Кіріспе

Композитор (1880–1956)

Эдгар Лесли Байтон (14 ақпан 1880 – 8 желтоқсан 1956) – Ұлыбританияда туған, кейіннен Австралияда тұратын композитор. Ол бүгінде көбінесе литургиялық әнұраны «Мен жаңа аспанды көрдім» арқылы еске алынады, бұл ағылшын шіркеу музыкасының репертуарындағы танымал туынды. Бірақ соңғы жылдары Бейнтонның ұзақ жылдар бойы назардан тыс қалған басқа да музыкалық шығармалары коммерциялық жазбаларда көбірек қолжетімді болып келеді.

Ерте өмір және мансап

Бэйнтон Лондонның Хакни қаласында дүниеге келді. Ол дін қызметкері Джордж Бэйнтон мен оның әйелі Мэри Кэйвтің ұлы еді. Кейін Бэйнтон отбасы Ковентриге көшіп, ол фортепианода ойнау қабілетін ерте көрсетті; тоғыз жасында алғаш рет жеке пианиношы ретінде өнер көрсетті. 1891 жылы Ковентридегі Король Генрих VIII атындағы грамматикалық мектепке музыка бойынша стипендия алды, ал 1896 жылы Уолфорд Дэвиспен теорияны оқу үшін Корольдік музыка колледжіне ашық стипендия ұтып алды. 1899 жылы Сэр Чарльз Вильерс Стэнфордтан композицияны оқуға стипендия алды. Колледжде ол Джордж Дайсон, Уильям Харрис және әсіресе Рутланд Боттонмен дос болып, олардың достығы мен қолдауы Бэйнтонның өмірі бойына жалғасты. Бэйнтон өзінің барлық шығармаларын тізімдеген дәптерді сақтады, алғашқы жазбасы – 1898 жылы жазылған фортепианоға арналған B минорындағы прелюдия мен фуга еді. 1901 жылы Бэйнтон Ньюкасл-апон-Тайн музыка консерваториясында фортепиано профессоры болды. Ол жергілікті музыкалық өмірге белсенді қатысып, шығармалар жазып, орындап, дирижерлік етті. 1905 жылы бұрынғы студенті Этель Иалсқа үйленді, олардың екі қызы болды. Этель өте жақсы пианист және әнші, сондай-ақ Ньюкасл Бах хорының негізін қалаушылардың бірі еді. 1912 жылы консерваторияның директоры болып тағайындалды және оны кеңейту үшін жаңа ғимарат сатып алды. Алфред Уолл онда жұмыс істеді, ал Бэйнтон Уильям Гиллис Уиттакермен де жақын дос болды. Отбасы Хексэмге жақын орналасқан Стоксфилдте тұрды. Бэйнтон жиі ұзақ серуендерге шығып, көбінесе Уилфред Гибсонмен бірге жүретін, ол Бэйнтонды Гордон Ботмлидің әдеби ортасына таныстырды. Бэйнтон Ботмлидің көптеген өлеңдерін музыкаға қосты және оның лирикалық драмаларының біріне опера жазды. Ол жергілікті аймақты Густав Холст, Ральф Воан Уильямс және Арнольд Бакстың бұрын белгісіз туындыларымен таныстырды. Ол ақын Эллиот Доддс және кафедралық органшы Уильям Эллиспен достық қарым-қатынас орнатты. 1930 жылдың сәуірінен 1931 жылдың қаңтарына дейін Австралия мен Канадаға гастрольдік сапармен шығып, шығарма жазудан демалды, ал 1932 жылдың тамызынан желтоқсанына дейін Үндістанға сапар шегіп, Үндістан радиокомпаниясы үшін фортепиано концерті берді. Ақын және музыкант Рабиндранат Тагор оны Калькуттада қонаққа шақырып, үнді музыкасымен таныстырды. 1933 жылы сэр Эдвард Бейрстоу оған Дурхам университетінің құрметті музыка докторы атағын берді.

Австралия

1930 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік музыка консерваториясы оның дағдыларын көргенде әсерге қалды және 1933 жылдың жазында оған директорлық қызмет ұсынды. Сәйкесінше, 1934 жылы Бэйнтон отбасымен бірге Австралияда жаңа өмір бастады. Бэйнтон консерваторияда хор және оркестр сабақтарын өткізді және Сидней опера мектебін құрды. Консерваторияда ол австралиялық композиторларды, соның ішінде Мириам Хайдты оқытты. Австралиялық композитор Винсент Плюш (1950 ж.т.) 1934 жылы Арнольд Шоенберг Сидней консерваториясында гармония және теория пәнінің оқытушысы лауазымына үміткер болғанда, Бэйнтон «модернистік идеялар мен қауіпті тенденциялар» деген негіздермен өтінішті қабылдамағанын жазады. Бэйнтонның анонимді әріптесі Шоенбергтің еврей екенін айтқан екен. Бэйнтонның Сиднейге келгенімен бірге Австралия радио хабарларын тарату комиссиясы үшін тұрақты кәсіби оркестр құру жөніндегі шаралар қолға алынды, ол кейде Жаңа Оңтүстік Уэльс симфониялық оркестрі деп аталатын. Кейіннен ол Сидней симфониялық оркестрі деп өзгертілді. Бэйнтон 1934 жылы осы ансамбльдің алғашқы концертін дирижерлік етті. Ол Эльгардың №2 симфониясы сияқты Австралияда бұрын естілмеген музыканы таныстырды; Бакстың үшінші симфониясы; сондай-ақ Дебюсси, Сибелиус, Делиус және Уолтонның шығармалары. 1944 жылы консерватория опера мектебінің Бэйнтонның «Жеміс ағашы» операсының тұсаукесері баспасөз бен жұртшылық тарапынан жоғары бағаланды. Сұранысқа байланысты қосымша кеш көрсетілімі қойылды, ал осы соңғы іс-шарада фойеде Бэйнтонның бюсті ашылды.

Жазбалар

Бейнтонның камералық және оркестрлік музыкасының бір бөлігі соңғы жылдары Chandos және Dutton Epoch пластинкаларын шығарушы компанияларында жазылған. Алдында оның шығармалары жазбаға түсірілмеген немесе радиода таратылмаған.