Кіріспе

1930 жылдардағы АҚШ жеңіл танктері, заманауи жаяу әскердің жауынгерлік машинасы. M2 жеңіл танкi, ресми түрде «Жеңіл танк, M2» деп аталды, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шектеулі қолданысқа ие болған соғыстар аралық американдық жеңіл танкi болды. Ең көп тараған үлгісі – M2A4, бір M5 зеңбірегімен және бес .30 калибрлі M1919 Browning пулеметімен жабдықталған. Алғашқыда ол Rock Island Arsenal құрастырған T2 жеңіл танкi прототипінен жасалған, ол Vickers типті жапырақ серіппелі жүйеге ие болған. 1935 жылғы T2E1 сериясында серіппелі жүйе вертикальді волют жүйесімен алмастырылды. Бұл 1936 жылы M2A1 ретінде шағын өзгерістермен өндіріске енгізілді, он данасы жасалды. Соғысқа дейінгі негізгі нұсқасы – M2A2, 239 данасы жасалды, ол соғыстар аралық АҚШ армиясының басты танкi болып саналды. Испания азаматтық соғысы көрсеткендей, тек пулеметпен қаруланған танктер тиімсіз. Осыдан M2A4 зеңбірекпен, 37 мм-лік зеңбірек негізгі қару ретінде пайда болды. Барлығы 375 дана жеткізілді, соңғы он данасы 1942 жылдың сәуір айында жеткізілді. Танк 1942 жылы Тынық мұхитындағы соғыс кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерінің 1-ші танк батальонында ғана соғысқа қатысты. Кейбір дереккөздер M2A4-тің британдық армия танк бөлімдерімен Бірмадағы жапондық императорлық қарулы күштерге қарсы науқанда қолданылғанын мәлімдейді, бірақ тарихшы Майк Грин танктер ешқашан жауынгерлік бөлімдерге берілмегенін айтады. T2E1 1935 жылы M2 ретінде өндіріске түсті, ол кішкентай бір адамдық мұнарада M2 Browning және корпуста .30 калибрлі пулеметтерге ие болды. Тек 10 данасы жеткізілгеннен кейін, жаяу әскер бөлімі M2E2 екі мұнаралы конфигурациясына көшуді шешті, екінші мұнарада .30 калибрлі (7,62 мм) пулемет болды. Бұл ертедегі екі мұнаралы танктерге әскерлер танымал, қалыпты денелі киножұлдыздың атымен «Мэй Уэст» деген лақап ат берді. Екі мұнаралы орналасу тиімсіз болғанымен, 1930 жылдардағы жеңіл танктердің жалпы ерекшелігі болды. Испания азаматтық соғысынан кейін көптеген армиялар, соның ішінде АҚШ армиясы, зеңбірекпен қаруланған танктердің қажеттігін түсінді. Кавалерия өзінің дерлік бірдей M1 ұрыс машинасына үлкен бір мұнараны таңдады. 1938 жылдың желтоқсанында OCM No. 14844 директивасы бойынша бір M2A3 құрастыру желісінен алынып, ауыр броня және қарумен жаңартылды, ол АҚШ жаяу әскерінің стандарттарына сәйкес келуі керек болды. Көлік жаңартылғаннан кейін M2A4 деп қайта аталды. Ол M5 37 мм негізгі зеңбірегімен, 1 дюйм (25 мм) қалыңдықтағы бронямен және жеті цилиндрлі бензиндік қозғалтқышпен жабдықталды. Басқа да жақсартуларға жақсартылған серіппелі жүйе, жақсартылған беріліс және жақсы қозғалтқыш салқындату кірді. M2A4 өндірісі 1940 жылдың мамыр айында American Car and Foundry Company компаниясында басталды және 1941 жылдың наурызына дейін жалғасты. 1942 жылдың сәуірінде қосымша он M2A4 құрастырылды, барлығы 375 M2A4 жеңіл танктері жасалды. Ординарлық басқарма M2A4 танкін уақытша танк ретінде қарастырды, оны одан әрі жетілдіру жұмыстары 1940 жылдың маусым айында басталды. Бірінші M3 Стюарт танктері 1941 жылдың наурыз айында өндіріле бастады. Бастапқы M3 танктері M2A4 танктеріне ұқсас болды, ал екі түр кейде бірге қызмет етті. Оларды оңай тануға артқы бос дөңгелек көмектесті. M2A4 танкінде бос дөңгелек көтерілген, ал M3 танкінде ол жерге сүйреліп, ауыр көлік құралының жүзу қабілетін арттырды. Салмағы 14 тоннаға дейін артты. Танк бастапқыда 37 мм-лік зеңбірек пен алдыңғы корпустағы пулеметтерді сақтап қалды, бірақ мұнарада жақсартулар енгізілді. Ақырында барлық түрлерінен 4500-ден астам дана жасалды.

