Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Далмация тарихы – б.з.б. 2 ғасырдан бастап қазіргі уақытқа дейін Адриатика теңізінің шығыс жағалауын және оның ішкі аймақтарын қамтитын аймақтың тарихы. Бұл аймақты б.з.б. 1000 жыл шамасында Иллирия тайпалары қоныстандырған, оның ішінде Делматалар, олар патшалық құрды және провинция солардың атымен аталады. Кейін Рим оны жаулап алып, Рим империясының бір бөлігі – Далмация провинциясы болды. Далмация 4 ғасырдың басында варвар тайпаларынан қиратылды. 6 және 7 ғасырларда славяндар, оның ішінде хорваттар бұл аймаққа қоныстанды. Осы славян қоныс аударушылары Хорватия Корольдігін және басқа славян княздықтарын құрды. Византия, Венгрия, Венеция және Осман империясы Далмацияны бақылау үшін күресті. Оңтүстікте Рагуза Республикасы (1358-1808) пайда болды. Венеция Республикасы 1420 жылдан 1797 жылға дейін Далмацияның маңызды бөлігін басқарды (Венеция Далмациясын қараңыз). 1527 жылы Хорватия Корольдігі Габсбургтердің тәжік елдігіне айналды, ал 1812 жылы Далмация Корольдігі құрылды. 1918 жылы Далмация Словендер, хорваттар және сербтер мемлекетінің, содан кейін Югославия Корольдігінің құрамына кірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Далмация Хорватия Социалистік Федеративтік Республикасының құрамына енді.
The History of Dalmatia concerns the history of the area that covers eastern coast of the Adriatic Sea and its inland regions, from the 2nd century BC up to the present day. The region was populated by Illyrian tribes around 1,000 B. C, including the Delmatae, who formed a kingdom and for whom the province is named. Later it was conquered by Rome, thus becoming the province of Dalmatia, part of the Roman Empire. Dalmatia was ravaged by barbaric tribes in the beginning of the 4th century. Slavs started settling in the area in the 6th and 7th century, including Croats. These Slavic arrivals created the Kingdom of Croatia and other Slavic principalities. Byzantium, Hungary, Venice and the Ottoman Empire all fought for control of Dalmatia. In the south the Republic of Ragusa (1358 1808) emerged. The Republic of Venice, from 1420 to 1797 controlled a significant part of Dalmatia (see Venetian Dalmatia). In 1527 the Kingdom of Croatia became a Habsburg crown land, and in 1812 the Kingdom of Dalmatia was formed. In 1918, Dalmatia was a part of the State of Slovenes, Croats and Serbs, then the Kingdom of Yugoslavia. After World War II, Dalmatia became part of Socialist Federal Republic of Yugoslavia in SR Croatia.
Римдік билік
Иллирия соғыстары аяқталғаннан кейін Далмацияның римдік мәдениетке сіңуі басталды, бұл жеңілген Галлия мен Испаниядағы жағдайға ұқсас еді. Рим провинциясы Далмация Динар Альпі тауларының барлық аймағын және Адриатика теңізінің шығыс жағалауының көп бөлігін қамтыды. Оның астанасы Салона (Солин) қаласы болды. Император Диоклетиан Салонадан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде, Аспалатос/Спалатумда өзі үшін сарай салып, Далмацияны әйгілі етті. Сол кездегі басқа Далмация қалалары: Тарсатика, Сения, Вегиум, Аенона, Иадер, Скардона, Трагурий, Экум, Онеум, Исса, Фарус, Бона, Корцира Нигра, Нарона, Эпидаур, Ризиний, Акрувий, Ольциний, Скодра, Эпидамн/Диррахий. Рим императоры Диоклетиан (б.з. 284–305 жылдары билік еткен) Рим империясының соңғы кезеңіндегі үкіметті реформалап, тетрархияны орнатты. Бұл жаңа жүйе империяның билігін алғаш рет Батыс және Шығыс соттарына бөліп, әрқайсысын Август атағын иеленген адам басқарды. Әрбір Августың өзінен кейінгі мұрагері – Цезарь болды. Диоклетианның бөлінісінде Далмация Диоклетиан басқарған Шығыс сотының билігіне қарады, бірақ оны оның Цезарі, Сирмиум қаласында тұратын Галлерий басқарды. 395 жылы император Феодосий I өзінің екі ұлына Батыс және Шығыс аймақтарында Август лауазымын беру арқылы императорлық билікті тұрақты түрде бөліп берді. Алайда, бұл жолы Спалатум және Далмация Шығыс емес, Батыс, Онорийдің сотына қарады. 