Nikon to revise ancient service books. His actions precipitated the raskol, the great schism of the national church. Epifany was born in Moscow. In the 1620s, he attended the Kiev Brotherhood School and furthered his education abroad. He was one of the most educated people of his period in Central and Eastern Europe. He came to master Latin, Polish, Ancient Greek and Hebrew. On his return to Kiev, he took monastic vows in the Kiev Pechersk Lavra. In the late 1630s, he compiled the first Latin Church Slavonic lexicon, which he would revise on several occasions. Upon hearing about Epifany's scholarly expertise, the Imperial Russian Tsar Alexis invited him to correct the ecclesiastical books of Muscovy. Epifany arrived in Moscow in 1649 and visited the Trinity Sergius monastery the same year. He quickly managed to secure the patronage of the Boyar Boris Morozov and Metropolitan Nikon of Novgorod, who was elected Patriarch a short time later. Epifany joined the Chudov Monastery in the Moscow Kremlin where he was appointed head of the Patriarchal school and charged with administrating the Printery. He revived the mediaeval tradition of delivering sermons in Russian churches. In the 1650s and early 1660s, he revised the Muscovite service books and translated Erasmus and Copernicus from Latin. He translated Joannes Löwenklaw's collection of Byzantine law in 1656. When Nikon fell into disgrace, he gained the support of the scholar, who proved that his deposition was contrary to the laws of the church. He spent his last years translating the Septuagint and the New Testament as commissioned by his patron Fyodor Rtishchev. Epifany died in Moscow in 1675.