АҚШ Мемлекеттік сатып алу ережелері

Кіріспе

АҚШ-тағы мемлекеттік сатып алуларға қатысты ережелер жиынтығы

Федералды сатып алулар туралы ереже (FAR) – АҚШ-тағы мемлекеттік сатып алуларға қатысты ережелердің негізгі жиынтығы және Федералды ережелер кодексінің 48-тарауының 1-бөлімінде тіркелген. Ол АҚШ әскері мен NASA, сондай-ақ АҚШ азаматтық федералдық агенттіктер берген көптеген келісімшарттарды қамтиды. FAR-дың ең ірі бөлігі – 52-бөлім, онда стандартты сұрату шарттары мен келісімшарт тармақтары бар. Сұрату шарттары – нақты келісімшартқа қатысуға ниет білдірген компанияларға бағытталған сертификаттау талаптары, хабарламалар және нұсқаулар. Бұл шарттар мен тармақтар алты түрге бөлінеді: (i) міндетті сұрату шарттары; (ii) қолданылған жағдайда міндетті сұрату шарттары; (iii) қосымша сұрату шарттары; (iv) міндетті келісімшарт тармақтары; (v) қолданылған жағдайда міндетті келісімшарт тармақтары; және (vi) қосымша келісімшарт тармақтары. Егер FAR мемлекеттік келісімшартқа бір тармақты енгізуді талап етсе, бірақ ол тармақ жіберілсе, сот практикасы бойынша жіберілген тармақ енгізілгені деп есептелуі мүмкін. Бұл Христиан доктринасы деп аталады, ол кейбір мемлекеттік ережелердің заң күші мен әсеріне ие екендігіне және мемлекеттік қызметкерлер тиісті рұқсатсыз заңнан ауытқуға құқығы жоқ екендігіне негізделген. Болашақ мердігерлер заңды, соның ішінде мемлекеттік қызметкерлердің өкілеттігінің шектерін білуге міндетті. Осылайша, мемлекеттік сатып алу саясатының маңызды немесе терең тамырланған бағытын көрсететін міндетті тармақ, тараптар оны қасақана жіберген жағдайда да, заң бойынша мемлекеттік келісімшартқа енгізіледі. Егер наразылық білдіруші тапсырыс беруші агенттік немесе келісімшартты жеңіп алған тарап сұрату талаптарын орындамағанын дәлелдей алса, келісімшарт беруді күдік тудырып, тоқтатуға болады. Сәтті наразылық келісімшарт беру туралы шешімді қайта қарауға немесе бастапқы жеңімпаздың орнына наразылық білдірушіге келісімшарт беруге әкелуі мүмкін. Тіпті сәтті наразылық білдіруші ақырында келісімшартты жеңіп алмаса да, мемлекеттік агенттік наразылық білдірушінің ұсыныс беруге кеткен шығындарын өтеуі мүмкін.

The Federal Acquisition Regulation (FAR) is the principal set of rules regarding Government procurement in the United States, and is codified at Chapter 1 of Title 48 of the Code of Federal Regulations, It covers many of the contracts issued by the US military and NASA, as well as US civilian federal agencies. The largest single part of the FAR is Part 52, which contains standard solicitation provisions and contract clauses. Solicitation provisions are certification requirements, notices, and instructions directed at firms that might be interested in competing for a specific contract. These provisions and clauses are of six types: (i) required solicitation provisions; (ii) required when applicable solicitation provisions; (iii) optional solicitation provisions; (iv) required contract clauses; (v) required when applicable contract clauses; and (vi) optional contract clauses." If the FAR requires that a clause be included in a government contract, but that clause is omitted, case law may provide that the missing clause is deemed to be included. This is known as the Christian Doctrine, which is based on the underlying principle that certain government regulations have the force and effect of law, and government personnel may not deviate from the law without proper authorization. Prospective contractors are presumed to know the law, including the limits of the authority of government personnel. Thus, a mandatory clause that expresses a significant or deeply ingrained strand of public procurement policy will be incorporated into a Government contract by operation of law, even if the parties intentionally omitted it. A contract award can be challenged and set aside if a protester can prove that either the contracting agency or the contract awardee did not comply with the requirements of the solicitation. A successful protest can result in reconsideration of the decision to award the contract or award of the contract to the protester in lieu of the original awardee. Even though a successful protester may not ultimately be awarded the contract, the government agency may have to pay the protester's bid and proposal costs.