468 жылы Флавий Юлий Непос Далмация провинциясының билеушісі болды. Төрт жылдан кейін, 472 жылдың көктемінде Батыс императоры Антемийді оның германдық генералы Рицимер өлтірді; оның орнын алмастырушыны тағайындау заңды түрде Шығыс сотының императоры Лео I-ге тиді. Алайда Лео тағайындау ісінде кешікті. Рицимер өзінің немере інісі Гундобадпен бірге Олибрийді, содан кейін Глицерийді Батыстағы қуыршақ императорлар етіп тағайындады. Бұл Лео I және Шығыс сотымен мойындалмады, олар оларды узурпаторлар деп санады. 473 жылы Лео Далмация билеушісі Флавий Юлий Непосты Батыс императоры етіп тағайындады. 474 жылдың маусым айында Непос Адриатика теңізінен жүзіп өтіп, Равеннаға (Батыс сотының орны) кірді, Глицерийді тақтан бас тартуға мәжбүр етті және тақты иеленді. Бірақ келесі жылы оның Magister militum Орест Непосты Салонаға қашуға мәжбүр етті (28 тамыз 475 жылы). Оресттің ұлы Ромул Августул бірнеше ай ішінде император деп жарияланды, бірақ келесі жылы әкесі өлімге кесілгеннен кейін биліктен қуылды. Ромул Августулды биліктен құлатқан генерал Одоакр қуыршақ императорды тағайындамады, керісінше, Батыс сотын мүлдем жойды. Алайда Юлий Непос 480 жылға дейін Далмацияда Батыс императоры ретінде билік етуді жалғастырды (Далмация әлі де де-юре Батыс сотының басқаруындағы аймақ болып саналды).
Following the end of the Illyrian wars the Romanization of Dalmatia began, similar as in conquered Gaul and Hispania. The Roman province of Dalmatia spread inland to cover all of the Dinaric Alps and most of the eastern Adriatic coast. Its capital was the city of Salona (Solin). Emperor Diocletian made Dalmatia famous by building a palace for himself a few kilometers south of Salona, in Aspalathos/Spalatum. Other Dalmatian cities at the time were: Tarsatica, Senia, Vegium, Aenona, Iader, Scardona, Tragurium, Aequum, Oneum, Issa, Pharus, Bona, Corcyra Nigra, Narona, Epidaurus, Rhizinium, Acruvium, Olcinium, Scodra, Epidamnus/Dyrrachium. The Roman Emperor Diocletian (ruled AD 284 to 305) reformed the government in the late Roman Empire and established the Tetrarchy. This new system for the first time divided rule of the empire into the Western and Eastern courts, each headed by a person with the title of Augustus. Each of the two Augusti also had an appointed successor, a Caesar, who administered about half the district belonging to his own Augustus (and was subordinate to him). In Diocletian's division, Dalmatia fell under the rule of the Eastern Court, headed by Diocletian, but was administered by his Caesar and appointed successor Galerius, who had his seat in the city of Sirmium. In AD 395, the Emperor Theodosius I permanently divided Imperial rule by granting his two sons the position of Augusti separately in the West and the East. This time, however, Spalatum and Dalmatia fell under the Western Court of Honorius, not the Eastern Court. In 468 Flavius Julius Nepos became the ruler of the province of Dalmatia. Four years later, in the spring of 472, the Western Emperor Anthemius was murdered by his Germanic general Ricimer; the appointment of his successor legally fell to Emperor Leo I the Thracian of the Eastern Court. Leo however tarried in his appointment. Ricimer, along with his nephew Gundobad, appointed Olybrius and then Glycerius as their puppet emperors in the West. This was not recognized by Leo I and the Eastern Court, who considered them usurpers. In 473 Leo appointed Flavius Julius Nepos, the ruler of Dalmatia, as the legal Western Emperor. In June 474, Nepos sailed across the Adriatic, entered Ravenna (the seat of the Western court), forced Glycerius to abdicate, and secured the throne. However, next year his Magister militum Orestes forced Nepos to flee back to Salona (on 28 August 475). Romulus Augustulus, the son of Orestes, was proclaimed Emperor within a few months, but was deposed the following year after the execution of his father. Odoacer, the general who deposed Romulus Augustulus, did not appoint a puppet emperor, but instead, for his part, abolished the Western court altogether. Julius Nepos, however, continued to rule in Dalmatia until 480 as the sole legal Emperor of the West (Dalmatia still being de jure a part of the Western court's administration).
