Кіріспе
АҚШ Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігінің бұрынғы директоры, осы атқа ие басқа адамдар
other people of the same name
Майкл ДеУэйн Браун (8 қараша 1954 жылы туған) – американдық заңгер және 2003 жылдан 2005 жылға дейін Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігінің (FEMA) әкімшісі қызметін атқарған бұрынғы мемлекеттік қызметкер. 2001 жылы FEMA-ға бас кеңесші болып келді және сол жылы директордың орынбасары болды. 2003 жылдың қаңтар айында президент Джордж Буш Браунды FEMA-ны басқаруға тағайындады. «Катрина» даулы жағдайына байланысты 2005 жылдың қыркүйегінде Браун қызметтен кетті. Қазіргі уақытта Браун Колорадо штатының Денвер қаласында 630 KHOW радиосында ток-шоу жүргізеді.
Ерте өмір
Браун 1954 жылғы 8 қарашада Оклахома штатының Гюймон қаласында Елоиз (Фергюсон) пен Уэйн Эллсворт Браунның ұлы болып дүниеге келді. Ол мемлекеттік басқару/саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін Орталық мемлекеттік университетінен (қазіргі Орталық Оклахома университеті) алды. 1981 жылы Оклахома-Сити университетінің құқық мектебін бітіріп, заңгер дипломын алды. Оқу кезінде, 1975-1978 жылдары, ол Оклахома штатының Эдмонд қаласының (1980 жылы халқы 34 637 адам) қалалық басқарушысының көмекшісі ретінде «еңбек және бюджет мәселелерімен» айналысты. Ақ үйдің өмірбаянында ол осы лауазымда төтенше жағдайларға бақылау жасағандығы айтылған. Алайда, Эдмонд қаласының өкілі Клаудия Дикинс, «Катрина» дауылын тергейтін Палата комитетіне берген мәлімдемесінде, оның резюмесі «әдемілендірілген» деп сипатталған Time журналы, оның сөздерін контекстен шығарып алып, Браунның Эдмонд қаласындағы лауазымын дұрыс емес көрсеткенін мәлімдеді. Эдмондтың бұрынғы мэрі Карл Рехерман және бұрынғы қалалық прокуроры Мэри Энн Карнс, Браунның төтенше жағдайларды басқару тәжірибесі болғанын растайтын антты куәліктерді Палатаның тергеу комитетіне ұсынды. Заң факультетінде оқып жүрген кезінде Браун Оклахома заң шығарушы органының Сенаттың қаржы комитетінің төрағасы тарапынан Қаржы комитетінің бас директоры болып тағайындалды, ол 1980 жылдан 1982 жылға дейін штаттың қаржылық мәселелерін қадағалады. 1981 жылы ол Эдмонд қалалық кеңесіне сайланды, бірақ жеке практикада жұмыс істеу үшін отставкаға кетті. Алайда Браун 1990 жылы сайлауға қатыспады, ал оның республикалық қарсыласы Роберт Бернс 110 100 дауысқа қарсы 27 540 дауыспен жеңіліске ұшырады.