Құрылымы

Федералды сатып алу ережесі Федералды ережелер кодексінің (CFR) 48-тарауының 1-тарауында қамтылған. 1-тарау А-дан H-ға дейінгі кішітарауларға бөлінеді, олар 1-ден 53-ге дейінгі бөлімдерді қамтиды. 1-тарау екі томдық болып шығады, 1-томда А-дан G-ға дейінгі кішітараулар орналасса, 2-томның барлық бөлігін H кішітарауы алып жатыр. Бұл томдар 48-тараудың ресми бөлімдері емес, керісінше, FAR-ды Үкіметтік баспахана ыңғайлы болу үшін екі томдық түрінде басып шығарады. Сатып алудың ең көп реттелетін саласы – келісімшарт бағасын белгілеу, ол FAR-дың өзінде, әсіресе 15.4-кішібөлімінде, 30 және 31-бөлімдерінде, сондай-ақ 42.7, 42.8 және 42.17-кішібөлімдерінде қарастырылған. FAR-дың үлкен бөлігін құрайтын D кішітарауы түрлі әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларды, мысалы, шағын бизнеске қолдау көрсету бағдарламаларын, шетелдік көздерден тауар сатып алуды және мемлекеттік келісімшарттар бойынша жұмыс істейтін жұмыскерлер мен мамандарды қорғауға бағытталған заңдарды сипаттайды. 48-тараудың соңғы үш тарауы (61, 63 және 99) тиісінше, Келісімшарттар жөніндегі азаматтық апелляциялық кеңесін, Көлік департаментінің келісімшарттар жөніндегі апелляциялық кеңесін және Құн есебінің стандарттары жөніндегі кеңесін құрады. Қарулы күштердің келісімшарттар жөніндегі апелляциялық кеңесі Қорғаныс министрлігінің жарғысымен құрылған. FAR ішіндегі ережені дұрыс көрсету үшін тарау немесе кішітарауды ескермей, бөлім, кішібөлім, тармақ, кішітармақ бойынша сілтеме жасау керек. Мысалы, заңнамалық лоббилік шығындарға қатысты FAR ережесі FAR 31-бөлімінде, 205-тармағында, 22-кішітармағында табылады ("FAR 31.205-22" деп көрсетіледі). 2012 жылдың 1 қазанында жарық көрген нұсқасының мазмұны қолжетімді. Агенттіктердің FAR-ға қосымшаларының талап етілетін форматы негізгі FAR форматына сәйкес болуы керек. Жоғарыдағы мысалға сүйенсек, заңнамалық лоббилік шығындарға қатысты қосымша DFARS бөлімі DFARS 231-кішібөлімінде, 205-тармағында, 22-кішітармағында ("DFARS 231.205-22" деп көрсетіледі).

Анықтамалар

FAR-дың 2-бөлімінде жиі қолданылатын сөздер мен терминдердің мағынасы түсіндіріледі.

Ауысулар

FAR 1.4 бөлімшесі, FAR-дан ауытқулар, міндетті FAR немесе агенттік FAR қосымшасынан ауытқуды құжаттау үшін қажетті қадамдарды көрсетеді. Егер мәселе бойынша нақты FAR тармағы немесе ережесі болса, ауытқуды құжаттау қажет. Қорғаныс министрлігі соғыс ортасында келісімшарттарды жылдамдату үшін көптеген топтық ауытқуларды жариялаған. FAR 12.401 коммерциялық тауарларға арналған келісімшарттарды кең ауқымда бейімдеуге мүмкіндік береді, демек міндетті тармақтардың тілінен көптеген жағдайларда ауытқуға болады. Қосымша өкілеттіктер үшін FAR 12.211, Техникалық деректер; FAR 12.212, Компьютерлік бағдарламалық құралдар; FAR 12.213, Басқа коммерциялық тәжірибелерді қараңыз, олар коммерциялық тауарлар/қызметтер контекстінде FAR тармақтары мен ережелерін өзгертуге немесе "бейімдеуге" мүмкіндік береді.

Тиісті емес іскерлік іс-әрекеттер және жеке мүдделер қақтығысы

3-бөлім әртүрлі бұрыс іскерлік тәжірибелер мен жеке мүдделердің қақтығысын қарастырады. Осы бөлімнің 3.6 тармақшасы, егер мемлекеттік қызметкерге немесе бір немесе бірнеше мемлекеттік қызметкерге тиесілі немесе олардың басым үлесіне ие ұйымға мемлекеттік келісімшарттың белгілі бір жағдайда берілуіне тыйым салады. Осыған ұқсас мәтін 1984 жылға дейін Федералдық мемлекеттік сатып алу ережелерінде болған, және бірнеше GAO шешімдері агенттік, егер келісімшарт беруші немесе таңдау жасаушы қызметкер мұндай меншік немесе іскерлік байланыс туралы білмесе, бұл тармақшаны бұзбайтынын растады.