Византиялық билік
481 жылы Батыс Рим империясының құлдырауынан кейін Далмация қысқа мерзімге Италияны бағындырған готтардың – Одоакр мен Теодорих Ұлының билігіне көшті. Остготтардың билігі тұсында Далмация Драва өзенінің оңтүстігіндегі Паннония аймағымен біріктіріліп, Салона қаласынан басқарылатын бір әскери-әкімшілік бірлік құрылды. 545 жылы Юстиниан I-нің остготтарға қарсы соғысы кезінде Далмация гректер басымдығындағы Византия империясының құрамына енді. Константинопольден басқарылған бұл аймақ Византия провинциясы болды және Паннониямен байланысын сақтап тұрды. 6-шы және 7-ші ғасырларда славяндар мен аварлар Далмация аумағына келіп, бірқатар Далмация қалаларын (Салона, Эпидавр, Делминиум және т.б.) жаулап алды. Провинциялар арасындағы дәстүрлі шекаралар жойылды, Византияның тікелей иелігі қалалар мен аралдардың жағалау бойындағы тар жолағымен шектелді, ал ішкі аймақтар славян тіліндес халықтардың ықпалына көшті. 751 жылы Византия Далмациясының қалдықтары (жағалаудағы Задар, Трогир, Сплит, Дубровник және Котор қалалары, сондай-ақ Крк, Лошин, Крес және Раб аралдары) жеке Далмация тақырыбы ретінде ұйымдастырылды, оны Задардағы византиялық стратег басқарды. Келесі ғасырлар бойы, 13-шы ғасырдың басына дейін және Төртінші крест жорығына дейін Сплит қаласы Византия императорларының иелігінде болды, бірақ оның ішкі аймақтары көбінесе Византияның бақылауында болмады, ал қалаға де-факто билік хорват, венециялық немесе венгр билеушілері тарапынан жүзеге асырылды. Жалпы алғанда, бұл кезеңде қала Византия империясы әкімшілігінің уақытша әлсіздігіне және/немесе алаңдауына байланысты айтарлықтай автономияға ие болды.
Following the collapse of the Western Roman Empire in 481 A. D. Dalmatia briefly fell under Gothic rulers who had also conquered Italy Odoacer and Theodoric the Great. During the rule of the Ostrogoths, Dalmatia was united with the Pannonian area south of the Drava river into a single military administrative unit, which was governed from Salona. In 545, during Justinian I's war against the Ostrogoths, Dalmatia became part of the Greek dominated Byzantine Empire. Ruled from Constantinople, it became a Byzantine province, still associated with Pannonia. The 6th and 7th century saw the gradual arrival of the Slavs and Avars into the territory of Dalmatia, conquering a number of Dalmatian cities (Salona, Epidaurum, Delminium, etc.). The traditional borders between the provinces disappeared, and the direct Byzantine possessions were reduced to a narrow coastal strip of towns and islands, with the hinterland becoming Slavic. In 751 what remained of Byzantine Dalmatia (the coastal cities of Zadar, Trogir, Split, Dubrovnik and Kotor and the islands of Krk, Lošinj, Cres and Rab) was organized into a separate Dalmatian theme, which was managed by a Byzantine strategist in Zadar. Throughout the following centuries, effectively until the early 13th century and the Fourth Crusade, the city of Split remained a possession of the Byzantine emperors, even though its hinterland would seldom be under Byzantine control, and de facto suzerainty over the city would often be exercised by Croatian, Venetian, or Hungarian rulers. Overall, the city enjoyed significant autonomy during this time, due to the periodic weakness and/or preoccupation of the Byzantine Imperial administration.
