Кіріспе

Г. Дотсон (Gary E. Dotson, 1957 жылғы 3 тамызда туған) – ДНК-дәлелдері арқылы қылмыстық айыптан босатылған алғашқы американдық азамат. 1979 жылғы мамыр айында ол зорлау қылмысы үшін 25 жылдан 50 жылға дейін, ал аса ауыр қылмыспен адам ұрлау үшін тағы 25 жылдан 50 жылға дейін бас бостандығынан айырылды, екі жаза да бірдей мерзімде өтелуге тиіс болды. Бұл үкім 1981 жылы апелляциялық сотта күшіне енді. 1985 жылы айыптаушы куә өзінің куәлігінен бас тартты, бұл Дотсонға қарсы басты дәлел болған еді. Ол кезде Дотсон айыптан босатылмады және кешірілмеді, бірақ жалған зорлау айыбының құрбаны болды деген жалпы сенімге байланысты, ДНК-дәлелдері оның кінәсіз екенін дәлелдегенге дейін 1988 жылға дейін бірнеше рет мерзімінен бұрын босатылып, қайта қамауға алынды. Содан кейін Дотсонның үкімі жойылды.

Жеке өмірбаяны

Гари Э. Дотсон мектепті тастап кеткен, тұтқындалған кезде анасы Барбара және апалары Дебби, Гейл және Лорамен Чикагоның қарапайым маңындағы Кантри-Клуб-Хиллс қаласында тұрған. 1979 жылы сотталғаннан кейін, оның өмірінің келесі сегіз жылы түрмеде өтті; тағы төрт жылы сот ісін жүргізуге кетті, нәтижесінде 1988 жылы айыптау алынып тасталды және 2002 жылы толық кешірім берілді. 1985 жылы алғаш рет түрмеден босатылғаннан кейін Дотсон Камил Дарданеске үйленді, ол оны сотталғаннан кейін өткен тыңдауларда таныған. 1986 жылдың наурыз айында қаржылық қиындықтарға тап болған жұбайлар Дотсонның анасына көшіп келді. 1987 жылдың қаңтар айында олардың Ашли есімді қызы дүниеге келді. 1987 жылдың соңында Дарданес ажырасуға өтініш берді. Ол 1989 жылдың сәуірінде ресми құжаттарды тапсырды. Дотсонның бірінші әйелі Камил Дороти Дарданес 1994 жылы Лас-Вегаста жоғалып кеткені туралы хабарлама берілді, бірақ үш айдан кейін ол хабарлама жойылды. 2003 жылы жаңа хабарлама жасалды. Дарданес 1994 жылдың мамыр айында Лас-Вегастағы Касино-Сентер бульварының 300-ші блогынан жақын жерде соңғы рет көрінді. Ол достарына қорқыныш сезінетінін айтқан, бірақ қорқу себебін атап көрсетпеді.

Қылмыс жасады деп айыпталған

Сол кезде он алты жасар Кэтлин Кроуэлл Уэбб жүктілігін асырап алған ата-анасына түсіндіру үшін зорлау туралы жалған айып тақты, соның арқасында жігітімен келісім бойынша болған жыныстық қатынастан кейін контрацепция алуға мүмкіндік алды. 1985 жылы өзінің жасырындығын ашқаннан кейін, ол өзін "эмоционалды түрде тұрақсыз" асыраушы бала ретінде сипаттап, 12 жасынан бастап жыныстық қатынаста болғанын мәлімдеді. Кейін Кроуэлл өзінің жалғандығының негізі 1974 жылы жарық көрген, көп сатылған "Сладкая дикая любовь" романындағы бір көрініс болғанын мойындады. Бұл жайт 1977 жылдың 9 шілдесінде басталды, сол күні полицей Чикаго маңындағы Хоумвуд қаласындағы сауда орталығының жанында тұрған оны кездейсоқ кездестірді. Соның салдарынан, сот судьясы Ричард Л. Сэмюэлс Дотсонды бір аптадан кейін өтетін сотқа дейін 100 000 доллар көлемінде кепілдікпен босатып жіберді. Аталған сотта судья Сэмюэлс сот процесінде ұсынылған сот-медициналық сараптаманы жоққа шығаратын жаңа дәлелдерді қабылдамады, жасырындықты бастапқы куәліктен нашар деп бағалады және Дотсонды қайтадан түрмеге жіберді. Дотсонның адвокаты 19 сәуірде Иллинойс штатының губернаторы Джеймс Р. Томпсонға кешірім сұрап үндеу жасады. Бұрынғы федералды прокурор "Үлкен Джим" Томпсон бұл жайтқа байланысты ақпарат құралдарының қызығушылығына жауап ретінде, Кроуэлл Уэббтің жасырындығы бойынша үш күндік қоғамдық тыңдауды жеке бақылайтынын мәлімдеді. Тыңдау үш күнге созылды – 1985 жылдың 10-12 мамыр аралығында. Томпсонның салған, қазір оның атымен аталатын Чикагодағы Иллинойс штатының жаңа орталығында жиырма төрт куәгер куәлік берді. Бұл қылмыстық оқиғаны бүкіл елге телеарналар көрсетті, осылайша сот залында камералардың жұмыс істегені алғашқы рет болды. Көрермендер Кроуэлл Уэббтің кірленген іш киімдерінің "үлкен" проекциясы қабырғадағы үлкен экранға шығарылғанда және ол әрі оның жігіті жыныстық қатынас егжей-тегжейлерін айтқанда қатты таң қалды. Шамамен жиырма бес жыл өткен соң да Томпсон-Дотсон тыңдаулары "цирк сияқты" деп сипатталды, бұл сипаттама 1985 жылы кеңінен қолданылды.

Айыппұлдан босату

1988 жылдың 15 тамызында губернатор Томпсон мен прокурорларға ДНК-тестілеу Дотсонды нақты жоққа шығарғанын және Кроуэллдің сол кездегі жігіті Дэвид Биерннің спермалық дақтың көзі екенін нақты растағанын хабарлады. Дегенмен, губернатор Түрмелерді қарау кеңесінен ұсыным алмайынша әрекет етпейтінін мәлімдеді, бірақ кеңес оны қарастырмады. Бұқаралық ақпарат құралдары Дотсонның ісін қамтыды. 1989 жылдың мамырында оның адвокаты соттан кейінгі шаралар туралы жаңа өтініш берді, ол 1989 жылдың 14 тамызында қарауға қабылданды. Прокурорлар өтінішке қарсылық білдіретінін жариялады, бірақ кейін судьямен бірге бастапқы айыптауды жоққа шығарды және 14 тамыздағы сот отырысында барлық айыптауларды түсірді. Дотсон 2002 жылы Иллинойс губернаторы Джордж Райанмен ресми түрде кешірілді.