Ратификациялау

Ратификация – бұл келісімшарт жасауға уәкілетті емес мемлекеттік қызметкер жасаған бұрынғы сатып алуды келісімшарт жасасушы офицердің дұрыс бекітуі. Ратификация пакетіне заңдық қорытынды кіреді, онда рұқсатсыз міндеттеме алынғаны, осы міндеттемені келісімшарт жасасушы офицерлер дұрыс орындауы мүмкін болғаны, сондай-ақ оған қаражат болғаны және қазір де бар екені айтылады. Армия ережелері сияқты, басқа да ережелер мен агенттік талаптары да қолданылады. Ратификациялар FAR 1.602 3 (Рұқсатсыз міндеттемелерді ратификациялау) арқылы реттеледі, ол 1988 жылы FAR-ға қосылған және ратификацияны – уәкілеттікке ие лауазымды тұлғаның рұқсатсыз міндеттемені бекіту актісі деп анықтайды. Рұқсатсыз міндеттеме – бұл Үкіметтің өкілі Үкімет атынан келісімге қол қоюға уәкілетті болмағандықтан ғана міндетті емес келісім. Ратификациялауға уәкілетті лауазымды тұлға тек мына жағдайларда ғана ратификациялай алады: (1) Үкімет тауарлар немесе қызметтерді алған болса; (2) Ратификациялауға уәкілетті лауазымды тұлға АҚШ-ты міндеттеуге құқылы болса және рұқсатсыз міндеттеме жасалған кезде осы құқыққа ие болса; (3) Нәтижесіндегі келісімшарт дұрыс болса, яғни жеткілікті қаражат бар, келісімшартқа заңмен тыйым салынбаған, ратификация агенттік процедураларына сәйкес келеді және т.б.; (4) Келісімшарт жасасушы офицер төленген бағаның әділ және орынды екенін анықтап, төлемді ұсынады және заң кеңесшісі келіседі. Рұқсатсыз міндеттемелерді ратификациялау үшін белгілі бір сомалық шектеулер бар. Келісімшарт кеңсесінің басшысы 10 000 долларға дейін мақұлдауы мүмкін. Келісімшарттар бойынша жауапты бас көмекші 100 000 долларға дейін мақұлдауы мүмкін. Келісімшарт жасау органының басшысы одан да жоғары сомаларды мақұлдауы мүмкін. АҚШ Армиясында ратификациялау үшін рұқсатсыз міндеттемені, сатып алу құнын және басқа да құжаттарды сипаттайтын қол қойылған мәлімдеме қажет. Содан кейін келісімшарт жасасушы офицер мәселені зерттеп, тиісті шараларды ұсынады. Егер сатып алу ратификацияланбаса, мәселе FAR 50-бөлігі мен DFARS 250-бөлігі (Public Law 85-804) бойынша GAO талабы ретінде немесе басқа жолмен қаралуы мүмкін.

A ratification is the proper authorization by a contracting officer of an earlier procurement by a Government employee who was not authorized to do it. A ratification package has a legal memo that says an unauthorized commitment was made, that the commitment could properly have been done by contracting officers, and that funds were and are available for it. Other regulations and agency rules apply too, such as those from the Army discussed below. Ratifications are governed by FAR 1.602 3 (Ratification of Unauthorized Commitments), originally added to the FAR in 1988, which defines a ratification as the act of approving an unauthorized commitment by an official who has the authority to do so. Unauthorized commitment means an agreement that is not binding solely because the Government representative who made it lacked the authority to enter into that agreement on behalf of the Government. A ratifying official may ratify only when: (1) The Government has received the goods or services; (2) The ratifying official has authority to obligate the United States, and had that authority at the time of the unauthorized commitment; (3) The resulting contract would otherwise be proper, i. e., adequate funds are available, the contract is not prohibited by law, the ratification is in accordance with agency procedures, etc. ; (4) The contracting officer determines that the price paid was fair and reasonable and recommends payment, and legal counsel concurs. There are dollar limits to the authority to ratify unauthorized commitments. A Chief of Contracting Office can approve up to $10,000. A Principal Assistant Responsible for Contracting can approve up to $100,000. A Head of Contracting Authority can approve higher amounts. Ratifications in the U. S. Army call for a signed statement describing the unauthorized commitment, the value of the procurement, and other documentation. Then a contracting officer is to study the case and recommend action. If the procurement is not ratified, the matter may be handled under FAR Part 50 and DFARS Part 250 (Public Law 85 804) as a GAO claim or some other way.

Мердігерге келтірілген зиян

FAR 45 бөлімі осы жағдайларда мердігердің міндеттемелері және Үкіметтің құқықтарын анықтайтын ережелерді қамтиды. Мемлекеттік жабдықталған жабдықтар (GFE) және жеке құрылғыны әкелу (BYOD) жағдайларын реттеу үшін келісімшартта нақты шарттар болуы тиіс.