Хорватия герцогтігі
Славяндардың келуі мен өз княздіктерін ұйымдастыра бастауымен, 9-ғасырға қарай Далмация провинциясы саяси нысан ретінде Византияның ықпалы мен бақылауындағы тар жағалаудағы Далмация Темасына (шамамен 870-1060 жылдар аралығында болған) айналды. Бұрынғы кең Далмация провинциясында құрылған ең маңызды славян княздігі – Хорватия герцогтігі. Хорватияның Борнасы (803–821) Далмациядағы ең ерте тіркелген билеушілердің бірі. 806 жылы Далмация уақытша Франк империясына қосылды, бірақ 812 жылғы Ахен келісімшартымен қалалар Византияға қайтарылды. Келісім Далмация герцогтігін шығысқа қарай сәл кеңейтті. Қалалар мен хорват герцогтігі арасындағы достық қарым-қатынас 835 жылдан бастап, герцог Миславтың 840 жылы Венеция дожы Пьетромен ресми бейбіт келісімге қол қоюымен күшейді. Мислав сонымен қатар қалалардан шіркеулерге жерлер сыйлады. Далмацияның хорват герцогы Трпимир (845–864 жылдары билік етті), Трпимир әулетінің негізін қалаушы, жаңа герцогтікті Дрина өзеніне дейін кеңейтіп, Болгар хандары мен серб азаматтарына қарсы соғыста бүкіл Боснияны қамтыды. 840 және 842 жылдары сарациндер оңтүстік қалаларға шабуыл жасады, бірақ 871 жылғы франк-византиялық ортақ жорығы бұл қауіпті жойды. Хорватия герцогы Бранимирдің тұсында венециялықтар Адриатиканың шығыс жағалауымен жүретін кемелері үшін Хорватияға және Нарентиналарға салық төледі, ал Далмация қалалары хорват билеушісіне 710 дукат көлемінде салық төледі. Герцог Томислав 924 немесе 925 жылы Хорватия Корольдігін құрды және Паннония княздігін қорғап, қосып алғаннан кейін Томиславградта таж киді. Оның қуатты мемлекеті Дукляға дейін оңтүстікке қарай ықпалын кеңейтті. 986 және 990 жылдар аралығында Византия императоры Василий II Стефан Држиславқа Далмация патриархы және экзархы атағын берді, бұл оған Далмация Темасы бойынша ресми билік берді (бірақ кейбір тарихшылар бұл Далмация қалаларына қатысты емес деп санайды). Архиекон Томасқа сәйкес, Стефан Држислав Византия императорының мойындауы ретінде патшалық белгілер мен атақтарды алды, ол Далмация мен Хорватияның регенсі болды және оның ұрпақтары да сол атақтарды иеленді. Задарда қыстағаннан кейін Төртінші крест жорығы Константинопольді қоршауға әкелген жорығын жалғастырды. 1204 жылы сол әскер Византияны басып алды және Шығыс империясын Далмация аумағына талапкерлер тізімінен толығымен шығарды. 13 ғасырдың басында сыртқы жағдайлар басылды. Далмация қалалары шетелдік билікті (көбінесе Венеция Республикасының) қабылдады, бірақ ақырында тәуелсіздікке деген бұрынғы ниеттеріне оралды. Моңғол шапқыншылығы Венгрияға ауыр нұқсан келтірді, сондықтан 1241 жылы король Бела IV Далмацияда (Клис бекінісінде) пана табуға мәжбүр болды. Моңғолдар келесі бірнеше жыл бойы Далмация қалаларына шабуыл жасады, бірақ ақырында шегінді. Хорваттар енді қала тұрғындарымен жау ретінде қарастырылмады, шын мәнінде, кейбір хорват магнаттарының, әсіресе Брибир графы Шубичтердің билігі солтүстік аудандарда (1295 және 1328 жылдар аралығында) уақыт-уақытпен басым болды. 1344 жылы Задар тұрғындары тағы да Венеция билігіне қарсы көтерілді. Венециялықтар 1345–1346 жылдардағы Задар қоршауы кезінде 20 000–30 000 әскерімен және флотымен көтерілісті басты. 1346 жылы Далмация қара өлімге ұшырады. Экономикалық жағдай да нашар болды, қалалар Венецияға көбірек тәуелді болды. Босния патшалығының негізін қалаушы Степан Твртко 1389 жылы Котор (Каттаро) мен Шибеник арасындағы Адриатика жағалауын аннексиялады және тіпті Венеция билігіндегі Зара (Задар) мен өзінің тәуелсіз одақтасы Рагуза (Дубровник) ерекшелігін есептемегенде, солтүстік жағалауды Фьюмеге (Риека) дейін басқарды. Бұл тек уақытша болды, өйткені Твртко 1391 жылы қайтыс болғаннан кейін венгрлер мен венециялықтар Далмация үшін күресті жалғастырды. Венгрияның патшасы Сигизмунд пен Анжудың неаполитандық үйі арасындағы ішкі күрес Далмацияда да көрінді: 15 ғасырдың басында барлық далматиндық қалалар Дубровник (Рагуза) ерекшелігін есептемегенде, неаполитандық флотты қарсы алды. Босниялық герцог Хрвое Вукич Хрватинич Далмацияны Анжу үшін басқарды, бірақ кейіннен Сигизмундқа адалдығын ауыстырды. Осы күрес жиырма жыл ішінде венгр ықпалын әлсіретті. 