Вьетнам соғысы естеліктері: «Қысқа мерзімділер» романы
The Short-Timers
"Қысқа мерзімділер" - Вьетнам соғысы туралы Густав Хасфордтың автобиографиялық романы. "Full Metal Jacket" фильмінің негізі, жауынгерлік деректер мен тәжірибелер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Автобиографиялық роман
Autobiographical novel
"The Short Timers" – 1979 жылы АҚШ Теңіз жаяу әскерінің ардагері Густав Хасфордтың Вьетнам соғысындағы өмірінен алынған жартылай автобиографиялық роман. Хасфорд 1968 жылғы Тет шабуылы кезінде 1-ші Теңіз жаяу әскері дивизиясының әскери тілшісі болды. Әскери журналист ретінде ол "Leatherneck Magazine", "Pacific Stars and Stripes" және "Sea Tiger" басылымдарына мақалалар жазды. Роман 1987 жылы "Full Metal Jacket" фильміне бейімделді, сценарийін Хасфорд, Майкл Херр және Стэнли Кубрик бірлесіп жазды. 1990 жылы Хасфорд "Фантом блопер: Вьетнам романы" атты жалғасын жариялады. Екі кітап "Вьетнам трилогиясының" бөлігі болуы тиіс еді, бірақ Хасфорд үшінші кітапты жазудан бұрын қайтыс болды.
The Short Timers is a 1979 semi autobiographical novel by U. S. Marine Corps veteran Gustav Hasford, about his experience in the Vietnam War. Hasford served as a combat correspondent with the 1st Marine Division during the Tet Offensive of 1968. As a military journalist, he wrote stories for Leatherneck Magazine, Pacific Stars and Stripes, and Sea Tiger. The novel was adapted into the film Full Metal Jacket (1987), co scripted by Hasford, Michael Herr, and Stanley Kubrick. In 1990, Hasford published the sequel The Phantom Blooper: A Novel of Vietnam. The two books were supposed to be part of a "Vietnam Trilogy", but Hasford died before writing the third installment.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Кітап үш бөлімге бөлінген, прозаның мүлдем әртүрлі стильдерінде жазылған және Джеймс Т. "Жокер" Дэвистің Америка Құрама Штаттарының теңіз жаяу әскеріне қабылдануы мен Вьетнамға жіберуі арқылы жалғасады. Жокер мен оның әріптес теңізшілері әскери қызметкерлерді әртүрліше атайды. "Қысқа" мерзім қызметшісі немесе "қысқа уақыт қалған" – Вьетнамдағы қызмет мерзімінің соңына жақындаған адам, кітапта теңізшілер үшін 385 күн, ал басқа қарулы күштердің мүшелері үшін 365 күн деп көрсетілген. "Өмір бойы қызмет ететіндер" міндетті түрде қызмет еткен уақытына қарай емес, төменгі шендегілерге деген қатынасымен ерекшеленеді. (Жокер бұл айырмашылықты былай түсіндіреді: "Өмір бойы қызмет ететін адам – өзіне лайық емес билікті зәулім пайдаланатын кез келген адам. Азаматтық арасында да өмір бойы қызмет ететіндер жетерлік"). Соңында, "погтар" термині ("погтар" сленгінің басқаша жазылуы) – "жауынгерлер емес адамдар" дегеннің қысқартылған түрі, яғни, аспаздық, кеңселік және техникалық сияқты жауынгерлік емес қызметтерді атқаратын теңізшілер. Погтар майдан желісіндегі әскерлердің қынжыр тұтқаны, және керісінше.
The book is divided into three sections, written in completely different styles of prose, and follows James T. "Joker" Davis through his enlistment in the United States Marine Corps and deployment to Vietnam. Joker and his fellow Marines refer to military personnel in various ways. A "short" service member, or "short timer", is one who is approaching the end of his tour of duty in Vietnam, described in the novel as 385 days for Marines and 365 days for members of other armed services. "Lifers" are distinguished not necessarily by their length of time served, but rather by their attitude toward the lower ranks. (Joker describes the distinction as follows: "A lifer is anybody who abuses authority he doesn't deserve to have. There are plenty of civilian lifers.") Finally, the term "poges" (an alternative spelling for the slang term "pogues") is short for "Persons Other than Grunts"—Marines who fill non combat roles such as cooks, clerks, and mechanics. Poges are a favorite target of the front line troops' derision, and vice versa.