Сауда нысандары

FAR 12-бөлімі бойынша коммерциялық тауарлар (және қызметтер) бойынша өкілеттіктерді ойластырып, сақтықпен пайдалану қажет. Келісімшарт жасаушының FAR 12-бөлімін, демек FAR 13-бөлімін пайдалануға ұмтылуы түсінікті, бірақ мұндай пайдалану Конгресс коммерциялық тауарларды сатып алу өкілеттігін құрудың негізгі себептерін ескере отырып, орынсыз болған жағдайларда мұндай пайдаланудан аулақ болу керек. FAR 2.101, анықтамаларға қатысты, коммерциялық тауар дегеніміз – (6) белгіленген каталог немесе нарықтық бағалар негізінде, нақты орындалған жұмыстар немесе күтілетін нәтижелер үшін бәсекеге қабілетті түрде ұсынылатын және сатылатын, стандартты коммерциялық шарттар мен талаптарға сәйкес келетін қызметтер түрі. Бұл сағаттық төлемдер бойынша сатылатын, нақты қызмет үшін немесе күтілетін нәтижелер үшін белгіленген каталог немесе нарықтық бағасы жоқ қызметтерді қамтымайды. Осы қызметтер үшін – (ii) нарықтық бағалар дегеніміз – сатып алушылар мен сатушылардың еркін келісімге келу арқылы қалыпты сауда барысында белгіленген және бәсекелестік арқылы немесе ұсынушылардан тәуелсіз көздерден расталатын ағымдағы бағалар. FAR 2.101 анықтамасында коммерциялық тауарлар үшін белгіленген нарықтық бағаларға назар аудару қажет. 250 000 АҚШ долларынан жоғары сомадағы коммерциялық тауарлар үшін жеңілдетілген сатып алу рәсімдеріне рұқсат беру себебі – нарықтың тиімді баға белгілеу механизмі бар, ол нарық қатысушыларын тауарлар мен қызметтерді әділ және ақылға қонымды бағамен ұсынуға итермелейді, бұл тиімді / ысырапты емес баға белгілеу механизмдерін көрсетеді. Әдетте, тиімді және дамыған нарықтарда көптеген сатушылар болады және тұтынушылар әр сатушының өнімдерінің артықшылықтары мен бағасы туралы ақпаратты еркін ала алады, бұл әр сатушының өнімдерін бір-бірімен салыстыруға мүмкіндік береді. FAR 12-бөлімінің коммерциялық тауарларды сатып алу өкілеттігі WalMart (R) және Microsoft (R) сияқты компаниялардың тиімділігін пайдалану үшін жасалған, онда сатушылардан әділ және ақылға қонымды бағаны тексеру үшін толық келіссөздер жүргізілген, уақытты және ресурстарды көп қажет ететін сатып алу процесіне түсудің қажеті жоқ. Басқаша айтқанда, FAR 12-бөлігі АҚШ үкіметінің қолда бар бәсекелестерінің санын арттыруға бағытталған, FAR 14-бөлігі, 15-бөлігі, 36-бөлігі сияқты сатып алу процестері бойынша федералды мердігерлерге қойылатын ерекше талаптарды, соның ішінде шығындарды есепке алу жүйелерін жою арқылы. Оның орнына, Федералды үкімет толық жұмыс істейтін коммерциялық нарықтағы қалыпты сатып алушы сияқты әрекет ете алады, онда үкімет бірдей немесе өте ұқсас өнімдер немесе қызметтерді іздейтін көптеген тұтынушылардың бірі ғана. Алайда, FAR 12-бөлігі АҚШ үкіметі коммерциялық нарықта сұраныс жоқ тауар немесе қызметтің жалғыз немесе өте аз сатып алушысы болған жағдайда қолданылмайды. Нарықта қатысушылар өте аз болса және тауарлар мен қызметтер көпшілікке қолжетімді болмаса, не болады? Мысал ретінде әскери шетелдегі апаттық жағдайдағы бақылау жүйелерін алайық. Battlefield толық бейнесі коммерциялық секторда табылмайды – Wal-Mart мұны сатпайды; сонымен қатар, коммерциялық фирмалардың осы сипаттағы жұмыстарға қатысуына әсер ететін арнайы шектеулер жиі болады. Мысалы, АҚШ сертификаты бар ұшақ немесе ұшқыш Иракқа арнайы федералдық авиациялық ережеге (SFAR) сәйкес ұшу алдында FAA әкімшісінің арнайы рұқсаты қажет; егер бұл талапқа қатыса алатын өте аз немесе бір ғана сатушы болса, онда FAR 12 және 13-бөліктерінің негізін құрайтын мәнді бәсекелестік үшін сатушылар жоқ. Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, әуеде барлау келісім-шарты коммерциялық қызмет болып табылмайды, сондықтан FAR 12-бөлімінің коммерциялық нысандарды сатып алу процестерін пайдалану мүлдем орынсыз және Федералды сатып алуды реттейтін қолданыстағы заңдарға сәйкес рұқсат етілмейді. Басқа бір мысал келтірейік, егер коммерциялық затты мемлекеттік пайдалану үшін қабылдау үшін маңызды зерттеулер мен әзірлемелер қажет болса, не болады? Бұл жерде FAR 12 және 13-бөліктері қолданылуы керек пе? Әрине, жоқ. Стандарттан тыс нұсқаның нарықтық баға белгілеу механизмі жоқ. Коммерциялық сатылымдағы осы нұсқаның бірден-бір сатып алушысы – үкімет. Ал мемлекеттік сұраныс коммерциялық нарықтың ұсынысынан асып түсетін жағдайларға не деуге болады? Бұл жағдайда үкімет шын мәнінде өзіне қарсы бәсекелеседі, өйткені ол нарықты толығымен жұтып алған және әдетте бірдей тауарлар мен қызметтер үшін бір-бірімен бәсекелесетін көптеген қажеттіліктері бар. Бұл көптеген келісімшарт жасау кеңселер бірдей тауарлар мен қызметтерге талап қойып, білмей тұрып бір-біріне қарсы бағаны көтеріп отыратын жағдайларда көрінеді. Көптеген жағдайларда келісімшарт жасау басқармалары салыстырмалы түрде аз сатушылардан (сұранысқа қарағанда) «қабылда не қалдыр» бағаларын қабылдайды, олар бұл келісімшарт жасау кеңселер бір-бірімен келісімдеспейтінін немесе жабдықты басқару кеңестерін құрып, сұранысты азайтпайтынын біледі. АҚШ Федералдық резерв банкінің куәлігінше, инфляция экономикалық жүйеде инвестицияларға, капитал нарықтарына және экономикалық белсенділікке ең зиянды элементтердің бірі болып табылады. Бұл жағдайда, бағаның күрт өсуі тікелей азаматтар мен үкімет емес тұтынушыларға әсер етеді, олар да АҚШ үкіметінің сатып алу басқармаларымен бірдей тауарлар мен қызметтер үшін бәсекелеседі; соңында үкіметтің мол қаржысы үкімет емес нарық қатысушыларының сатып алу күшінен басым түседі. Мұндай жағдайларда, АҚШ үкіметі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасағандай, жабдықты басқару кеңестерін құру қажет, олар барлық қолда бар жабдықтау көздерін анықтап, жабдықты түрлі тұтынушыларға, соның ішінде АҚШ үкіметінің тұтынушыларына бөлуге тиіс, кейде бағаны реттеумен (бірақ бұл өте қауіпті, өйткені ол көбінесе қылмыскерлер басқаратын қара нарыққа әкеледі). Бұл жағдайға бір шешім – үкіметтік сұранысқа ұшырамаған нарықтарды анықтау және сол нарық арқылы тауарлар мен қызметтерді сатып алу. Үкіметтік сұраныс шағымтал немесе зардап шеккен экономикадағы жергілікті сатушылардың үкімет пен үкімет емес тұтынушыларға ұсына алатын мүмкіндігінен асып түскен жағдайда, жабдықтау қызметін атқаратын сатушылар сол нарықтан тыс жерде жұмыс істеуі керек, соның ішінде зардап шеккен нарық АҚШ-тан тыс жерде болса, GSA кестесі жүйесі арқылы. Федералдық үкіметте Федералдық сұраныс азаматтық жабдықтаудан асып түскен жағдайларда көмектесуге арналған ресурстар мен сараптама бар, мысалы, Қарулы күштердің өнеркәсіптік колледжі (ICAF). ICAF-тың мақсаты – стратегиялық мақсаттарға жету үшін немесе соғыс уақытындағы мобилизация үшін экономиканы ұлттандыру қабілетін сақтау, бұл осы сала бойынша жақсы сараптама ресурсы. Сұранысты бір жабдықты басқару кеңесі арқылы бөлуді немесе басқа шешімдерді табуды қамтамасыз етпестен FAR 12 және 13-бөліктерін пайдалану көбінесе шешілмейтін проблемаларды тудыруы мүмкін. Үкіметтік сұраныс азаматтық жабдықтаудан асып түсетін кез келген сатып алу үшін коммерциялық емес келісімшарт жасау әдістемесі мен шарттары қолданылуы керек. Осы жағдайларда FAR 12 және FAR 13-ті пайдалану арқылы алынған коммерциялық емес қызметтер немесе тауарлар үшін бағаны бақылау немесе әділ баға алу мүмкін емес.