IAHA қызметі
Браун 1989 жылдан 2001 жылға дейін Халықаралық Араб Жылқы Ассоциациясының төрешілер мен стюардтар комиссары болды. Ұйымның этикалық кодексін бұзған мүшелеріне қатысты Браунның тәртіптік шараларына байланысты ұйымға көптеген сот арыздары түскеннен кейін Браун отставкаға кетіп, келісімшартынан шығу үшін келіссөздер жүргізді. 2000 жылдың наурыз айында «Сент-Луис Пост Диспетч» газетінде жарияланған екі бөлімнен тұратын мақала, тәртіптік шаралардың бірін баяндады. Мақалада Браунның Дэвид Боггсқа, «араб жылқы әлемінің ірі қылмыскеріне» қарсы тергеу жүргізуі мақталып, тергеуді тоқтатуға жасалған ішкі қысымға қарамастан, оның әрекеттері жоғары бағаланды. Браун басқарған тергеу барысында Боггстың жылқылардың сыртқы түрін жақсарту үшін медициналық тұрғыдан қажетсіз операциялар жасағаны анықталды. Этикалық кеңес Боггсты бес жылға шеттету туралы шешім қабылдады. Боггс ұйым мен Браунға қарсы, қорлау және жала жабу туралы бірнеше сот процесін қозғады. Браун мен Халықаралық Араб Жылқы Ассоциациясы Боггстың барлық сот процесінде жеңіске жетті, бірақ бұл сот процестері де қаржылық шығындарға әкеп соқты. Кейбір сұхбат берген мүшелер Браунның өкіметтік мінез танытқанын айтып, оны «Царь» деп атады. Браун отставкаға кеткені алдында жеке қорғаныс қорын құрды, бұл оның отбасының мүлкін қорғау үшін қажет болғандықтан жасалған қадам деп мәлімдеді. Алайда, кейбір инсайдерлер оның осылай қуылғанына осы қор себеп болғанын айтты. Ол қорға асыл тұқымды мал өсірушілерден, сондай-ақ Халықаралық Араб Жылқы Ассоциациясынан ақша жинады, бұл кейбір адамдардың пікірінше, мүдделердің қақтығысына алып келді. Оның келісімшартында Ассоциация оның жеке заңдық шығыстарын, оның жылдық жалақысынан бөлек 100 000 доллар көлемінде төлейтіні көрсетілгенімен, Ассоциация бастапқыда заңдық есептерді төлеуден бас тартты. Браунның заңгерлердің кеңесімен қор құрғаны туралы мәлімдеме жасалды.
Буш әкімшілігінің қызметі
2001 жылдың қаңтар айында президент Буш билікке келгеннен кейін Браун FEMA агенттігіне бас кеңесші ретінде қосылды. Ол ФЕМА директоры Джо Оллбоудың, оның көп жылдық досының, жұмысқа алған алғашқы адамы болды. Ол сондай-ақ 2000 жылы Буштың сайлау кампаниясын басқарған еді. Кейін Оллбо 2001 жылдың қыркүйегінде Браунды директордың орынбасары етіп тағайындады. Буш 2002 жылдың 22 наурызында оны директордың орынбасары лауазымына ресми түрде ұсынды, ал Сенат Нью-Йорктегі 11 қыркүйектегі терактіден кейінгі қалпына келтіру жұмыстары аяқталғаннан кейін көп ұзамай растады. Браун Нью-Йорк және айналасындағы штаттардағы қалпына келтіру жұмыстарын Ақ үйдің ішкі саясат кеңсесінің Рубен Джеффри III-пен бірге үйлестірді, ол кейіннен Тауарлар фьючерстері сауда комиссиясының төрағасы болды. Директордың орынбасары лауазымына тағайындалғанға дейін Ақ үй Браунды Ішкі қауіпсіздік департаментінің Төтенше жағдайларға дайындық және жауап беру басқармасын құруға арналған ауысу тобының жетекшісі етіп тағайындады. Бұрын, 11 қыркүйектегі терактіден кейін, Браун Ақ үйдің терактқа федералдық деңгейде жауап беру саясатын үйлестіретін Түпкі себептерді басқару жөніндегі директорлар комитетіне кірді. Кейін Буш одан федералдық жауап беру жоспарына қатысты маңызды мәселелерді анықтау және шешу үшін Апатты басқару жұмыс тобын басқаруды сұрады. 2002 жылдың тамызында Буш Браунды жаңа Ұлттық қауіпсіздік департаментінің Ауысу жоспарлау кеңсесіне тағайындады, ол Төтенше жағдайларға дайындық және жауап беру бөлімінің жетекшісі болды. Директордың орынбасары ретінде Браун Ұлттық апаттарды басқару жүйесінің интеграциялық орталығына, Ұлттық апат медициналық жүйесіне және Ядролық оқиғаларға жауап беру тобына да басшылық етті. Буш Ұлттық қауіпсіздік департаментін құруды жариялағаннан кейін Оллбо үкіметтен кетіп, Буш 2003 жылдың қаңтарында Браунды ФЕМА директоры лауазымына ұсынды. Браун 2003 жылдың 15 сәуірінде қызметке кірісті. 2005 жылдың 31 тамызында "Катрина" даулы "Ұлттық маңызы бар оқиға" деп жарияланғаннан кейін Браун Бас федералды лауазымды тұлға болып тағайындалды және Ұлттық қауіпсіздік директоры Майкл Чертофф оған федералды үкіметтің жауабын басқаруды тапсырды. 2005 жылдың 2 қыркүйегінде Мобил (Алабама) аймақтық әуежайында президент Буш, Браунды 2003 жылы тағайындаған, дауылдан кейін оны мақтап: "Брауни, сен керемет жұмыс істеп жатырсың" деді. Жоспарлау мен үйлестірудің жетіспеушілігіне байланысты сынға ұшырағаннан кейін 2005 жылдың 7 қыркүйегінде Жағалау күзетінің штаб бастығы вице-адмирал Тэд Аллен Браунның орынбасары болып тағайындалды және іздеу-құтқару және қалпына келтіру жұмыстарын басқару құқығын алды. 2005 жылдың 9 қыркүйегінде Чертофф Браунды Мексика шығанағының жағалауындағы барлық жедел көмек жұмыстарынан босатып, оны вице-адмирал Алленмен алмастырды және Браунды ФЕМА-ның орталық операцияларын жалғастыру үшін Вашингтонға қайтарды. Браун Associated Press агенттігіне "баспасөз" оны дауылға федералдық үкіметтің баяу жауабы үшін жазықсыз деп көрсетуге тырысып жатқанын айтты.