"Байнеттің рухы"
Джокердің Паррис аралындағы жаңадан әскерге шақырылғандардың дайындығы кезінде, жаттықтырушы, пулеметші сержант Гергейм, жігіттердің рухын қатыгездікпен сындырып, оларды кейіннен сезімсіз кісі өлтірушілерге айналдырады. Осы орында Джокер "Ковбой" және "Гомер Пайл" аттарымен танысқан екі жаңадан келгенмен дос болады. Соңғысы, шын аты Леонард Пратт, өзінің қабілетсіздігі мен нашар мінезі үшін Гергеймнің де, взводтың қалған бөлігінің де ашуына ұшырайды. Ол ақырында үлкен прогресс көрсетіп, бітіру кезінде марапатқа ие болғанымен, үнемі жасалған зорлық-зомбылық оның санасын шашыратып жібереді. Соңғы әрекеті ретінде ол Гергеймді өлтіріп, бүкіл взводтың көз алдында өзіне қол жұмсайды.
During Joker's days in recruit training at Parris Island, a drill instructor, Gunnery Sergeant Gerheim, sadistically breaks the men's spirits and then rebuilds them as heartless killers. Here, Joker befriends two recruits nicknamed "Cowboy" and "Gomer Pyle". The latter, whose real name is Leonard Pratt, earns the wrath of both Gerheim and the rest of the platoon through his ineptitude and weak character. Though he eventually shows great improvement and wins honors at graduation, the constant abuse unbalances his mind. In a final act of madness, he kills Gerheim and then himself in front of the whole platoon.
"Өлілер саны"
1968 жылы Вьетнамдағы әскери міндетін өтеу кезінде Джокер Данангта Каубоймен кездеседі. Екеуі де енді, сәйкесінше, теңіз жаяу әскерінің соғыс тілшісі және "Ластхог" отрядының көмекші командирі. Тет шабуылы басталғанда Джокер фотографы Рафтерменмен бірге Фу-Байға жіберіледі. Мұнда Джокер еріксіз қатардан сержантқа көтеріледі, ал екі журналист Хюэге барып, жаудың соғыс кезіндегі қылмыстарын жариялайды және Каубоймен қайта кездеседі. Бір шайқаста Джокер контузиядан есінен танып, психоделикалық түс көреді. Бірнеше сағаттан кейін оянғанда взвод командирі достық гранатадан қаза тапқанын, ал отряд командирі ақыл-есінен айырылып, Солтүстік Вьетнам армиясының позициясына шабуыл жасағанда BB мылтығымен өлтірілгенін біледі. Кейін Джокер мен Рафтермен "Ластхог" теңізшісінің біреуін және бүкіл екінші отрядты өлтірген снайпермен шайқасады; шайқас Рафтерменнің алғашқы ресми өлтіруімен және Каубойдің жеңіл жаралануымен аяқталады. Джокер мен Рафтермен Фу-Байға қайтып бара жатқанда Рафтер паникаға түсіп, қарсы келе жатқан танктың алдына секіріп, қаза табады. Джокер киімінде рұқсатсыз бейбітшілік белгісі болғандығы үшін жаза ретінде Каубойдің отрядына қарапайым сарбаз ретінде қайта тағайындалады.
In 1968, during a tour of duty in Vietnam, Joker runs across Cowboy in Da Nang. The two are now, respectively, a war correspondent for the Marines and the assistant leader of the Lusthog Squad. As the Tet Offensive begins, Joker is dispatched to Phu Bai with his photographer, Rafter Man. Here, Joker unwillingly accepts a promotion from corporal to sergeant, and the two journalists travel to Huế to cover the enemy's wartime atrocities and meet Cowboy again. During a battle, Joker is knocked unconscious by a concussion blast and experiences a psychedelic dream sequence. When he comes to several hours later, he learns that the platoon commander was killed by a friendly grenade, and the squad leader went insane and was killed by North Vietnamese Army troops while attacking one of their positions with a BB gun. Later, Joker and Rafter Man battle a sniper who killed another Lusthog Marine and an entire second squad; the battle ends with Rafter Man's first confirmed kill and Cowboy being wounded slightly. As Joker and Rafter Man start back to Phu Bai, Rafter Man panics and dashes into the path of an oncoming tank, which fatally crushes him. Joker is reassigned to Cowboy's squad as a rifleman, as punishment for wearing an unauthorized peace button on his uniform.
