Кіріспе

Үндістандық академик (1930–2007)

Моолайил Нараяна Менон Виджаян, көпшілікке Виджаян Маш деп танылған (8 маусым 1930 – 3 қазан 2007) – үндістандық академик, шешен, публицист және малаялам әдебиетінің жазушысы. Солшыл көзқарастарымен және шешендік өнерімен әйгілі Виджаян Пурагамана Кала Сахития Сангамның (Прогрессивті өнер және әдебиет қауымдастығы) президенті болды және «Дешабхимани» газетінің редакторы қызметін атқарды. Ол көптеген кітаптар жариялады, олардың ішінде «Читайле Величам» («Пайрдағы жарық») 1982 жылы әдеби сын бойынша Керала Сахития Академиясының сыйлығына ие болды.

Өмірбаян

М. Н. Виджаян 1930 жылғы 8 маусымда Патияссерил Нараяна Менон мен Моолиил Кочамму Амма отбасында, Оңтүстік Үндістанның Керала штатындағы Триссур ауданының Кодунгаллур қаласына жақын Локамалешварам деген шағын ауылда дүниеге келген. Ол білімін Патинеттараялам төменгі бастауыш мектебінде және Кодунгаллур мемлекеттік ұлдар орта мектебінде алған. Содан кейін Мадрас университетінің малаялам әдебиеті бойынша магистр дәрежесін алу үшін Эрнакуламдағы Махараджа колледжінде оқыды. Ол сонымен қатар Эрнакуламдағы мемлекеттік құқық колледжінде заңгерлік білім алып, студенттік кезінде Үндістан студенттер федерациясымен байланыста болды. 1952 жылы Ченнаидегі The New College колледжінде лекторы болып еңбек жолын бастады, кейін Тируваннатпурамдағы Университет колледжіне ауысты, бірақ Тируваннатпурамда ұзақ қызмет етпеді. 1960 жылы Бреннен колледжінің малаялам кафедрасына оқытушы болып орналасып, 1985 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сол мекемеде жұмыс істеді. Виджаян Шарадаға үйленді, олардың В. С. Анилкумар есімді ұлы бар, ол жазушы және Каннур университетінде академик қызмет етеді, сондай-ақ Сужата Балачандран және Сунита Раджагопал есімді екі қызы бар, біріншісі – медицина қызметкері. 2007 жылғы 3 қазанда Триссур пресс-клубында баспасөз мәслихаты кезінде күшті жүрек ұстамасы болды. Оны Амала медицина ғылымдары институтына жеткізгенімен, сол күні 77 жасында қайтыс болды. Оның өмірбаянын К. Балакришнан жазып, 2015 жылы Керала Бхаша институты Виджаянның қайтыс болуының 8 жылдығына арнап жариялады.

Саяси және журналистік мансап

1960 жылдан 1999 жылға дейін М. Н. Виджаян Дхармадам, Талассериде тұрды. Виджаян Үндістан Коммунистік партиясының (Марксистік) (КПИ(М)) «Дешабхимани» мәдени апталығының редакторы болып жұмыс істеді. Ол Пругамана Кала Сахитья Сангамның (Өнер және әдебиеттер прогрессивті қауымдастығының) және КПИ(М) мен ынтымақтастық жасаған Кераладағы солшыл саяси ой-пікірлерді зерттейтін Адхинивеша Пратироха Самитхидің (Империалистік жаһандануға қарсы тұру жөніндегі кеңестің) президенті болды. Облыстық коммунистік партия басшылары оның партиялық бағыт-бағдарға сай келмейтінін сезінген соң, ол «Дешабхимани» газетінің редакторынан алынды. Ол кейбір мемлекеттік деңгейдегі басшылар мен басқа да солшыл зиялылардың саяси жұмысты шетелдік қаржымен қаржыландыруға қарсы болды. Ол сонымен қатар бір уақытқа дейін «Падом» журналының редакторы болды, атап айтқанда, Керала мемлекеттік бағдарламасын, «Халыққа бағытталған жоспарлау кампаниясын» (People's Plan) сынға алды және оның авторы Томас Исаакты сынады. Виджаян мен профессор Судхиштің «Падом» журналындағы «халық жоспарына» қарсы мақалалары, билікті орталықсыздандыруға бағытталған бағдарлама, қызу пікірталас тудырды. Кейіннен Керала соты Керала Састра Сахитья Паришадтың (KSSP) шетелдік қаржымен қамтамасыз етілгені туралы айыптауларды Судхиш пен Виджаян дәлелдеді деп шешті. Виджаян мен Судхиш 2000 жылы «Паатомды» құрды және КПИ(М)-нің әлеуметтік-демократиялық ұстанымына және Дүниежүзілік банк пен ХВҚ-ға деген көзқарасына шабуыл жасады. М. А. Бэбимен келіспеушілік туындағандықтан, ол «Пругамана Кала Сахитха Сангам» қауымдастығынан кетті, ол кезде Бэби КПИ(М)-нің ішкі саясатына жауапты болды. КПИ(М) басшылығындағы Кераланың LDF үкіметі ұйымдастырған «Манавиям» мәдени бағдарламасы бағдарламалардың жоғары шығындары мен элиталық көрермендерге бағытталғаны үшін, сондай-ақ «халық өнері мен мәдениетінің» неолиберализмнің ықпалымен буржуазиялық ұғымдарға жол беруі үшін сынға түсті. Виджаян социал-демократиялық ауытқуларға қарсы идеологиялық пікірталасқа да қатысты. Керала Шастра Сахитья Паришадтың (КПИ-ға жақтас ғылым форумының) жетекшісі М. П. Парамешваран өзінің «төртінші әлем теориясы» науқанын бастағанда, партияның қайтыс болған идеологы Э. М. С. Намбудирипад қарсы шыққан теория оның өлімінен кейін қайта жандандырылып жатыр деген айып тағылды. Виджаян мен оның жақтастары П. Говинда Пиллайдың А. К. Гопаланға, Намбудирипадқа және басқаларға қарсы айтқан сын пікірлеріне идеологиялық негізде қарсылық көрсетті. Бастапқыда КПИ(М) басшылығы Пармешваранды партиядан шығаруға және Пиллайды штаттық комитеттен төмендетуге мәжбүр болды, өйткені Виджаян партия жақтастары, жазушылар мен білімді адамдар арасында жоғары беделге ие болды, бірақ кейіннен социал-демократиялық топ КПИ(М) ұйымын бақылауға алды. Сол сияқты, Кераладағы солшыл саясаттың бағытын қайта қарастыруға тырысқан Б. Экбал сияқты басқа да солшыл зиялыларға да шабуылдар жасалды (бұл Экбалдың КПИ(М)-ден шығарылуына әкелді). Виджаян денсаулығының нашарлауына байланысты соңғы жылдары көптеген қоғамдық жиналыстарға қатыспады, бірақ «Самакалина Малаялам», «Индиан Экспресс» баспалар тобындағы, «Жанашақты» және «Марувакку» журналдарында апта сайын мақалалар жаза берді. Оның мақалалары бастапқыда «Дешабхиманиде» жарияланды, бірақ ол газеттен кеткеннен кейін тоқтатылды. Ол сонымен қатар «Марувакку» айлық журналының редакторы болды.