FEMA-дан кету
2005 жылдың 12 қыркүйегінде штаттық, жергілікті және федералдық лауазымды тұлғалардың «Катрина» даулы салдарына тиімсіз жауап бергеніне байланысты Браун «агенттік пен президенттің мүддесі үшін» деген сылтаумен отставкаға кетті. Жалпы алғанда, дауыл мен одан кейінгі су тасқынынан кем дегенде 1245 адам қаза тапты. Браунның беделі «Бостон Геральд» газетінің FEMA-ға келгенге дейінгі апатты жағдайларды басқарудағы оның аз тәжірибесі туралы хабарлағаннан кейін де зардап шекті. Оның отставкасына жақын уақытта Associated Press Браунның Бушқа, губернатор Бланкоға, мэр Нагинге және басқаларға брифтинг берген видеожазбасын алды, онда ол Луизиана Супердомын «соңғы шара ретіндегі баспана» ретінде пайдаланудың дұрыстығына күмән келтірді және Супердомның құрылымдық беріктігіне қатысты алаңдаушылық білдірді. «The Economist» журналындағы бір дереккөз Браунның өз еркімен кеткенінен гөрі, әкімшілік тарапынан «ығыстырылғанын» айтты, бірақ Браунның ішкі электрондық хаттары «Катрина» соққан кезде ол FEMA-дан кетуді жоспарлап отырғанын көрсетті. Осы ұсынысты Конгресс мүшесінің бірі «Катрина» апатының себептерін зерттеу барысында да айтты. Браун сол тыңдаудағы куәлігінде Луизиана губернаторы Кэтлин Бланко мен Нью-Орлеан мэрі Рей Нагиннің «Катринаға» жауап берудегі сәтсіздіктерге ең көп, тіпті барлық кінәні тартқанын мәлімдеді, ал оның өзінің кінәсі – олардың міндеттерін орындай алмауын кешірек түсінгені болды. Браун директорлық қызметінен кеткенімен, Төтенше жағдайларға дайындық және жауап беру жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болып қалды. Чертофф Браунға «Майк тәжірибесін толыққанды түсіну мүмкіндігінен айырылмау» үшін екі рет 30 күндік келісімшартты ұзартты. Браун 2005 жылдың 2 қарашасына дейін жылдық 148 000 доллар жалақысын ала берді, ол екінші 30 күндік ұзартудың ортасында қызметтен кетті. 2005 жылдың 2 қарашасында Браун келісімшартын мерзімінен бұрын тоқтатты (Чертофф оны қарашаның ортасына дейін ұзартқан болатын) және федералдық үкіметтен кетті. 2006 жылдың 18 қаңтарында Браун кейбір мәселелерді басқаша шешуге болатындығын, мысалы, әскерді шақыруды айтты. АҚШ-ты қампқан ең ірі табиғи апаттардың бірі ретінде ол: «Бұл штаттық және жергілікті үкіметтердің де, FEMA-ның да қабілетінен асып кетті». 2006 жылдың 10 ақпанында Браун Конгресс алдында тағы да куәлік берді, бұл жолы апатқа тиімсіз жауап бергені үшін Ішкі қауіпсіздік департаментіне кінә тақты, департаменттің терроризмге қарсы бағыты FEMA-ны тиісті деңгейде жұмыс істеуі үшін қажетті ресурстардан айырғанын мәлімдеді. 2006 жылғы ақпан айындағы куәлігінде Браун бұрынғы мәлімдемелерге қайшы келіп, Ақ үйдің дамбалардың бұзылғанын білмегендігі туралы айтқан сөздерін «жалғандық» деп бағалады. 2006 жылдың 1 наурызында AP Браун мен Буштың видеоконференциядағы жазбасын жариялады, онда дамба жүйесінің осалдығы және адам өмірінің ықтимал жоғалуы туралы үлкен алаңдаушылық білдірілді. Буш сұхбатында дамбаға байланысты апаттың болу мүмкіндігінен хабарсыз екенін мәлімдеді.
