Кіріспе
Рио-Гранденс Республикасы, көбінесе Пиратини Республикасы (República Rio Grandense немесе República do Piratini) деп аталады, Бразилия Империясынан бөлініп шыққан және қазіргі Рио-Гранде-ду-Сул штатымен шамамен сәйкес келетін де-факто мемлекет болды. Ол 1836 жылдың 11 қыркүйегінде генерал Антонио де Соуза Нето, 1835–1845 жылдар аралығындағы Рагамуффин соғысы кезінде Севал шайқасында (1836) гаушо олигархиялық күштерінің жеңісі нәтижесінде жарияланды. Республиканың 1843 жылы қабылданған конституциясы болды және ол Ұлыбритания, Франция және Уругвай мемлекеттері тарапынан ғана мойындалды. 1839 жылы Рио-Гранденс Республикасы сол жылы тәуелсіздігін жариялаған, қысқа ғұмырлы Джулиана Республикасымен (República Juliana) конфедерация құрды. Алайда, 1839 жылдың қараша айында соғыс Джулиана Республикасының жеңілісімен және тарауымен аяқталды. Рио-Гранденс Республикасының шамамен тоғыз жылдық өмір сүру кезеңінде бес астанасы болды: Пиратини (сол себепті оны көбінесе Пиратини Республикасы деп атайды), Алегрете, Качапава-ду-Сул (ресми астаналар), Баге (бар болғаны екі аптаға) және Сан-Боржа қалалары. Гаушолар мен Бразилия Империясы арасындағы соғыс Понче-Верде шартымен аяқталды.
The Riograndense Republic, often called the Piratini Republic (República Rio Grandense or República do Piratini), was a de facto state that seceded from the Empire of Brazil and roughly coincided with the present state of Rio Grande do Sul. It was proclaimed on 11 September 1836 by general Antônio de Sousa Neto as a direct consequence of the victory obtained by gaúcho oligarchic forces at the Battle of Seival [pt] (1836) during the Ragamuffin War (1835–1845). It had a constitution adopted in 1843 and was recognised only by the United Kingdom, France, and Uruguay. In 1839, the Riograndense Republic formed a confederation with the short lived Juliana Republic (República Juliana) which proclaimed its independence in the same year. November 1839, however, saw the war result in the defeat and disappearance of the Juliana Republic. The Riograndense Republic had five capitals during its nearly nine years of existence: the cities of Piratini (for which it is often called Piratini Republic), Alegrete, Caçapava do Sul (official capitals), Bagé (for only two weeks), and São Borja. The war between the Gaúchos and the Brazilian Empire was ended by the Ponche Verde Treaty.
Өмірбаян
Бразилия империясының сол кездегі Сан-Педро провинциясының экономикасы негізінен кептірілген ет және былғары өндірісіне бағытталған еді. Провинция толығымен ішкі нарыққа тәуелді болды, бірақ бағамының шартты түрде жоғары бағалануы және сол кездегі тарифтік жеңілдіктер импортталған сиыр етінің арзандауына себеп болды. Осылайша, аймақтың estancieiros-тары, олардың ішінде әйгілі Бенто Гонсалвес та болды, Империя үкіметіне қарсы көтеріліс бастады. Ұйымдасқаннан кейін, Гонсалвестің басшылығымен провинция ішінде қарулы жасақтар құрылып, провинциялық үкіметті басып алу туралы шешім қабылданды. Провинция үкіметін басып алудың алғашқы мақсаты сәтті орындалды, содан кейін көтерілісшілер аймақтық элитаға қанағаттандырарлық жаңа провинциялық үкімет құру талабымен Империялық регент Диого Антонио Фейжомен келіссөздер жүргізуді жоспарлады. Осы уақытта провинцияның жаңа тағайындалған Империялық губернаторы Хосе де Араухо Рибейро, бұл элита тарапынан толығымен қабылданбағанмен, лауазымына кірісті. Бұл жер иелері үшін соғыс жариялау деп есептелді. Араухо Рибейро қазан айынан бері тарап кеткен әскерлерін жинап, Фаррупильхосты іздеуге кірісті. Ол провинциялық мәжілісті жабуға және Бенто Гонсалвесті Ұлттық гвардия басшылығынан шеттетуге бұйрық берді. Рио-де-Жанейрода Империя үкіметі провинциялық астана Порто-Алегредегі кеден үйін, қала көтерілісшілердің бақылауында болғанша жапты, кемелердің келуін шектеді. Көп ұзамай ашық қақтығыс басталды, Империя күштері қаланы бақылауға алып, көтерілісшілер оларға қарсы шабуыл жасады.
