Кіріспе
Американдық суретші (1882–1953)
Роберт Г. Вигнола (туған Рокко Джузеппе Вигнола, 7 тамыз 1882 – 25 қазан 1953) – итальян-американдық актер, сценарист және кинорежиссер. Бұрынғы сахна актері ол «Калем Компани» шығарған көптеген фильмдерде ойнады, кейін режиссерлікке көшті және үнсіз киноның ең жемісті режиссерлерінің бірі болды. Ол дыбысты фильмдердің басында бірнеше фильм режиссерледі, бірақ оның мансабы көбінесе үнсіз кезеңде аяқталды.
Ерте өмір
Вигнола 1882 жылдың 7 тамызында Базиликата облысы Потенца провинциясындағы Тривиньо ауылында, тас қалаушы Донато Гаэтано Вигнола мен Анна Роза Раго отбасында дүниеге келген. Америкада туған күні ретінде 5 тамызды неге пайдаланғаны белгісіз. Оның екі бауыры мен үш қарындасы болған, ең үлкен қарындасы Италияда 19 айлық шағында қайтыс болды. 1886 жылдың мамыр айында үш жасында анасы мен бауырларымен бірге Италиядан кетіп қалды. Ол Нью-Йорк штатының Олбани қаласында өсті. Рокко есіміне байланысты, Нью-Йорктегі отбасының алғашқы санағында "Рокки" деп аталды. Кейін Рокко есімі Робертке өзгертілді. Жастық шағында шаштараздыққа оқыған Вигнола 14 жасында циркке қызығушылық танытып, икемділік пен сымда жүруді жаттықтырды. Үш жыл өткен соң, 1899 жылы ол өзінің нағыз шақыруын тапты – актерлік өнерді. Келесі жылы Олбаниде ол "Империя драмалық клубы" деп атаған шағын театр труппасын құрды.
Актерлік мансап
1901 жылы ол сахнада кәсіби актерлік жолын бастады және Нью-Йорктегі "Американдық акционерлік компаниясына" қосылды. Ол сахнадағы алғашқы рөлін "Ромео мен Джульетта" спектаклінде Элеонора Робсон Белмонт пен Кёрл Беллюмен бірге ойнады. Келесі жылдары ол басты рөлдерде ойнап, кейіпкерлік актерге айналды. Вигноланың кинодағы мансабы 1906 жылы Уоллес МакКатчонның режиссерлік және Biograph Company компаниясының туындысы болған "Қара қол" атты қысқаметражды фильммен басталды. Бұл фильм мафия жанрының бастауы деп есептеледі. 1907 жылы ол Kalem Studios компаниясына қосылды, онда ұзақ жылдар бойы досы Сидни Олкотттың көптеген фильмдерінде түсті. Көбінесе бұл фильмдер ирланд мәдениетіне арналған, мысалы, "Ескі Ирландиядан келген жігіт" (1910), "Коллин Баун" (1911) және "Арра на Пог" (1911). Олкотт кейін оны режиссердің ассистенты етіп тағайындады. Kalem компаниясы Еуропа мен Таяу Шығысқа саяхат жасады, сол кезде Вигнола "Кесеннен айқышқа дейін" (1912) фильмінде Юда Искариот рөлін ойнады, бұл оның ең танымал рөлдерінің бірі болды және осы фильм үнсіз киноның ең жоғары бағаланған туындыларының бірі саналады. Moving Picture World журналының мәліметінше, ол Kalem компаниясынан тұрақты жалақы алған алғашқы актер болды.
Режиссерлік мансап
Вигнола 1911 жылдан 1937 жылға дейін 110 фильм режиссерлік етті. Оның кинорежиссерлік дебюті – Рори О’Мур (1911) фильмі болды, ол Олкоттпен бірлесіп түсірілді. Элис Холлистердің басты рөлде ойнаған «Вампир» (1913) фильмі сыншылар тарапынан жақсы қабылданды және кейде ең алғашқы сақталған «вампир» фильмі деп есептеледі (Уильям Николас Селигтің 1910 жылы шығарған осы аттас фильмі жоғалған деп саналады). Ол «Вампирдің іздері» (1914) фильмінде бұл тақырыпқа қайта оралды, онда Элис Джойс, Том Мур және Холлистер екінші рөлде ойнады. Вигнола Паулин Фредериктің «Одри» (1916), «Қосқан дұшпандық» (1917) және «Мәңгілік махаббат» (1917) сияқты ерте фильмдерін режиссерлік етумен ұзақ уақыт айналысты. Вигнола Марион Дэвистің бірнеше романтикалық комедияларын режиссерлік еткенімен әйгілі, соның ішінде «Раушандау» (1921), «Сұлулық құны» (1922) және үлкен бюджетпен түсірілген «Рыцарлық дәуір гүлдегенде» (1922) эпикалық фильмі, ол сыншылардың және көрермендердің жоғары бағасын алды және Дэвисті киножұлдыз ретінде таныстырды. 1920 жылы оған Жапониядағы Кинкикан кинематография компаниясының бас директоры лауазымы ұсынылды және 1921 жылы Фредерик Джеймс Смит «Motion Picture Classic» журналының «Жылдың үздік режиссері» атағымен марапаттады. «Құдай өзгертетін әйел» (1921) және «Адам мен Ева» (1923) фильмдері көлеңкелер мен жарық эффекттерін «жаңашылдықпен» пайдаланғаны үшін мақталып, жоғары бағаланды. Вигнола 1944 жылға дейін осы саламен байланыста болды.
Өлім
Вигнола 1953 жылы Калифорния штатының Голливуд қаласында қайтыс болды. Ол Нью-Йорк штатының Менандс қаласындағы Сент-Агнес зиратында жерленген.
Жеке өмір
Ол Уильям Рэндольф Херстке тиесілі Уитли-Хайтс ауданындағы сарайда тұрды. Аңыз бойынша, Херсттің сүйіктісі Марион Дэвиске Вигноланың сарайында өзісіз қалуға рұқсат берілді, себебі ол оның басқа біреумен қарым-қатынаста болуы мүмкін деп уайымдады және Вигноланы өзіне сенімді серік деп санады, өйткені ол гомосексуал еді. Сидни Олкотт, әйелі Валентина Грант қайтыс болғаннан кейін жалғыз қалды, соңғы жылдарын Вигноланың үйінде өткізді, ол 1949 жылы қайтыс болды. Делитт Эванс Вигноланы "барлық кино жасаушылардың арасындағы ең салмақты және ең төзімдісі" деп сипаттады. Оның шыдамдылығы шексіз. Оның бір қасиеті актерлерді оның үшін жұмыс істеуге ынталандырады: ол - мейірімділікпен қараушы". Ол бірде былай деді: "Режиссер мыңдаған адамды, үлкен жұлдыздарды және үлкен көріністерді басқаруды үйренбес бұрын, алдымен өзін-өзі басқаруды үйренуі керек". Ол өзін республикашы деп жариялады, бірақ саясатқа аса қызығушылық танытпады. Вигнола туған жері Тривиньоға отбасымен бірге сапар шекті, қаланың соғыс ескерткішін салуға қаржы жұмсады және туыстарымен хат алмасып тұрды.