The authority under FAR Part 12, Commercial Items (and services), must be used thoughtfully and carefully. It is very tempting for a contracting officer to use FAR Part 12 and hence FAR Part 13 in situations where such use is clearly not appropriate in view of the basic reasons commercial item acquisition authority was created by Congress. FAR 2.101, which is concerned with definitions, provides thata commercial item means – (6) services of a type offered and sold competitively in substantial quantities in the commercial marketplace based on established catalog or market prices for specific tasks performed or specific outcomes to be achieved and under standard commercial terms and conditions. This does not include services that are sold based on hourly rates without an established catalog or market price for a specific service performed or specific outcomes to be achieved. For purposes of these services –7affan
(ii) market prices mean current prices that are established in the course of ordinary trade between buyers and sellers free to bargain and that can be substantiated through competition or from sources independent of the offerors. Note the emphasis in the FAR 2.101 definition for

for commercial items on established market prices. The reason why Simplified Acquisition Procedures are permitted for items above the $250,000 simplified acquisition threshold for commercial items is there is an efficient market pricing mechanism which pressures market participants to provide goods and services at a fair and reasonable price which represents very efficient / non wasteful pricing mechanisms. Generally, the more efficient and well developed markets have a large number of participating vendors and information is freely available to consumers in that market on the relative merits of each vendor's products and pricing which permits easy comparison of each vendor's products to each other. FAR Part 12 commercial items acquisition authority was intended to take advantage of the WalMart's (R) and Microsoft's (R) of the world where there is no need to go through the extensive, formalistic and resource/ time consuming process of a fully negotiated procurement, which requires vendors provide cost and pricing information, to verify a fair and reasonable price. In other words, FAR Part 12 was intended to increase the number of competitors available to the US Government by jettisoning all of the unique requirements, including cost accounting systems, which are forced upon Federal contractors by acquisition processes such as FAR Parts 14, 15, 36 etc. ; instead, the Federal Government could act more like a normal buyer in a fully functioning commercial market where the Government was but one of a large number of consumers seeking the same or highly similar products or services. However, FAR Part 12 was never intended to apply where the US Government was the only or one of a very few buyers for an item or service not in demand by the commercial market place. What happens when there are very few market participants and the goods or services are not widely available to the public? Let's take surveillance systems in a military overseas contingency environment as an example. Battlefield full motion video is not something that is found in the commercial sector – Wal Marts don't sell this; moreover, frequently there are special restrictions which impact on commercial firms ability to engage in work of this nature. For example, special FAA Administrator permission is required before a US certificated aircraft or pilot can fly in Iraq under Special Federal Aviation Regulation (SFAR) 77; if there are very few, or only one, vendor who can participate in this requirement, there are no vendors out there for meaningful competition which is the bedrock assumption of FAR Parts 12 and 13. In view of the above, the airborne recon contract is NOT a commercial service – therefore the use of FAR Part 12 commercial items contracting processes is wholly inappropriate and not permissible under the applicable laws governing Federal acquisition. Taking another example, what happens when significant research and development is needed to adopt a commercial item for Government use? Should FAR Parts 12 and 13 be used here? Absolutely not. There are no market pricing mechanisms for the non standard variant – the Government is the only buyer of this particular variant of the commercially available item. What about situations where Government demand overwhelms the commercial markets supply? In this case, the Government is actually competing against itself because it has swallowed the market whole and usually has multiple requiring activities competing against each other for the same goods and services. This is exemplified in cases where numerous contracting offices demand the same goods and services, unknowingly driving prices up against each other. Frequently in these case, contracting commands accept take it or leave it prices from relatively few vendors (compared to demand) who know that these contracting offices are not coordinating amongst each other or establishing commodity control councils to ration demand against the civilian sources of supply. As the US Federal Reserve will attest to, inflation is one of the most damaging elements in an economic system to investment, capital markets and economic activity. In this case, the effect of driving massive cost inflation directly impacts civilians and non Government consumers who are also competing for the same goods and services against the US Government acquisition commands; ultimately the deep pockets of the Government win out against the lesser buying power of the non governmental market participants. In such cases, as the US Government did during World War II, commodity control councils must be established to identify all available sources of supply and ration supply to the various consumers, including US Government consumers, sometimes with price controls (although this is very dangerous because it frequently leads to black markets run by criminals). One solution in this case is to identify markets unaffected by the Government demand and seek to acquire goods and services through that other market. When the situation of overwhelming government demand occurs in a faltering or damaged economy, Government demand that is in excess of what the local vendors can supply to both Government and non Government consumers should be met by vendors who operate out of the market in question, including through the GSA Schedule system if the damaged market is outside of the United States. Resources and expertise are in the Federal Government that are designed to assist in cases where Federal demand overwhelms civilian supply, one example being the Industrial College of the Armed Forces (ICAF). The ICAF's charter is to maintain the ability to nationalize an economy to achieve strategic objectives or a wartime mobilization, this is a good resource expertise in this particular area. Use of FAR Parts 12 and 13 without rationing of demand through a single commodity control council or finding other solutions is likely to create more problems than it solves. Non commercial contracting methodology and clauses should be used for any acquisition where Government demand overwhelms civilian supply. It is highly unlikely there will be any cost controls or a fair and reasonable price obtained for non commercial services or goods obtained using FAR Parts 12 and FAR 13 under these circumstances.

Мөрленген ұсыныстар

FAR 14-бөлімі "жабық тендерді" өткізу талаптарын егжей-тегжейлі сипаттайды, онда федералдық талаптар "ашық, нақты және толық" көрсетілуі керек, ал келісімшартты кімге тапсыруды анықтайтын жалғыз фактор – баға болып табылады. Осы бөлімге сәйкес, қатысушылардың санын артық шектеуге немесе қажетсіз шектеулер қоюға тыйым салынады.

Келісімшарттардың түрлері

16-бөлім мемлекеттік сатып алуда қолданылатын келісімшарт түрлерін және келісімшарт түрлерін таңдау немесе келіссөз жүргізу қағидаларын сипаттайды.

Тәуелсіз ғылыми-зерттеу және даму (IRAD)