Тарату
1840 жылға дейін әскери саласында бірнеше жеңістерге қол жеткізген, өрлеудің бір кезеңін байқауға болады. Осы кезеңнен кейін Лагунаның құлауынан басталган құлдырау жағдайы байқалды. Империялықтардың үлкен қалаларды бақылауымен көтерілісшілер ішкі аймақта қалды, көп ұзамай ішкі қақтығыстар басталды. Бенто Гонсальвес, әлі де 1840 жылы, сәтсіздіктерге байланысты, келісімге қол жеткізу мүмкіндігімен империяға үміт білдірді. Бенто императорлардан оның серіктері империя басып алған жерлерді жазасыз өтуі үшін, императорлық басшылармен бас көтеруші көтерілісшілердің ұжымдық қарсы тоқтауын реттеу үшін, императорлардан кепілдік беруді сұрады. Олардың қолында осындай мазмұндағы хат болды. Бірақ, сол басшыларға ауызша жеткізілуі тиіс тағы бір хабарлама болды, оны жазбаша түрінде беруге болмады. Алайда, бұл маневр соншалықты жақсы ойластырылған және орындалған, ол тіпті оның жауынгерлік әріптестерін де шатастырды және Рио-Гранденсе Республикасының вице-президенті және қаржы министрі Домингос Хосе де Алмейдадан наразылық хат алуға себеп болды. Бірнеше майдандарда шайқас жалғасты. Осы арада 1840 жылдың 10 ақпанында Конституциялық жиналыс шақырылды, бірақ билікті жоғалтқысы келмеген Бенто Гонсалвестің амалдары 1842 жылға дейін Республика Конституциясының жариялануына әкелді. Ішкі қақтығыстарға, экономикалық және әскери проблемаларға тап болған Республика бейбіт келіссөздерді бастауға мәжбүр болды. 1844 жылы Фруктуозо Ривера заңгерлер мен республикашылар арасында бейбітшілік орнатуды ұсынды. Мануэль Луис Осиорио Ривера лагеріне жіберілді, онда ол Антонио Висенте да Фонтурамен кездесті, императорлық күштердің басшысы Каксиас герцогы бейбітшілік ұсынысын қабылдамағанын, бірақ үшінші тараптарсыз үкіметпен келіссөздер жүргізілуі мүмкін екенін хабарлау үшін. Висенте да Фонтураны сотқа бейбітшілік туралы сөйлесу үшін жіберді. Каксиас империядан нұсқау алды, ол даулы аумақта Хуан Мануэль де Розастың алға жылжуынан қорқып, көтерілісшілерге офицерлер мен сарбаздарға рақымшылық жасау, оларды өздерінің шені сақталған Императорлық Бразилия армиясына қосу, провинцияның губернаторын провинциялық жиналыс сайлауға рұқсат беру және Бразилияға Платина аймағынан импортталатын етке салықтарды көтеру сияқты артықшылықты шарттар ұсынды. Алайда, бір мәселе шешілмей қалды, ол Республика әскерінде қызмет ету үшін Республика босатқан құлдар туралы мәселе. Бразилия империясы үшін, көтерілістің басшыларын жойғанмен, көтеріліс берген құлдардың бостандығын мойындау мүмкін емес еді. Ақыры, 1845 жылдың 1 наурызында он жылға жуық соғыстан кейін Понче-Верде шарты бойынша бейбітшілікке қол қойылды. Оның негізгі шарттары - көтерілісшілерге толық рақымшылық жасау, Республика армиясында соғысқан құлдарды босату және рагамуффиндер жаңа провинциялық президентті сайлау болды. Шартының ішінара немесе толық орындалуы бүгінге дейін талқыланып келеді. Құлдықты аймақтық шектеулерде жоюдың мүмкін еместігі, жергілікті басшылар арасындағы антагонизмнің сақталуы және басқа әкімшілік және операциялық факторлар, кем дегенде, оны толық орындауға кедергі келтірген болуы мүмкін. Осы тақырыптағы негізгі мақалада осы тақырыпқа қатысты талқылау қарастырылған. Рио-Гранде Республикасы Бразилия империясына қайта қосылды.