"Қоңыр"
Ковбойдың отрядымен бірге Кхе Санх қаласында орналасқан Джокер оларды қоршаған ормандағы қарауылға сүйемелдейді. Олар мұнда тағы бір мергенге тап болады, ол үш сарбазды бірнеше рет жаралайды. Компания командирі ақылынан айырылып, радио арқылы мағынасыз сөздер айта бастағаннан кейін, Ковбой отрядты кері тартып, шегінуге шешім қабылдайды, жараланғандарды құтқаруға тырысып барлығының өмірін құрбан етуге дайын болмайды. Отрядтың М60 пулеметшісі – Жануар Анасы, Ковбойдың өміріне қауіп төндіріп, шегінуден бас тартады. Джокерді отряд басшысы етіп тағайындап, Ковбой тапаншасымен шаба жөнеп, әрбір жараланғанды басына бір оқтан атып өлтіреді. Бірақ, ол өлімге ұшырайды, ал өзін-өзі өлтіруге асыққанда мерген оның қолына оқ тигізеді. Ковбой мен отрядқа деген сезімін түсінген Джокер Ковбойды өлтіріп, қалған сарбаздарды алып кетеді.
Now stationed at Khe Sanh with Cowboy's squad, Joker accompanies them on a patrol through the surrounding jungle. They encounter another sniper here, who wounds three of the men multiple times. After the company commander goes insane and starts babbling nonsense over the radio, Cowboy decides to pull the squad back and retreat, rather than sacrifice everyone trying to save the wounded men. Animal Mother, the squad's M60 machine gunner, threatens Cowboy's life and refuses to retreat. Promoting Joker to squad leader, Cowboy runs in with his pistol and kills each victim with a shot to the head. However, he is mortally wounded in the process, and before he can kill himself, the sniper shoots him through the hand. Realizing his duty to Cowboy and the squad, Joker kills Cowboy and leads the rest of the men away.
Сыни қабылдау
Kirkus Reviews «The Short Timers» кітабын «Вьетнам соғысы әдебиетіндегі нағыз қадам, әдемі, шынайы және қорқынышты, лаконикалық кітап» деп атады. The Washington Post былай жазды: «1968 жылғы Тет шабуылынан кейінгі Хуэ қаласының жарқын суреттемесі және Кесаньда қоршауда қалған теңізшілердің шыншыл бейнесі келтірілген. Хасфорд джунглидегі іздеу-жою тобының шабуылдарын, күтпеген қақтығыстарды және ақылға сыймас зорлық-зомбылық эпизодтарын, оның ішінде мүгедектендіру, «фраггинг» және зорлау сияқты міндетті сахналарды да қамтиды. Мұның бәрі басқа жерлерде әдеби және сахналық тұрғыдан жақсырақ көрсетілген».
Kirkus Reviews called The Short Timers "a terse spitball of a book, fine and real and terrifying, that marks a real advance in Vietnam war literature." The Washington Post wrote: "There is a vivid description of Hue in the aftermath of the 1968 Tet offensive and a grimly realistic portrayal of Marines under siege at Khesanh. Hasford also includes the obligatory scenes of search and destroy jungle patrols, unexpected fire fights, and random episodes of gratuitous violence, including maiming, fragging and raping. All this has been presented in much better literary and dramatic terms elsewhere."
Фильмге бейімделу
Хасфорд, Майкл Херр және Стэнли Кубрик романды "Толық металл жакет" (1987) фильміне бейімдеді. Фильм романның "Байнеттің рухы" атты бірінші бөлімін оқиғалар мен есімдердегі шағын айырмашылықтармен адал түрде қайта жасайды. Ең маңызды айырмашылық – кітапта, салт атты Пайл (арнайы саржант) Герхаймды (фильмде Хартман деп аталған) өлтірген кезде, Герхайм Пайлға өлер алдында: «Мен сені мақтан тұтамын», – дейді, соңында Пайлды кісі өлтірушіге айналдырғанына риза болады. Фильмнің екінші бөлігі "Body Count" және "Grunts" бөлімдерінен белгілі бір диалогтар мен сюжеттік элементтерді біріктіреді. Мысалы, фильмдегі шайқас Хуэде өтеді және взвод снайпермен күреседі, бірақ экрандағы көрініс "Grunts" бөліміндегі снайперлік шайқасқа көбірек ұқсайды. Фильмге бірнеше маңызды эпизодтар енгізілмеді, олардың ішінде: Жокер мен оның тобының кинотеатрдағы бұрынғы кездесуі, Жокер мен оның достарының лагерьдегі егеуқырларды өлтіруі, Рафтменнің жеміс-жидектерге құмарлығы, танктың қыз бен су бұқасын қағып өтуі және Рафтменнің лақап атының шығу тегін көрсететін флэшбек (нақтырақ айтқанда, Ланс-коррал Комптон). Кітапта Рафтмен сол танктың астында қаза табады, ол бұрын қыз бен су бұқасын қағып өткен, ал Жокер Ковбойдың взводына бейбітшілік белгісі бар формасы үшін қарулы сарбаз ретінде қайта тағайындалады. Сонымен қатар, фильм кейіпкерлердің аттарын өзгертеді және кейбір кейіпкерлерді жоққа шығарады, яғни бірнеше "қарт мерзімі өткендер" (капитан Январь, майор Линч және General Motors) алынып тасталған немесе бір кейіпкерге біріктірілген; кітаптағы рядовой Леонард Пратт фильмде Леонард Лоуренс деп аталса, кітаптағы пулеметші сержант Гергейм фильмде Хартман деп аталса, ал кітаптағы Элис кейіпкері фильмде Eightball ретінде көріну үшін аты өзгертіліп, сәл өзгешеленген. Кітаптан басқа да айырмашылықтар бар: фильмде Т.Х.Е. Рок өлмейді, ал Crazy Earl тұзаққа түсіп қаза табады. Кітаптағы Дейтона Дейв, Чили Вендор және Мистер Пейбэк фильмде Тет шабуылына дейін және оның кезінде пайда болады, бірақ кітапта Дейтона Дейв Калифорниялық серфингші ретінде сипатталған, ал фильмде оны афроамерикалық актер ойнайды.