Тәуелсіз ғылыми-зерттеу және әзірлеме (ТЗЗЖ немесе ТЗЗ) – мемлекеттік мердігерлердің өз қаражаты есебінен, әдетте дербес жүзеге асыратын ғылыми-зерттеу және әзірлеме қызметін сипаттауға қолданылатын термин. Бұл қызметтер мемлекеттік келісімшарттардан тыс жүзеге асырылады және мердігерлердің техникалық қабілеттерін арттыруға бағытталған. Олар мердігерлерге қолданыстағы технологияларды жетілдіруге және жаңаларын жасауға мүмкіндік береді, осы арқылы олардың бәсекеге қабілеттілігі артады. ТЗЗЖ-ның реттелуі мен қарастырылуы федералдық келісімшарттарда, әсіресе зияткерлік меншік және деректер құқықтарына қатысты маңызды рөл атқарады. Қорғаныс федералдық сатып алу ережелерінің қосымшасына (DFARS) сәйкес, мердігерлер ТЗЗЖ-дан мемлекеттік келісімшарттарға орынды жанама шығындарды бөлуге құқылы. Дегенмен, ТЗЗЖ қызметінен туындаған техникалық деректер, әдетте, үкімет тарапынан шектеулі құқықтармен қамтылады. Ал, мемлекеттік келісімшарттармен қаржыландырылған деректер үкіметке шексіз құқықтар береді. Сондықтан мердігерлер ТЗЗЖ-ны құнды техникалық білімді қалыптастыру үшін стратегиялық құрал ретінде пайдалана алады, сонымен бірге меншік құқығын сақтайды. Шығын принциптері, әдетте, Шығынды есепке алу стандартымен (CAS) 420 бірге қарастырылады. Алайда, ТЗЗЖ аясында үкімет пен мердігерлердің мүдделерін теңестіру қиындық тудырып келеді. Қорғаныс мердігерлері DFARS ережелері олардың ТЗЗЖ күш-жігеріне қауіп төндіруі мүмкін екенін, себебі үкіметтің осыдан туындайтын зияткерлік меншікті тиісті өтемақысыз пайдалануына мүмкіндік беруі мүмкін екенін білдірді. Оған жауап ретінде 2022 жылғы Ұлттық қорғаныс туралы заңда (NDAA) ТЗЗЖ шығындарын толық өтеуді қамтамасыз ету үшін түзетулер енгізуге бағытталған ереже енгізілді, бұл инновацияларды ынталандыруға бағытталған. Керісінше, кейбір саясаткерлер ТЗЗЖ деректеріне мемлекеттік қолжетімділікті арттыру бәсекелестікті күшейте алады деп санайды. Осыған байланысты, ТЗЗЖ мәселесі интеллектуалдық меншік ережелері мен технологиялық дамудың үнемі өзгеретін аясындағы маңызды фактор болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ғарыш бағдарламалары дамыған кезде, жалпы зерттеу шығындары бизнесті жүргізудің қалыпты шығындары ретінде қарастырыла бастады және 1959 жылы олар жанама шығындар ретінде мойындалды. 1970 жылғы қорғаныс шығындары туралы заң алғаш рет қаржыландыруды уақытша шектеді, себебі үкіметтің келісімшартты тиімді басқаруы және одан тиесілі пайда алуына қатысты алаңдаушылықтар туды.

Independent research and development (IR&D or IRAD) is a term used to describe the research and development activities carried out independently by government contractors, typically at their own expense. These activities, which exist outside of any specific government contracts, are intended to enhance the contractors' technical capabilities. They allow contractors to refine existing technologies and develop new ones, increasing their competitive advantage. The regulation and treatment of IRAD play crucial roles in federal contracting, particularly concerning intellectual property and data rights. According to the Defense Federal Acquisition Regulation Supplement (DFARS), contractors can allocate reasonable indirect costs from IRAD to government contracts. Yet, the technical data stemming solely from IRAD activities is typically subject to limited rights from the government's perspective. On the other hand, data exclusively funded by government contracts offers unlimited rights to the government. Contractors may, therefore, use IRAD as a strategic tool to generate valuable technical knowledge while maintaining proprietary control. Cost principles are generally read in conjunction with Cost Accounting Standard (CAS) 420. However, balancing the interests of the government and contractors in the context of IRAD has proven challenging. Defense contractors have raised concerns that DFARS regulations might jeopardize their IRAD efforts by enabling the government to use the resulting intellectual property without adequate compensation. In response, a provision in the 2022 National Defense Authorization Act (NDAA) directed revisions to ensure fuller reimbursement of IRAD costs, aiming to encourage further innovation. Conversely, some policymakers believe that increasing government access to IRAD data could stimulate competition. Consequently, the treatment of IRAD continues to be a pivotal consideration in the ongoing evolution of intellectual property regulations and technology development. As the post WW2 space programs developed, general research costs came to be seen as ordinary costs of doing business, and in 1959 they were allowed as indirect costs. The 1970 defense appropriations act temporarily limited the funding for the first time, due to concerns about adequate contract administration and benefits for the government.

Брендтер

FAR 11.104, Бренд атауын пайдалану немесе теңдестірілген сатып алу сипаттамалары, тендерлерде бренд атауларын қабылдаудың қалай жасалатынын және оның қолданылуын қарастырады. FAR 11.105 Бір өндірушіге тән тауарлар былай дейді: "Мемлекеттік органның талаптары бір өндірушіге тән нақты бренд, өнім немесе өнімнің ерекшелігін талап ететіндей етіп жазылмауы тиіс, соның салдарынан басқа компания өндірген өнімді қарастыру мүмкін болмайды, егер:
(а) нақты бренд, өнім немесе ерекшелік Мемлекеттік органның қажеттіліктері үшін маңызды болса және нарықтық зерттеулер басқа компаниялардың ұқсас өнімдері немесе осы ерекшеліктері жоқ өнімдер Мемлекеттік органның қажеттіліктерін қанағаттандырмайтынын немесе оларды қанағаттандыру үшін өзгертуге болмайтынын көрсетсе; (b) толық және ашық бәсекелестіксіз келісімшарт жасауға берілген өкілеттік, қажетті негіздемелермен және мақұлдаулармен расталуы тиіс (6.302-1 қараңыз); және
(c) сатып алуды жеңілдетілген сатып алу процедураларын қолдану арқылы жүзеге асырғанда, максималды бәсекелестікке жол бермеудің себебі құжаттамада көрсетілуі тиіс."