1409 жылы Ладислав Неапольді Далмациядағы құқықтарын Венецияға 100 000 дукатқа сатты. 1420 жылға қарай Венеция Далмацияның көп бөлігін басып алды. 1437 жылы Сигизмунд Далмациядағы Венеция билігін 100 000 дукатқа мойындады. Омиш қаласы 1444 жылы Венецияға бағынды. 1448 жылдан 1482 жылға дейін Косача әулеті басқарған Сент-Сава герцогтігі Герцеговина мен Омиш пен Имотскиден Пелешацқа дейінгі Оңтүстік Далмацияны, Рагуза Республикасымен (Дубровник) және Котор шығанағымен шектесетін аймақты басқарды. 1482 жылы ол Осман империясына қосылды, сондықтан тәуелсіз қалған Рагуза Республикасы ғана қалды.
With the arrival and conquest by the Slavs who started organizing their own principalities, the Roman province of Dalmatia in the sense of a political subject with the name of Dalmatia by the 9th century fell to the narrow coastal island Theme of Dalmatia (existed between c. 870s 1060s) which was under Byzantine influence and control. The most significant Slavic principality founded on the former large province of Dalmatia was the Duchy of Croatia and Borna of Croatia (803–821) is one of the earliest recorded rulers in Dalmatia. In 806, Dalmatia was temporarily added to the Frankish Empire, but the cities were restored to Byzantium by the Treaty of Aachen in 812. The treaty had also slightly expanded the Duchy of Dalmatia eastwards. The establishment of cordial relations between the cities and the Croatian dukedom began with the reign of Duke Mislav (835), who signed an official peace treaty with Pietro, doge of Venice in 840 and who also started giving land donations to the churches from the cities. Dalmatia's Croatian Duke Trpimir (ruled 845–864), founder of the House of Trpimir, greatly expanded the new Duchy to include territories all the way to the river of Drina, thereby covering the entirety of Bosnia in his wars against the Bulgar Khans and their Serbian subjects. The Saracens had raided the southernmost cities in 840 and 842, but this threat was eliminated by a common Frankish Byzantine campaign of 871. Since the time of duke Branimir of Croatia, Venetians had to pay taxes to Croatia and to the Narentines for their ships traveling along the eastern Adriatic coast, while the Dalmatian city states paid 710 ducats of tribute to the Croatian ruler. Duke Tomislav had created the Kingdom of Croatia in 924 or 925, and was crowned in Tomislavgrad after defending and annexing the Principality of Pannonia. His powerful realm extended influence further southwards to Duklja. Between 986 and 990, king Stephen Držislav was awarded by the Byzantine Emperor Basil II the title Patriarch and an Exarch of Dalmatia, which gave him formal authority over the Theme of Dalmatia (but some historians believe not over the Dalmatian city states). According to Thomas the Archdeacon, Stephen Držislav received royal insignia and the titles as an act of recognition from the Byzantine Emperor, becoming reges Dalmatie et Chroatie and his descendants having the same titles. After wintering in Zadar, the Fourth Crusade continued its campaign, which led to the siege of Constantinople. In 1204 the same army conquered Byzantium and finally eliminated the Eastern Empire from the list of contenders on Dalmatian territory. The early 13th century was marked by a decline in external hostilities. The Dalmatian cities started accepting foreign sovereignty (mainly of the Republic of Venice) but eventually they reverted to their previous desire for independence. The Mongol invasion severely impaired Hungary, so much that in 1241, the king Béla IV had to take refuge in Dalmatia (in the Klis fortress). The Mongols attacked the Dalmatian cities for the next few years but eventually withdrew. The Croats were no longer regarded by the city folk as a hostile people, in fact the power of certain Croatian magnates, notably the counts Šubić of Bribir, was from time to time supreme in the northern districts (in