Hasford, Michael Herr, and Stanley Kubrick adapted the novel into the film Full Metal Jacket (1987). The film faithfully reproduces the first section of the novel, "The Spirit of the Bayonet", with only minor differences in events and names. The most profound difference is that, in the book, when Private Pyle kills Gunny (Gunnery Sergeant) Gerheim (renamed Hartman in the film), Gerheim tells Pyle, "I'm proud [of you]", before dying, finally satisfied that he transformed Pyle into a killer. The second part of the movie combines certain dialogue and plot elements of "Body Count" and "Grunts". For example, the combat in the film takes place in Huế, and the platoon does take on a sniper, although the on screen sequence more closely resembles the sniper battle in "Grunts". Several important sequences are omitted from the film adaptation, including: a previous meeting between Joker and his squad at the movies, the slaughtering of rats at the camp by Joker and his friends as Rafter Man watches, Rafter Man's lapse into cannibalism, a description of a tank running over a girl and a water buffalo, and a flashback revealing the origins of the nickname Rafter Man (actually named Lance Corporal Compton). In the book, Rafter Man is later run over and killed by the same tank that ran over the girl and water buffalo, and Joker is reassigned to Cowboy's squad as a rifleman for wearing an unauthorized peace button on his uniform. Additionally, the film adaptation changes some characters' names and omits certain other characters, i. e., several "lifers" (Captain January, Major Lynch, and General Motors) have been left out or have been merged into one character; Private Leonard Pratt in the book is renamed Leonard Lawrence in the movie; Gunnery Sergeant Gerheim in the book is renamed Hartman in the movie; and the character of Alice in the book seems to have been renamed and altered slightly to appear as Eightball in the movie. In additional divergences from the book, in the film T. H. E. Rock does not die, and Crazy Earl is killed by a booby trap. The book characters Daytona Dave, Chili Vendor, and Mr. Payback appear in the movie, just prior to and during the Tet Offensive, but in the book Daytona Dave is described as a California surfer type, while in the movie he is played by an African American.
Қолжетімділік
Густав Хасфордтың туысы Джейсон Аарон жүргізетін веб-сайтта айтылғандай, "Қысқа мерзімділер", "Фантомдық блопер: Вьетнам романы" және Хасфордтың үшінші және соңғы аяқталған кітабы – "Цығанның керемет уақыты" (1992) атты нуар детектив романы қазір басылымнан тыс. Екі соғыс романының толық мәтіні және "Цығанның керемет уақыты" романынан үзінді он жылдан астам уақыт бойы веб-сайтта тегін қолжетімді болды, бірақ сайт жаңадан жасалған, ал оны басқаратын Аарон, ол құқық иесі болмағандықтан, "романды қайта жариялауы екіталай" деді.
According to the Gustav Hasford website maintained by Hasford's cousin Jason Aaron, The Short Timers, The Phantom Blooper: A Novel of Vietnam, and Hasford's third and last completed book, a noir detective novel titled A Gypsy Good Time (1992), are currently out of print. The texts of the two war novels and an excerpt of A Gypsy Good Time were publicly available at the web site for at least a decade, but the site has since been redesigned, and Aaron, who manages the site, has stated he "likely won't be reposting the novel" there as he does not own the rights.