Кіріспе

Вирджиния штатындағы шайқас алаңы, АҚШ

Манассас Ұлттық майдан саябағы – Вирджиния штатының Принс-Уильям округінде орналасқан Ұлттық парктер қызметінің бөлімшесі. Манассадан солтүстікке қарай орналасқан бұл саябақ, Америка Азамат соғысындағы екі маңызды шайқастың орнын сақтайды: Бірінші Булл-Ран шайқасы, сондай-ақ Бірінші Манассас шайқасы және Екінші Булл-Ран шайқасы немесе Екінші Манассас шайқасы. Бұл жерде Конфедерация армиясының генералы Томас Джексонға «Тас қабырға» (Stonewall) деген лақап аты берілген. Саябақ 1936 жылы құрылған және 1966 жылғы 15 қазанда Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. Жыл сайын 700 мыңнан астам адам бұл шайқас алаңына келеді. Парктің оңтүстік кіреберісіне жақын Садли Роудта орналасқан Генри Хилл келушілер орталығы, Бірінші Булл-Ран шайқасына қатысты көрмелер мен мәліметтер ұсынады, оның ішінде Азамат соғысы дәуіріндегі киім-кешектер, қару-жарақ, далалық жабдықтар және электрондық шайқас картасы бар. Орталықта «Манассас: Тәбиғаттың аяқталуы» (Manassas: End of Innocence) атты таныстыру фильмі және кітап дүкені де бар. 2014 жылы жасалған қазба жұмыстары салдарынан сүйек сынықтары табылып, қазір хирургтік шұңқыр деп есептелетін жерден екі одақ әскерінің қаңқа қалдықтары табылды. Қалдықтар шұңқырдағы басқа да мүшелердің сүйектерінің арасында табылған. Көміртектік талдау көрсеткендей, бұл екі әскер 1862 жылдың тамызында Екінші Манассас шайқасында, сондай-ақ Екінші Булл-Ран шайқасында қаза тапқан. Қалдықтар 2018 жылғы 19 маусымда сейсенбі күні Ұлттық парктер қызметінен АҚШ армиясына берілді, олар Арлингтон ұлттық зиратында жерлейді.

Тарихи орындар

Stone House – екі шайқаста да аурухана ретінде пайдаланылды. Ол Садли жолы мен Ли тас жолының (Варрентон автожолы) қиылысына жақын орналасқан. Stone Bridge – екінші Буль-Ран шайқасынан кейін Одақ әскерінің шегіну жолы болған. Ол Ли тас жолының (Варрентон автожолы) солтүстігінде, Фэрфакс және Принс Уильям округтерінің шекарасында орналасқан. Бравнердің фермасы – екінші шайқастың бастапқы кезеңі. Тұрақ орны Педжленд-Лейннен, шайқас алаңының батыс жиегінде. Жақында ол екінші Буль-Ран шайқасына арналған мұражай болып қайта жаңартылды. Battery Heights – осы биіктікте Конфедерация артиллериясы жақын маңдағы Бравнер фермасына шабуылдаған Одақ әскеріне оқ атты. Ол Ли тас жолынан (Варрентон автожолы) шығып тұр. Matthews Hill – бірінші шайқастың бастапқы кезеңі. Ол Садли жолынан шығып тұр. Аяқталмаған теміржол жолы – Джексон екінші шайқасқа дейін Поуптың жабдықтау қоймасын басып алғаннан кейін әскерін орналастырған жер. Featherbed Lane көшесінен. Deep Cut – Поуптың Грейдке қарсы шабуылдарының көп бөлігі осы жерден басталды. Ол Featherbed Lane-нен шығып, теміржол жолына жеткенге дейін. Groveton – Азамат соғысы кезеңіндегі құлаған ауыл. Қалдығы Люсинда Доган тұрған шағын үй ғана. Жақын жерде Конфедерация зираты бар. Екеуі де Ли тас жолынан (Варрентон автожолы) шығады. Нью-Йорк ескерткіштері – 5-ші және 10-шы Нью-Йорк полкіне арналған екі ескерткіш. Бұл жерлерде 5-ші Нью-Йорк Zouaves полкі Худ әскерінің шабуылында 5 минут ішінде 123 сарбазын жоғалтқан. Ли тас жолының (Варрентон автожолы) жанында, 5-ші Нью-Йорк авенюі бойындағы Young's Branch өзеніне жақын және Гроветондағы Конфедерация зиратының қарсы жағында орналасқан. Hazel Plain – Чинн отбасының плантациясы. Қазір тек іргетасы ғана қалған, қираған күйде. Генри Хиллге барушылар орталығының тіке қарсысында. Chinn Ridge – Hazel Plain-нің қарсы жағында. Екінші шайқаста генерал Джеймс Лонгстриттің күшті қарсы шабуылы осы жерде болды. Одақ полковнигі Флетчер Вебстердің тасына дейін соқпақ жол салынған, ол Конфедерация шабуылын тойтаруға жасаған сәтсіз әрекеті кезінде қаза тапқан, атақты шешен Дэниел Вебстердің ұлы еді. Portici – Фрэнсис Льюис плантациясы, қазір қираған. Бұл бірінші шайқаста Конфедерация штабы ретінде пайдаланылды, ал айналасындағы жазықтарда компаниялар арасында шағын қақтығыстар болды. Robinson House – қазір қираған (1993 жылы өрт сөндіруге байланысты), еркін қара нәсілді Джеймс Робинсонның үйі болған. Генри Хилл айналма жолында, тек жаяу өтуге болады. Көлікпен баруға мүмкіндік жоқ. Stonewall Jackson ескерткіші – Генри Хиллде орнатылған қола ескерткіш. Генерал Томас Джексонды еске алады және оның лақабының шығу тегі осы ескерткіште жазылған.