Жазбалар

Виджаянның көптеген жарияланымдары оның сөздерінің жинағынан тұрады. Ол шешендік өнерде саңлақ еді. Виджаянның шығармалары бірнеше рет әдеби сыйлықтарға ұсынылған, бірақ институционализмге деген жалпы қарсылығын сақтай отырып, ол жеңіп алған мемлекеттік сыйлықтардың барлығын қабылдаудан бас тартты. Оның Вайлоппилли, белгілі малаялам ақыны туралы зерттеулері, әсіресе "Мампажам" және "Сахиянте макан" өлеңдері, Фрейдтік әдістерді қолдану арқасында кеңінен танылды. Виджаян діни ұйымдардың қатал сынышысы болды және ол Телличери мен Кераладағы фашистік күштердің, уытты сепаратистік мақсаттармен жасалған шабуылына қарсы идеологиялық және материалдық күресте Үндістан Коммунистік партиясының (Маркс) қолдауына өз шешендігі мен жазбаларын пайдаланды. М. Н. Виджаян, оның әйелі және Талассидегі Дхармадамдағы үйі психологиялық мәселелерге тап болған адамдарға пана болды. Виджаян мен оның әйелі оларға ең жоғары қамқорлықпен қызмет етті. Ол "Намуте Сахитиям Намуте Самоохам" (Біздің қоғам, біздің әдебиет) төрт томдық зерттеу кітабының бас редакторы болды, ол Кераланың әдебиеті мен қоғамын зерттейді. Виджаян көптеген жазушыларға, солшыл саясаткерлерге және журналистерге ұстаз болды. Ол Керала Састра Сахитха Паришад сияқты, малаялам халқының сезімталдығын бұзған үкіметтік емес ұйымдарды сынады. Виджаян Триссурда баспасөз мәслихатында сөйлегенде, Керала Састра Сахитха Паришад сияқты үкіметтік емес ұйымдардың Кераладағы қызметін, солшыл маска киіп, империалистік мақсаттарын жасыруын түсіндірді. Эрнакуламның бас сот судьясы "Паатом" журналына қарсы арызды қарастырып, оны қанағаттандырмағандықтан, Паришадтың беделі төмендеді. "Сіздер өзіңіздің сеніміңізді сатудасыз. Бұл демократияны басып алу", - деді Виджаян соңғы баспасөз мәслихатында Паришад пен оның жақтастары туралы. "Трисур Карент Букс" және "Акам Самити Таласси" М. Н. Виджаянның алғашқы еңбектерін жариялады. "Трисур Карент Букс" М. Н. Виджаянның толық шығармаларын он томдық жинақта, әдебиет, саясат, мәдениет, сұхбаттар, сөздер, өмірбаян, естеліктер және т.б. тақырыптарында жариялады. М. Н. Виджаян атындағы алғашқы кітапхана Каннурда ашылды. Үкіметтік Бреннен колледжінің малаялам кафедрасы 2010 жылы малаялам әдебиетінің үздік студенттері үшін М. Н. Виджаян атындағы грантты құрды.