the period between 1295 and 1328). In 1344, the citizens of Zadar again rebelled against Venetian rule. The Venetians put down the rebellion with 20,000 to 30,000 troops and their navy during the 1345 1346 Siege of Zadar. In 1346, Dalmatia was struck by the Black Death. The economic situation was also poor, and the cities became more and more dependent on Venice. Stephen Tvrtko, the founder of the Bosnian kingdom, was able in 1389 to annex the Adriatic littoral between Kotor (Cattaro) and Šibenik, and even claimed control over the northern coast up to Fiume (Rijeka) except for the Venetian ruled Zara (Zadar), and his own independent ally, Ragusa (Dubrovnik). This was only temporary, as the Hungarians and the Venetians continued their struggle over Dalmatia as soon as Tvrtko died in 1391. An internal struggle of Hungary, between king Sigismund and the Neapolitan house of Anjou, also reflected on Dalmatia: in the early 15th century, all Dalmatian cities welcomed the Neapolitan fleet except for Dubrovnik (Ragusa). The Bosnian duke Hrvoje Vukčić Hrvatinić controlled Dalmatia for the Angevins, but later switched loyalty to Sigismund. Over the period of twenty years, this struggle weakened the Hungarian influence. In 1409, Ladislaus of Naples sold his rights over Dalmatia to Venice for 100,000 Ducats. Venice gradually took over most of Dalmatia by 1420. In 1437, Sigismund recognized Venetian rule over Dalmatia in return for 100,000 Ducats. The city of Omiš yielded to Venice in 1444. From 1448 up to 1482 the Duchy of St. Sava, led by the Kosača noble family, held Herzegovina and southern Dalmatia, from Omiš and Imotski to the Pelješac border with the Republic of Ragusa (Dubrovnik) and the Bay of Kotor. In 1482 it was absorbed by the Ottoman Empire, thus only the Republic of Ragusa remained independent.
Рагуза Республикасы (Дубровник Республикасы)
Рагузаның (Дубровник) тарихы кем дегенде 7 ғасырға дейін созылады. Остготтар мемлекетінің құлауынан кейін қала Византия империясының қорғауына өтті. 12-13 ғасырларда Дубровник олигархиялық республикаға айналып, Сербия және Босния мемлекеттері үшін сауда бекетіне айналды. Крест жорықтарынан кейін Дубровник Венецияның билігіне (1205–1358) қарады. Рагуза Сербиядан Ластово, Пелешац және Стоун аралдарын сатып алып өсіп дамыды. 1358 жылғы Задар бейбіт шарты бойынша Дубровник Венгрия Корольдігінің вассалдық мемлекеті ретінде шартты тәуелсіздікке қол жеткізді. 14 ғасырдан 1808 жылға дейін Дубровник өзін еркін мемлекет ретінде басқарды, бірақ 1382 жылдан 1804 жылға дейін Осман империясына салық төледі. Республика 15-16 ғасырларда өркендеп, теңіз үстемдігі арқасында кемелерін Үндістан мен Америкаға дейін жіберіп, Венеция Республикасымен және басқа итальяндық теңіз мемлекеттерімен бәсекелестікке түсті. Қала мәдениет ошағына айналды, әсіресе жергілікті славян тілінде жазылған әдебиет, қазіргі хорват тілінің негізіне айналды.
The history of Ragusa (Dubrovnik) goes back to at least to the 7th century. After the fall of the Ostrogothic Kingdom, the town came under the protection of the Byzantine Empire. In the 12th and 13th centuries, Dubrovnik grew into an oligarchic republic, and benefited by becoming a commercial outpost for the Serbian and Bosnian states. After the Crusades, Dubrovnik came under the sovereignty of Venice (1205–1358). Ragusa grew by purchasing the island of Lastovo, Pelješac and Ston from Serbia. By the Peace Treaty of Zadar in 1358, Dubrovnik achieved relative independence as a vassal state of the Kingdom of Hungary. Between the 14th century and 1808, Dubrovnik ruled itself as a free state, although it was a tributary from 1382 to 1804 of the Ottoman Empire. The Republic reached its peak in the 15th and 16th centuries, when its thalassocracy sent its ships as far as India and America, rivalling the Republic of Venice and other Italian maritime states. The city became a cradle of culture, particularly in literature written in the local Slavic language, which became a foundation stone for present day Croatian.