Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес тышқысы (1900–1987)
Soviet spy (1900–1987)
Елизавета Юлиевна Зарубина (Елизавета Юлиевна Зарубина; 1 қаңтар 1900 – 14 мамыр 1987; Эстер Иоэльевна Розенцвейг) – Кеңес Одағының тышқысы, МГБ подполковнигі. АҚШ-та қызмет еткен кезде ол Элизабет Зубилин есімімен танылды. Тағы бір жалған аты – Елизавета Горская.
Elizaveta Yulyevna Zarubina (Елизавета Юлиевна Зарубина; 1 January 1900 – 14 May 1987; Ester Yoelevna Rosentsveig (Эстер Иоэльевна Розенцвейг)) was a Soviet spy, podpolkovnik of the MGB. She was known as Elizabeth Zubilin while serving in the United States. Another alias was Elizaveta Gorskaya.
Алғашқы жылдар
Ресей империясының Бессарабия генерал-губернаторлығының Хотин уезіндегі (қазіргі Украина) Ржавинциде еврей ата-анасы Йоэль және Ита Розенцвейгтің отбасында дүниеге келген. Ол Румыния, Франция және Австрия университеттерінде тарих және филологияны оқыды, сонымен қатар ағылшын, француз, неміс, румын, орыс және идиш тілдерінде сөйледі.
Born in Rzhavyntsi, in the Khotinsky Uyezd of the Bessarabia Governorate of the Russian Empire (present day Ukraine) to Jewish parents, Yoel and Ita Rosentsveig. She studied history and philology at universities in Romania, France, and Austria, and spoke in English, French, German, Romanian, Russian and Yiddish.
Мансап
Зарубина ең табысты агенттерді тартатын адамдардың бірі болды, ол Польшадан еврей мигранттарының өз заңсыз желісін құрды және Лео Силардтың техникалық мәліметтер берген хатшысының бірін жұмысқа алды. Ол Кеңес Одағының резидентурасындағы Василий Зарубиннің әйелі болды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Бессарабиядағы революциялық қозғалыстың белсенді қатысушысы болды. 1919 жылы Бессарабия комсомолының мүшесі атанды. 1924 жылы Кеңес Одағының барлау жүйесіне енді. 1923 жылы Австрия Коммунистік партиясының қатарына қосылды. 1924-1925 жылдары КСРО елшілігінде және сауда делегациясында жұмыс істеді. 1925-1928 жылдары Вена резидентурасында қызмет етті. 1929 жылы Зарубина мен Яков Блумкин Түркияға жасырын жіберілді, онда ол Мәскеудегі Орталық кітапханадан хасидтік қолжазбаларды Түркия мен Таяу Шығыстағы заңсыз операцияларды қаржыландыру үшін сатты. Кеңес барлау офицері Павел Судоплатов, кейіннен Леон Троцкийнің өліміне ұйымдасқан, өзінің автобиографиясында Блумкиннің сатудан түскен ақшаның бір бөлігін Түркиядағы эмиграцияда болған Троцкийге бергенін мәлімдейді. Оның сөзіне қарағанда, Зарубинаның Блумкинмен романы болған, соның салдарынан ол Мәскеуге қайтарылып, атылды. 1943 жылдың сәуір айында Зарубина Нейманмен кездесті, "(Зарубина) (Нейманмен) алғаш рет кездесті, ол өзінің қолынан өтетін барлық мәліметтерді бізге беруге уәде берді. (Нейманның) айтуынша, ол американ елшілерінен көптеген есептер алады және Германияға қатысты материалдарға қол жеткізе алады." Refn|Venona жобасының 28734 нөміріндегі файлы, 28-бет. және оның мақсатына жету үшін онымен жақын қарым-қатынас орнатты. 1944 жылы НКВД агенты Василий Миронов Зарубиндерді ФБР-мен құпия байланыста болды деп айыптады.
Zarubina was one of the most successful agent recruiters, establishing her own illegal network of Jewish migrants from Poland, and recruiting one of Leó Szilárd's secretaries, who provided technical data. She was the wife of Soviet Intelligence Resident Vasily Zarubin. She was an active participant in the revolutionary movement in Bessarabia after World War I. In 1919, she became a member of the Komsomol of Bessarabia. She became part of the Soviet intelligence system in 1924. In 1923, she joined the ranks of the Austrian Communist Party. From 1924 through 1925, she worked in the embassy and trade delegation of the USSR. From 1925 to 1928, she worked in the Vienna Rezidentura. In 1929, Zarubina and Yakov Blumkin were posted as illegals in Turkey, where he sold Hasidic manuscripts from the Central Library in Moscow to support illegal operations in Turkey and the Middle East. Soviet intelligence officer Pavel Sudoplatov, who later organized Leon Trotsky's murder, claims in his autobiography that Blumkin gave part of the sale proceeds to Trotsky, who was then in exile in Turkey. According to his account, Zarubina had an affair with Blumkin and that was the reason why he was recalled to Moscow and executed. In April 1943, Zarubina met with Neumann, "(Zarubina) met for the first time with (Neumann) who promised to pass us all the data coming through his hands. According to (Neumann), he is getting many copies of reports from American ambassadors and has access to materials referring to Germany." Refn|Venona project file 28734, pg. 28. and befriended him in order to achieve her goal. In 1944, the NKVD agent Vassili Mironov accused the Zarubins of being in secret contact with the FBI.
Фильмдердегі рөлдері
Зарубинаның тыңшылық өмірі 2015 жылы Жерар Пуэчморел режиссерлік еткен "Қырық жылдық соғыстың құпиялары: атом бомбасын ұрлау" видеосында айтылады.
Zarubina's life as a spy is told in the 2015 video, "Cold War Secrets: Stealing the Atomic Bomb", directed by Gerard Puechmorel.