Ту
Риограденсе Республикасының ресми туы жасыл, сары және қызыл түстен тұрды. Оның дизайны туралы әртүрлі мәліметтер бар: бір дерек бойынша, Бразилияның сары, жасыл және қызыл түстерінің символдары республиканы бейнелейді, олар бір-бірімен қиылысқан; екіншісінде жасыл түс пампаның ормандық аймағын, қызыл – революциялық идеалды, ал сары – гаучо аймағының байлығын көрсетеді; үшінші деректе португал туының жасылы мен испан туының сары түсі біріктірілген (сәйкесінше, Рио-Гранде-ду-Сул штатының аумағын отарлаған ең маңызды және екінші маңызды елдер), және Жозе Гервасио Артигас (1764-1850) заманындағы Платина аймағындағы федерацияны символдайтын тік қызыл жолақтармен араласқан. Дегенмен, жасыл түс португал туына 1910 жылы ғана қосылды, Фаррупилья революциясы аяқталғаннан кейін 65 жыл өткен соң, бұл соңғы нұсқаны жоққа шығарады. Сондай-ақ, Рио-Гранде-ду-Сул штатының қазіргі туы да осы түстерді сақтайды, тудың ортасына Риограденсе Республикасының гербі қосылған.
Халықаралық танылу
Сол кезде Рио-де-ла-Платаның біріккен провинциялары диктатор Хуан Мануэль де Росас тарапынан біріктіріліп, Уругвай аумағын қайтаруға (Платин соғысы) тырысты, сонымен қатар Рио-Гранденсе сепаратистеріне көмек көрсету мүмкіндігі де қарастырылды. Аргентиналық диктатор Хуан Мануэль де Росас Дэвид Канабарроға күресті жалғастыру үшін қолдау көрсетті. Хуан Мануэль де Росас Аргентинада Бразилия әскерлерінің қатысуымен болған қақтығыс нәтижесінде биліктен алынды. Аргентина Конфедерациясының де-факто мойындауымен қатар, Уругвай Рио-Гранденсе Республикасының тәуелсіздігі мен егемендігін мойындау процесін бастады, бірақ дипломатиялық процедура аяқталған жоқ. Ұлыбритания мен Франция жаңа республиканы оның порты француз және британдық кемелерге ашық болуы шарттымен мойындады.
Діни шиалық
Рио-Гранде-ду-Сулдың приходтары Рио-де-Жанейро епархиясына бағынышты болды, бұл Рио-Гранденсе Республикасына көптеген қиындықтар тудырды. Бразилия империясынан бөліну үшін, фаррупиллалар сарайдан толыққандай ажыратылды. 1838 жылдың 22 маусымында олар Рио-де-Жанейро епискобына бағынудан бас тартып, Шагасты апостолдық викарий етіп тағайындады, соның салдарынан Рио-Гранде-ду-Сулдың Санкт-Петер провинциясының католик шіркеуінде раскол туды. Апостолдық викарийдің нағыз діни билігі болды: ол дін қызметкерлерін тағайындап, некелерге рұқсат берді. Әке Шагас қауымнан шығарылды және оның іс-әрекеттері Рио-де-Жанейро епискобы – Бразилиядағы католик шіркеуінің жоғары билігі – тарапынан заңсыз деп жарияланды. Сондай-ақ, гаучо дін қызметкерлерінің көпшілігі жаңа шіркеу билігіне көшті. Бұл жағдай Рагамуффин революциясының (1835–45 жж.) аяқталуына дейін жалғасты. Жеңіліске ұшырағаннан кейін, дін қызметкері Шагас Рио-де-Жанейро епискобымен келісуге тырысты, ол Порту-Алегренің жаңа епискобының хатшысы қызметін атқарды.