InferX компаниясында жұмыс істеу
Браун АҚШ-тың қауіпсіздік мәселелеріне және Ішкі қауіпсіздік департаменті мен Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігінің сенімділігіне қатысты проблемаларды шешетін технологиясы бар деп мәлімдеген InferX компаниясының кеңесшісі ретінде жұмысын бастады. Браун бұқаралық ақпарат құралдарында терроризм күдіктілерін анықтауға, контейнерлер мен жүк тасымалындағы қауіптерді іздеуге және құқық қорғау органдарына қажетті деректерді жинауға арналған технология туралы сөз сөйлеген. 2007 жылдың желтоқсанында Браун InferX компаниясының бас директоры болып тағайындалды, ал 2008 жылдың сәуірінде директорлар кеңесіне мүше болып кірді. 2008 жылдың 9 мамырында Браун және басқа бірнеше адам InferX компаниясының басқа инвесторға сатылуын күтіп, компаниядан кетіп қалды.
Мақта өндірісі
2007 жылдан бастап Браун апатты жағдайларды жою саласында маманданған жеке фирма – Cotton Companies компаниясында жұмыс істеді. 2007 жыл бойы және 2008 жылдың басында Браун Cotton Companies компаниясынан баспасөз құралдарына ресми мәлімдемелер жасады. Осы мәлімдемелерінде ол «Катрина» даулы кезінде FEMA басшысы болған кезінде алған тәжірибесінен үйренген сабақтарды баяндады.
Туыс туыстар тізілімі
2009 жылдың шілдесінде Браун Вашингтондағы «Next of Kin Registry» үкіметтік емес ұйымының бас директоры болды. NOKR – АҚШ және тағы 87 елдегі төтенше жағдайға байланысты байланыс ақпаратының орталық сақтау орны. Бұл үкіметтік емес ұйым толығымен еріктілердің күшімен жұмыс істейді.
Радио ток-шоу жүргізушісі
Браун мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін Денвердегі KOA радиостанциясында әр түрлі уақытта жұмыс істеді. 2010 жылдың ақпан айында ол спорттық хабарламалармен үзіліске ұшырамаған кезде, KOA арнасында сағат 19:00-ден 22:00-ге дейін кешкі эфирде "Майкл Браун шоуының" жүргізушісі болып тағайындалды. Браун FEMA басқарған кезіндегі сынға қатысты пікірлерді қабылдады және бұл оған үкімет қашан сәтсіздікке ұшырайтынын түсінуге көмектесетінін айтты. 2012 жылдың ортасында Браун Денвердегі либералды KKZN жүргізушісі Дэвид Сиротамен бірлесіп, KHOW арнасының түстен кейінгі эфирінде "Сирота Браун шоуы" бағдарламасын жүргізді, бірақ қазір тағы да "Майкл Браун шоуы" деп аталатын жеке бағдарламасын жүргізеді. Саяси көзқарасы бойынша, бағдарламада Браун өзін "нақты оңшыл, консервативті және либертариандыққа бейім" деп сипаттайды.
Автор
Браун "Қайғысыздық: Кемелді (саяси) дауыл: Катрина дауыл, Буш әкімшілігі және одан әрі" атты кітаптың бірлескен авторы. Кітап 2011 жылғы 16 маусымда жарық көрді және Taylor Trade Publishing баспасынан шықты. Браун көптеген адамдардың, оның ішінде Буш, Трент Лотт, Деннис Хастерт, Рей Нагин және Джесси Джексонның әрекеттерін сынап, өз әрекеттерін де сынға салады. Ол баспасөз алдында жеткілікті дайын болмағанын және жауап беруде тым тартымсыз болғанын айтады.
