Кіріспе
Швед жазушысы (1932–2019)
жазушы Свен Оскар Линдквист (28 наурыз 1932 – 14 мамыр 2019) – 35 кітабы бар өнімді швед жазушысы. Оның шығармалары эсселер, афоризмдер, автобиография, деректі прозадан бастап, саяхаттар мен репортаждарды қамтиды. Ол Стокгольм университетінде білім алған, бір жыл Пекинде мәдени атташе болып жұмыс істеген, бірақ өмірінің көп бөлігін жазушы ретінде өткізді, ол табандылығымен және тәуелсіздігімен белгілі болды. 1970 жылдары ол «Тұрған жеріңде қаз» атты қоғамдық тарих қозғалысын құрды. 1980 жылдардың соңынан бастап ол еуропалық империализм, отаршылдық, расизм, геноцид, қоршаған ортаның нашарлауы және соғысқа ден қойды. Оның ең танымал және кеңінен танылған еңбектерінің қатарында 1996 жылы жазылған расизм тақырыбындағы «Барлық қатыгездерді жою» (Exterminate All the Brutes) атты еңбегі, Жозеф Конрадтың «Қараңғылық жүрегі» романынан алынған сөз тіркесіне негізделген, және 2001 жылы жарық көрген «Бомбалау тарихы» – 399 қысқа тараудан тұратын қасақана үзіліске толы повесть кіреді. Svenska Dagbladet газеті Линдквистті қазіргі швед әдебиетінің ең маңызды авторларының бірі деп сипаттады. Ол Стокгольм университетінен әдебиет тарихы бойынша докторлық диссертациясын қорғады (1966 жылы швед ақыны Вильгельм Экелундқа арналған), ал Уппсала университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды.
the author
Sven Oskar Lindqvist (28 March 1932 – 14 May 2019) was a prolific Swedish author whose 35 books range from essays, aphorisms, autobiography, and documentary prose to travel and reportage. He was educated at Stockholm University, and spent a year as a cultural attaché in Beijing, but spent most of his life as a writer, known for his persistence and independence. In the 1970s he established the public history movement Dig Where You Stand. From the late 1980s he focused on European imperialism, colonialism, racism, genocide, environmental degradation, and war. Among his best known and most widely admired works are his 1996 discussion of racism, Exterminate All the Brutes, based on a phrase in Joseph Conrad's Heart of Darkness, and his 2001 A History of Bombing, an intentionally fractured narrative written in 399 short chapters. The newspaper Svenska Dagbladet described Lindqvist as one of the most important authors in modern Swedish literature. He was awarded a PhD in the history of literature by Stockholm University—his thesis, in 1966, was on the Swedish poet Vilhelm Ekelund—and an honorary doctorate from Uppsala University.
Мансап
Линдквист шамамен 35 томдық эсселер, афоризмдер, автобиография, деректі проза, саяхаттар мен репортаждар жазды. Оның еңбектері ағылшын, дат, фин, француз, неміс, итальян, корей, португал және испан тілдерінің ішінде көптеген тілдерге аударылды. Ол швед баспасөзінде мақалалар жариялап, 1950 жылдан бері ең ірі шведтік күнделікті газет – Dagens Nyheter-дің мәдени толықтырмасына жазды. Линдквисттің «Барлық қатыгездерді жою» және «Сүйіктінің күнделігі» кітаптары Ян Градваллдың 2009 жылғы «Мың швед классикасы» жинағына енді. Линдквисттің шығармалары көбінесе көркем емес туындылар, олар бірнеше жанрларды қамтиды (және көбінесе олардан асып түседі): эссе, деректі проза, саяхат жазбалары және репортаждар. 1970 жылдары ол Швецияда «Тұрған жеріңді қаз» қозғалысын құрды, ол Германияда және басқа елдерде жұмысшылардың перспективасынан қоғамдық тарихты насихаттауда маңызды рөл атқарды. Оның кейінгі еңбектері, 1980-ші жылдардың соңынан бастап, еуропалық империализм, колониализм, расизм, геноцид, табиғи ортаның құлдырауы және соғыс тақырыптарына назар аударды, бұл құбылыстардың Батыс ойлауындағы, әлеуметтік тарихы мен идеологиядағы орнын талдады. 2012 жылы Ленин сыйлығын алғанда, ол 50 жылдан астам уақыт бойы «өмір мен әлемді» «қатаңдық пен білімнің берік негізінде, үнемі жаңарып отыратын құштарлықпен ерекше табандылықпен және еркіндікпен зерттегені үшін» мақталып, шведтік таптық теңсіздікте тұрған жерін қазып, колониализмнің қорқынышты зұлымдығын басқа швед жазушыларынан гөрі тереңірек, кеңірек және жаңашылдықпен ашты.
Жерсіз жер
Линдквисттің ең танымал еңбектерінің бірі – оның 2007 жылғы «Terra Nullius» (латынша «Бос жер») кітабы. Бұл кітапта ақтардың Австралия жеріне және оның абориген халқына тигізген әсері, сонымен қатар «көбінесе керемет» саяхат жазбалары біріктірілген. Адамдар мен жерді қозғалтқан оқиғалардың бірі – 1953 жылдан 1963 жылға дейін Австралияда жүргізілген жер үстіндегі ядролық қару сынақтары. Нәтижесінде Маралинга маңындағы жүз шақырымнан астам жерге 20 килограммнан астам плутоний шаңы тарады. Линдквист бұл жер кем дегенде 280 000 жыл бойы радиоактивті болады деп мәлімдейді және осылай сыналған қарулар «бір ретте» бүкіл әлемді «Terra Nullius»-қа айналдыра алатынын айтады.
Барлық жыртқыштарды жою
Линдквист өзінің кітаптарының ішінде 1996 жылғы «Барлық жабайыларды жою» кітабын ең жақсы көретін, ол алғаш рет 1992 жылы швед тілінде жарық көрген. Кітап атауы Джозеф Конрадтың 1899 жылғы «Жүректегі қараңғылық» повесіндегі кісі өлтіруші, расистік империалист Мистер Курц айтқан сөзден алынған. Линдквист бала кезінде Бухенвальд концлагеріндегі қаңқадай денелердің суретін көрген. Ол нацистік қатыгездіктің сол суреті мен повесть оның санасында біріккенін айтты, ал «Барлық жабайыларды жою» кітабында Гитлер Батыс әлемінің «империализм – бұл "төменгі нәсілдерді" жоюдың биологиялық қажеттілігі» деген сенімге толы кезеңде өскенін жазады. Линдквист polemika тудырды.