Кіріспе
Аль-Андалустың бірінші губернаторы Абд әл-Әзиз ибн Мұса ибн Нүсейр (عبد العزيز بن موسى) – араб генералы және қазіргі Испания мен Португалия аумағындағы Аль-Андалустың тұңғыш губернаторы. Ол Ифрикияның Омейяд әкімі Мұса ибн Нүсейрдің ұлы. Абд әл-Әзиз әкесімен бірге саяси және әскери істерге қатысып, ұзақ тәжірибе жинады.
Abd al Aziz ibn Musa ibn Nusayr (عبد العزيز بن موسى) was an Arab general and the first governor of Al Andalus, in modern day Spain and Portugal. He was the son of Musa ibn Nusayr, the Umayyad governor of Ifriqiya. ‘Abd al Aziz had a long history of political and military involvement along with his father.
Ерте өмір
Абд әл-Азиз 712 жылы әкесіне қосылып, Бербер генералы Тарикке Омейялардың Испанияны жаулап алуында көмектесті. Мұса ибн Нұсайр мен оның ұлы, екеуі де арабтар, жаулап алудың даңқын берберге беруге қарсы болған деген болжам бар. Тарик, Мұса ибн Нұсайр және Абд әл-Азиз басшылығымен аймақты жаулап алу жұмысы сәтті жүрді. Жаулап алудың табысқа жеткенін көрген соң, 714 жылы Омейя халифасы Әл-Уалид Тарикті және Мұса ибн Нұсайрды Сирияға шақыртып алды. Абд әл-Азизге әкесі Аль-Андалус билеушілігін берді. Мұса ибн Нұсайр Дамаскқа оралғаннан кейін халифаның құрметінен айырылып, Мединада "қарт және күңкіреген адам" ретінде өмірін аяқтады. Мұса ибн Нұсайр ұлы Абд әл-Азизден ұзақ өмір сүрді.
Аль-Андалусты жаулап алу және билеу
Абд әл-Азиз Севилья қаласын өзінің астанасы ретінде таңдады. Севилья, қазіргі Испанияның оңтүстігіндегі Андалусия провинциясында Гвадалкивир өзенінің жағасында орналасқан. Әкесі мен Тариқтың кеткенінен кейін Абд әл-Азиздің басшылығымен Ислам билігі Аль-Андалус деп аталған аймақта, қазіргі Португалияға батысқа және солтүстікке қарай Пиренейге дейінгі аймақтарға дейін кеңейді. Жаңадан бағындырылған жерлердің бірінде Абд әл-Азиз Мурсияның вестготтар билеушісі Теодимермен бейбіт келісімге қол қойды. Оның арабша есімі – Тудмир. Тудмир шарты бойынша вестготтар христиандар өз дінін сақтауға құқылы болды, бірақ олар арнайы салық төлеп, мұсылман билеушілеріне адал болулары керек еді. Эгилонаның Абд әл-Азизге тигізген ықпалы ерекше емес еді. Кейбіреулер оның Абд әл-Азизге тым көп ықпал еткенін айтты. Дегенмен, бұл Хабиб ибн Әби Убайда әл-Фихри бастаған қарсыластардың қоздырған қауесеттері болуы мүмкін, олар ақырында Абд әл-Азизді өлтірді. Әрине, осы қауесеттерге дейін Абд әл-Азиз туралы әділ мұсылман деген жақсы пікір қалыптасқан еді, ол бұл теорияны қолдамайды.