Франсис даулы
2004 жылы FEMA Флорида штатының Майами тұрғындарына «Фрэнсис» даулынан келген зиян аз болғандықтан, апаттан зардап шеккендерге көмек ретінде 30 миллион доллар бөлді. Браун 12 миллион доллардың артық төленгенін мойындады, бірақ кез келген ауыр қателіктерді компьютерлік қатеге байланысты деп мәлімдеді. Оңтүстік Флориданың Sun Sentinel газеті тергеу жүргізгеннен кейін Браунды кінәлі деп тапты және оны жұмыстан босатуға шақырды. 2005 жылдың қаңтар айында АҚШ Конгресінің өкілі Роберт Векслер (Д, Флорида) Бушқа Sun Sentinel газетінің мәліметтеріне сілтеме жасап, Браунды жұмыстан босатуға үндеді. Векслер сәуір айында Чертоффқа қоңырау шалып, FEMA зиянды бағалауға тонау және жемқорлық бойынша қылмыстық істері бар инспекторларды жібергені туралы жаңа хабарларға сүйене отырып, бұрынғы талабын қайталады.
Катрина даулы
Катрина дауылынан кейін көптеген демократ саясаткерлер Браунды дереу жұмыстан босатуды талап етті, оның ішінде Калифорния штатының өкілі Нэнси Пелоси, Мэриленд штатының сенаторы Барбара Микульски, Нью-Йорк штатының сенаторлары Хиллари Клинтон мен Чак Шумер, Колорадо штатының сенаторы Кен Салазар, Мичиган штатының өкілі Кэролин Чикс Килпатрик және сенатор Дебби Стабеноу, Луизиана штатының өкілі Питер Салливан, Невада штатының сенаторы Гарри Рид, Делавэр штатының сенаторы Джо Байден және Иллинойс штатының сенаторы Дик Дурбин. Республикашыл саясаткерлер, мысалы, сенатор Трент Лотт та Браунның ФЕМА-ға жетекшілік етуін сынады. Алайда, Браунның жұмысын бұрынғы Нью-Йорк қаласының мэрі Руди Джулиани, Флорида штатының губернаторы Джеб Буш және бұрынғы президенттік сөз жазушы Пэт Бьюкенен сияқты республикашылдар қорғады. Президент Буш Луизианада сапарда жүрген кезде "Брауни, сен керемет жұмыс істеп жатырсың" деді. "Керемет жұмыс" деген сөз тез арада саяси байланыстары бар адамдардың немесе жалпы нашар жұмыстың нәтижесін білдіретін ирониялық тілге айналды. 2005 жылдың 29 тамызында, дауыл құрлыққа тигеннен бес сағат өткен соң, Браун алғаш рет Құрлық қауіпсіздігі министрлігінің құтқару қызметкерлерін апат аймағына екі күндік оқудан кейін жіберу туралы өтініш жасады. Ол сондай-ақ, штаттық немесе жергілікті биліктің тікелей өтініші болмаса, өрт сөндіру және құтқару бөлімдеріне зардап шеккен аймақтан тыс жерлерге жүк көліктерін немесе шұғыл көмек қызметкерлерін жібермеуді бұйырды, координация мәселелерінен және федералдық биліктің шегінен шығу туралы айыптаулардан сақтану үшін. 2005 жылдың 1 қыркүйегінде Браун CNN арнасындағы Соледад О'Брайенге, Нью-Орлеан қалалық билігінің мыңдаған эвакуацияланғандарды, олар тез арада азық-түлік пен судан қырылып қалды, Конвенция орталығында орналастырғанын білмейтінін айтты, тіпті баспасөз құралдары эвакуацияланғандардың жағдайы туралы кем дегенде бір күн бұрын хабарлаған болатын. Ол сондай-ақ, Нью-Орлеанда қалып қойғандарды "эвакуацияланбауды, қаладан кетпеуді таңдаған" (міндетті эвакуация бұйрығына бағынбаған) деп сынады. 2005 жылдың 2 қыркүйегінде Чикаго қаласының мэрі Ричард М. Дейли қала атынан өрт сөндірушілер, полиция қызметкерлері, денсаулық сақтау бөлімінің қызметкерлері және басқа да ресурстарды беруге уәде бергенін, бірақ тек бір цистернаны жіберуді сұрады. Гейл Коллинз, сол кезде The New York Times газетінің редакциялық бетінің редакторы, Браунды "өзінің апаттылығымен аңызға айналдырды" деп атады, ал 2005 жылғы Алғыс айту аптасында Браун "Жылдың саяси түйесі" тізімінде CNN арнасында бірінші орынды иеленді. 2007 жылдың 28 тамызында демократтық президенттік үміткер Джон Эдвардс "Брауни заңы" деп атаған заң жобасын ұсынды, ол "саяси емес, білікті адамдардың" ғана негізгі федералдық агенттіктерге жетекшілік етуін талап етеді.
