Кіріспе

Галапагос архипелагындағы ең шығыс арал – Сан-Кристобаль аралы (lang es), сонымен қатар Чатэм аралы деп те белгілі, Галапагос архипелагындағы ең шығыс және геологиялық тұрғыдан ең көне аралдардың бірі болып табылады. Әкімшілік жағынан Эквадордың Сан-Кристобаль кантонының құрамына кіреді.

Аттар

Сан-Кристобаль испан тілінде Әулие Кристофер деген мағынаны білдіреді, католицизмде теңізшілердің қамқоршысы ретінде есептеледі. 1684 жылы ағылшын қаракшысы Уильям Амброзия Коули оны Дассигни аралы деп атады, кейін Филипп Дассигнидің құрметіне Дассигни немесе Дассигни аралы деп қысқартылды, өйткені ол Бартоломью Шарптың экипажындағы испан атласын аударған адам еді, ол капитанды қарақшылық үшін дарға асудан сақтап қалды. Британдық капитан Джеймс Колнетт 1793 жылы оны бұрын ешқашан картаға түсірмегендігі туралы негізсіз мәлімдеме жасап, Чатэмнің 2-ші графы және Адмиралтействоның бірінші лорды Джон Питтің құрметіне Лорд Чатэм аралы деп атады.

Тарих

Сан-Кристобаль аралы үш-төрт біріккен жанартаудан тұрады, олардың барлығы сөнген. Бұл аралдардағы ең көне тұрақты елді мекені және Чарльз Дарвиннің 1835 жылы алғаш рет жағаға шыққан жері. Эль-Жунко деп аталатын шағын көл аралдардағы тұщы судың жалғыз көзі. Тұщы судың болуы Сан-Кристобаль аралының алғашқы қоныстануына ықпал етті. 1880 жылы Сан-Кристобаль аралында материктік Эквадордан келген тұтқындар үшін жазалау оңайы салынды. Кейіннен ол Эквадордың әскери базасына және арал өнімдерін – қант, кофе, маниока, мал, балық және әк – экспорттау орталығына айналды. 1888 жылдың сәуір айында АҚШ Балық комиссиясына қарасты әскери-теңіз флотының зерттеу кемесі «Альбатрос» Чарльз аралындағы тастап кетілген елді мекенге жағаға шықты.

География

Сан-Кристобальдың ауданы және ең биік нүктесі шамамен 6 км². Халық саны 6000-ға жуық. Оның өсімдік жамылғысына Calandrinia galapagosa, Lecocarpus darwinii, Lignum vitae, Matazarna сияқты ағаштар кіреді. Жақын маңдағы суларда акулалар, шағалалар және лобстерлер кездеседі. Архипелагтағы ең ірі тұщы су көлі – Лагуна Эль-Жунко, Сан-Кристобаль аралдың оңтүстік жартысындағы таулы аймақтағы кратерде орналасқан. Көлде көптеген құстар қоныстанады, бірақ көлге жету үшін қысқа ғана жолмен төбеге көтерілу қажет. Жақын жердегі Ла Галапагера – алып тасбақалардың көбейетін орны және қорықшасы.

Экономика

Сан-Кристобаль аралының көптеген тұрғындары үкіметтік қызмет, туризм және балық аулау арқылы күнкөріс табады. Сан-Кристобаль тұрғындарының басым бөлігі Эквадордың Галапагос провинциясының астанасы – Пуэрто-Бакеризо-Морено портындағы қалада тұрады. Ла-Лоберия теңіз арыстандарының отары қаладан автобуспен шамамен он минуттық жерде орналасқан. Жергілікті қайық саяхаттары арқылы келушілерді жақын маңдағы екі танымал суға батыру орындарына апарады. "Кикер Рок" (испан тілінде "León Dormido" деп аталады) – бұл лава конусының қалдығы, қазір екіге бөлініп кеткен. Исла-Лобос ("Теңіз арыстаны аралы") көк аяқты бауырлардың да ұялайтын жері болып табылады.