Балдуин алмасының тарихы және сипаттамасы

Кіріспе

Алма сорты

Болдуин алмасы – жарқырап қызыл, қыста пісетін, сапасы өте жақсы және тасымалдауға ыңғайлы алма. Көп жылдар бойы ол Жаңа Англияда, Нью-Йоркте және Америка Құрама Штаттарынан экспортталатын ең танымал алма болды. Бостон маңында Болдуин сияқты танымал алма болған жоқ. Ол сонымен қатар "Calville Butter", "Felch", "Late Baldwin", "Pecker", "Red Baldwin's Pippin", "Steele's Red Winter" және "Woodpecker" аттарымен де белгілі.

Тарих

Жергілікті дәстүрге сәйкес, алманы қазіргі Вилмингтон, Массачусетс штатының алғашқы ақ нәсілді қоныс иесі Уилл Баттердің немересі Уильям Баттерс (1711–1784) Вуд-Хилл маңында тапқан. Уильям Баттерс ағашты өз ауласында, қазіргі Болдуин алма монументіне жақын жерде өсірген (суретте). S. A. Бичтің «Нью-Йорк алмалары» атты еңбегінде айтылғандай, Болдуин 1740 жылдан кейін Вилмингтон, Массачусетс штатындағы Джон Болл мырзаның фермасында жабайы өскен тұқымнан пайда болған, содан кейін шамамен 40 жыл бойы оның өсірілуі сол аймаққа ғана шектелген. Кейін ферма Баттерс мырзаға тиген, ол ағашқа көптеп ағашқақтар қонатынын байқап, алмаға «Ағашқақ» деген ат қойған. Массачусетс штатының Вобурн қаласының жер өлшеушісі Сэмюэл Томпсон оны полковник Лоамми Болдуиннің назарына жеткізген, ол оны таратып, Массачусетс штатының шығысында кеңінен танымал еткен. Полковник Болдуиннің оған қызығушылығынан алма «Болдуин» деп аталған. Қазіргі Вилмингтон қаласындағы Каштановый көшесінде Болдуин алмасына ескерткіш орнатылған. Ескерткіште былай деп жазылған: «Бұл ескерткіш осы жерде өскен алғашқы Болдуин алма ағашының орнын көрсетеді. Ол 1815 жылғы дауылда құлаған». Алғашқыда Баттерс, Ағашқақ немесе Пикер алмасы деп аталған алма Вобурн полковнигі Лоамми Болдуиннің есімімен аталып кеткен. 1895 жылы Рамфорд тарихи қоғамының күшімен орнатылған. 1934 жылы болған суық қыс Жаңа Англиядағы Болдуин алма бақтарының көп бөлігін жойды. Оны жеуге қолдануы азайды, бірақ оның сидр жасауға қолайлылығынан кейбір баулар көп жылдар бойы сақталды. Бірақ, баулар тозығы жеткенде, олардың орнына жаңа баулар отыртылмады. Көптеген алмалардан айырмашылығы, Болдуин алмасы ұзақ жылдар бойы қатты сидр жасау үшін бағаланған. «Вест-Каунти Сидр» компаниясы 1900 жылдардың басында отыртылған ағаштардан Болдуин сидрын жасайды. Бұл олардың ең танымал сидры. Типик өлшемі: ені 81–89 мм, биіктігі 63–79 мм, сабағы 19–22 мм. Бұл өте қатты алма, сондықтан пестицидтердің қажеті жоқ, ол нашарлықтар мен аурулардан арық болады. Қаттылығының арқасында ол жұмсақ болмай жеткізіледі және бір кезде осы қасиеті үшін бағаланды. Сидр жасаудан басқа, ол өте жақсы пирогқа салынатын алма ретінде де танымал болды, ал оның табиғи қаттылығы басқа алмаларға қарағанда пісіру кезінде көбірек хруст сақтайтын. Голланд билігі тұсында Нью-Джерси штатының Эссекс округі де алма бақтарымен және сидрмен әйгілі болды, бұл Баулдвин отбасымен байланысты болды (Джон аға және Джон кіші, 1667 жылғы Ньюарк келісімінің қол қоюшылары, Арнидің «Қызыл Арыстан Рэмпант» еңбегінде айтылған).

According to local tradition, the apple was found near Wood Hill by William Butters (1711 1784), grandson of Will Butter, first white settler in what is now Wilmington, Massachusetts. William Butters raised the tree in his yard, near the present Baldwin Apple Monument (pictured). According to S. A. Beach's Apples of New York, the Baldwin originated soon after 1740 as a chance seedling on the farm of Mr. John Ball of Wilmington, Massachusetts, and for about 40 years thereafter its cultivation was confined to that immediate neighborhood. The farm later came into the possession of a Mr. Butters, who gave the name Woodpecker to the apple because the tree was frequented by woodpeckers. Deacon Samuel Thompson, a surveyor of Woburn, Massachusetts, brought it to the attention of Col. Loammi Baldwin, who propagated it and more widely introduced it in eastern Massachusetts. From Col. Baldwin's interest in the variety it came to be called the Baldwin. A monument to the Baldwin apple now stands on today's Chestnut street in Wilmington. The monument's inscription reads: This monument marks the site of the first Baldwin Apple Tree found growing wild near here. It fell in the gale of 1815. The apple first known as the Butters, Woodpecker or Pecker apple was named after Col. Loammi Baldwin of Woburn. Erected in 1895 by the Rumford Historical Association. A harsh winter in 1934 wiped out many of the Baldwin apple orchards in New England. Its popularity as an eating apple waned, but some orchards were preserved for many years because of its desirability as a mixing apple for cider. However, the orchards have not been replaced when they played out. Baldwin Apples, unlike many apples, have long been prized for the making of hard cider. "West County Cider" makes Baldwin Cider from trees planted in the early 1900s. It is their most popular cider. Typical size width 81 89 mm, height 63 79 mm, stalk 19 22 mm. It is an exceptionally hard apple and would remain remarkably free from blemishes and other blights with few pesticides being needed. Because of its hardness it shipped well without bruising and for a time was prized for this quality. Aside from cider making it was also known as an exceptionally good pie apple and due to its inherent hardness would maintain more crispness through the baking process than other apples would. Essex County, New Jersey, in the time of the Dutch, was also well known for its apple groves and cider, connected with the Bauldwin family. (John Sr. & Jr., signers of the Newark Agreement,~1667, per Arny in Red Lion Rampant)

Бүгін

Бір кезде Балдуин алмалары АҚШ-та ең көп таралған алма болған, бірақ Red Delicious алмасының енгізілуімен олардың танымаллығы күрт төмендеді. Толығымен жойылмағанмен, дүкендерде табу өте қиын. Жаңа Англияда, әсіресе Вермонт штатында тастап кетілген бақшаларда осы алма ағаштарының қалдықтарын кездестіруге болады.