Электрондық пошта
Браунның электрондық поштасын 2005 жылдың қараша айында Конгресс палатасының комитеті федералды үкіметтің "Катрина" апатын қалай басқарғанын тексеру үшін сұрады. Браунның, оның қызметкерлерінің және таныстарының арасындағы шамамен 1000 электрондық хат жарияланғанда дау туды. Браунның бірнеше электрондық хатында оның қызметінде кәсібилік жетіспеушілігі байқалады (сол кезде Луизиана штатының 3-ші сайлау округінің АҚШ өкілі Чарли Меланконның айтуынша). "Катрина" соққан күні Браун: "Енді мен жұмыстан кете аламын ба? Үйге бара аламын ба?" деп жазған. Тағы бір электрондық хатта Браунның баспасөз хатшысы Шарон Ворти оған "еңбек етушірек көріну үшін" жеңін көтеруді кеңес берген, тіпті "Президент те шыбықтарын шығарып, шынтаққа дейін көтерген" екен. Медициналық құралдар туралы электрондық хатқа төрт күн бойы жауап келмеген. Браунның айтуынша, бірнеше апта бұрын Обама өзінің "барлық мүмкіндіктерді пайдалану" энергетикалық саясатының бір бөлігі ретінде теңіздегі мұнай мен газды бұрғылауды кеңейтуді ұсынған. Апат экологиялық қорғаушылар арасында бұрғылауға қарсылықты күшейтті, ал Президент жаңа қауіпсіздік шараларын енгізу үшін мұнай мен газды бұрғылауға 6 айлық мораторий жариялады, нәтижесінде республикашылдардың климаттық өзгерістерге қатысты заңнаманы қолдауы азайды.
Сэнди даулымы
Браун президент Обаманың Ливияның Бенгази қаласындағы американдық дипломатиялық нысандарға жасалған шабуылға қарағанда, «Сэнди» дауылға жылдам жауап бергенін сынады. Ол сондай-ақ президент Обаманың «Сэнди» дауылдан туындаған қауіпті артық бағалап көрсетіп, дауылдың әлі қалыптасып келе жатқанын айтты. Ол былай деді: «Дауыл әлі де қалыптасып жатқан еді, адамдар оның күтілгендей ауыр бола ма, жоқ па деп пікір алмасып жатты, мен президенттің жағалау аймақтарына, Вашингтон, округі мен Нью-Йорк қаласы аралығына шабуыл жақындағанша, губернаторлар мен қала әкімдеріне дауылмен күресуге рұхсат беруі керек еді деп атап өтті». «Денвер Уэстворд» газетімен сұхбатында Браун: «Президент Обамадан сұрайтын бір нәрсе бар: неге ол «Сэнди» дауылға осылай тез араласып, бірден Вашингтонға оралды, ал Бенгазиде Лас-Вегасқа барды? Неге осылай жылдам болды? Бір күні біреу осы сұрақты қояды», деді. «Вашингтон пост» газетінің сарапшысы Александра Петри Бенгазидегі шабуылдың күтпеген оқиға болғанын, ал дауылдың алдын ала болжамдалғанын мәлімдеді. Петри Браунның Катрина дауылға тым кеш жауап бергенін еске түсіріп, бұл сынды ирониялық деп бағалады, сондай-ақ республикалық Нью-Джерси губернаторы Крис Кристи Обаманың жауап беруін мақтағандықтан, бұл сынның негізсіз екенін айтты. «Сэнди» дауыл АҚШ-та 71 адамның өліміне және ондаған миллиард долларлық зиянға себеп болды.