Мемлекеттік келісімшарттардағы шарттар

Мемлекеттік келісімшарттарда міндетті түрде енгізілуі тиіс шарттар бар. FAR және DFARS-та оларды тағайындау бөлімдері бар, ал FAR-да тақырып бойынша қажетті, қолданылатын немесе қосымша шарттарды анықтауға арналған кесте бар. FAR 52.301 бап матрицасы – жеткізілімдер, қызметтер, құрылыс немесе коммерциялық тауарлар сияқты санаттарға, сондай-ақ опцияларға, IDIQ-ға және келісімшарт түріне (FAR 16-бөлімін қараңыз) (мысалы, белгілі баға (FP), экономикалық түзетулермен FP, шығындарды өтеу, ынталандыру, уақыт және материалдар, IDIQ, хат келісімшарттары, FAR 16.7 бөлімшесіндегі келісімдер және т.б.) сәйкес келетін шарттарды таңдауға көмектеседі. FAR 52.301-де шарттың келісімшартта да, сұрауда да болуы керек екенін, ал ережелер тек сұрауда ғана болуы керектігін ескеріңіз. Келісімшарт жасау процесі әртүрлі кезеңдерде автоматтандырылған келісімшарт жасау құралдарына көшуде, бұл құралдарда мәзірлік жүйе арқылы тиісті шарттармен келісімшарт жасалады. Дегенмен, көбінесе тапсырыс берушілердің белгілі бір жағдайда, әсіресе зияткерлік меншік немесе басқа да арнайы сатып алулар үшін қандай да бір қосымша немесе міндетті шарттың қолданылатынын білуі жеткіліксіз. Автоматтандырылған жүйелерге көшу кезінде көптеген тапсырыс берушілер автоматтандырылған құралсыз қолмен келісімшарт жасау біліміне ие емес. Сонымен қатар, автоматтандырылған жүйелер кірістіру опцияларының шектеулеріне байланысты кейде стандартты емес жұмыс сипаттамаларын, нұсқауларды немесе шарттарды қосуға мүмкіндік бермейді.

Сындар

Кейбіреулер FAR ережелеріне сәйкес келудің қиындығы бәсекелестікті, әсіресе шағын компанияларды кемсітеді және "орындалуы тиіс заңдардың саны тым көп, ал біздің келісімшарт жасаушы қызметкерлеріміз олардың бәрін орындай алмайды, себебі олар бір-бірімен қайшылыққа түсе бастайды" дейді. Ережелер, соның ішінде FAR, 2010 жылғы Түсінікті жазу туралы заңнан тыс қалды. FAR реформасы жөнінде бірнеше рет ұсыныстар енгізілді. 1990 жылдары келісімшарт жасаушы қызметкерлердің дискрециялық өкілеттіктерін кеңейту және либерализациялауға күшті қысым болды. Билл Клинтон президенттігі кезінде Федералдық сатып алу саясаты кеңсесінің бұрынғы басшысы Стивен Келман "Сатып алу және мемлекеттік басқару" (1990) еңбегінде сатып алу жүйесі "мемлекеттік қызметкерлерге кеңірек дискрециялық өкілеттік беру үшін айтарлықтай реттелмеуі керек" деп жазды, сондай-ақ бұл кеңірек дискрециялық өкілеттік "мемлекетке сатып алудан көбірек пайда алуға мүмкіндік береді" деді. Жақында FAR-дан бас тарту немесе қайта жазу, Қорғаныс министрлігін ережелерге сәйкес келу міндетінен босату және "басқа транзакциялық келісімдер" (OTA) қабылдануы туралы талаптар қойылды, сонымен қатар мұндай ұсыныстар сынға алынуда. Қосымша қараңыз: Үкіметтік есеп беру кеңсесі, 21-ғасырдағы жеткізушілер базасын басқару.

Басқа транзакциялық орган

FAR бойынша сатып алу шарттарына балама ретінде, федералдық агенттіктер ғылыми-зерттеу және дамыту (R&D) немесе прототиптік жобаларды өздерінің "басқа мәміле" (OT) өкілеттігі шегінде шарт, грант немесе ынтымақтастық келісімінен өзгеше мәміле жасасу арқылы жүзеге асыра алады. Конгресс NASA, Қорғаныс министрлігі, Федералдық авиация басқармасы, Көлік департаменті және Отан қорғау департаменті сияқты 11 агенттікке OT өкілеттігін берді. OT өкілеттігі алған федералдық агенттіктер ғана OT келісімдерін жасауға құқылы.