Операциялық пайдалану

1941 жылдың желтоқсанына қарай M2A1, M2A2 және M2A3 үлгілері тек оқу мақсатында қолданылды. АҚШ армиясына жеткізілген M2A4 танкілерінің көпшілігі 1940 және 1942 жылдар аралығында да жаттығу үшін ғана пайдаланылды. 1940 жылы АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусы M3 Стюарт танкілерін өз бронетанктік бөлімшелерін жабдықтау үшін тапсырыс берді, бірақ жаңа танк әлі өндіріске қосылмағандықтан, алдымен 36 M2A4 алды, содан кейін M3 танкілерінің өндірісі басталды. Осы танкілердің көпшілігі Гуадалканал шайқасында 1-ші танк батальонының А ротасы құрамында қолданылды, онда олар мен M3 Стюарттар әдетте жаяу әскер бөлімшелері арасында таратылды. Олардың қолданылуы көбінесе жапондық бекіністерін жоюға немесе жапондық шабуылдарға қарсы шашыранды оқтарды қолдану арқылы Теңіз жаяу әскерлеріне мобильдік оттық қолдау көрсетумен шектелді. Қорғаныс кезінде M2A4 және Стюарт танкілері жұптап орналастырылып, жапондық сарбаздарға қарсы пулеметтен бірін-бірін қамтамасыз етті. Соңында, Теңіз жаяу әскерлері корпусы M2 және M3 танкілерінің 37 мм-лік зеңбіректері жапондық бекіністерін жеңуге жеткіліксіз екенін анықтады, сондықтан оларды 75 мм-лік зеңбіректермен жабдықталған танктермен алмастыруға шешім қабылданды. Гуадалканал операциясы аяқталғаннан кейін А ротасы Австралияға қайтып келді, онда M2A4 танкілері жаңа M4 Sherman танкілерімен алмастырылды, бұл Кап-Глостер шайқасына дайындық үшін жасалды (1943 жылғы желтоқсан). Олар Тынық мұхиты аймағының кейбір бөліктерінде 1943 жылға дейін қызметте болды. Тынық мұхитындағы қызметтен кейін олар оқу мақсатында пайдаланылды. Командир мұнараны нысананың бағытына бұрды. Содан кейін мерген нысананы M5 телескопік көзқарасы арқылы көруге енгізеді. M20 біріктірілген орнатудың 20° бұрылуы болды, бұл қол дөңгелегі арқылы тісті механизмді басқару арқылы немесе механизмдегі үйкелісті жеңіп, мергеннің иық тірегіне қысым жасау арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Зеңбіректің төмендетуі мен көтеруі тісті механизм арқылы немесе тісті механизмдер ажыратылғанда, мергеннің иық тірегінің қозғалысы арқылы бос жүргізілуі мүмкін.

Нысандар (M2A4)

M2A4 ұзындығы 4,27 метр (14 фут), ені 2,44 метр (8 фут), биіктігі 2,44 метр (8 фут) және салмағы белгісіз болды. Онда тік спиральді серіппелі серіппе (vertical volute spring suspension) және жылдамдығы белгісіз, ал қозғалыс ауқымы 322 километр (200 миль) құрады. Оның бір M5 37 мм зеңбірегі (103 оғы бар) және бес .30/06 калибрлі M1919A4 Браунинг пулеметтері (8470 оғы бар) 6-25 мм бронямен жабдықталған.