Давид Бергельсон (1884-1952) – еврей тілінде жазған жазушы, кеңестік қуғын-сүргін мен «ұлтсыз космополиттер» науқанының құрбаны. Биографиясы, өмірі мен шығармалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей драматургі және жазушысы (1884–1952)
Russian playwright and writer (1884–1952)
Давид (немесе Довид) Бергельсон (Давид Бергельсон, 12 тамыз 1884 – 12 тамыз 1952) – Ресей империясында туған идиш тілінде жазған жазушы. Германияда нацистер билікке келгеннен кейін ол Кеңес Одағына көшіп келгенге дейін, біраз уақыт Германияның Берлин қаласында тұрды. Ол соғыстан кейінгі антисемиттік «тамырсыз космополиттер» науқанының құрбаны болды және Ақындарды қырған түнінде атылғандардың бірі болды.
David (or Dovid) Bergelson (, Давид Бергельсон, 12 August 1884 – 12 August 1952) was a Yiddish language writer born in the Russian Empire. He lived for a time in Berlin, Germany, before moving to the Soviet Union following the Nazi rise to power in Germany. He was a victim of the post war antisemitic "rootless cosmopolitan" campaign and one of those executed on the Night of the Murdered Poets.
Жастық шақ
Бергельсон 1884 жылғы 12 тамызда Киев провинциясындағы Охримово штетлінде (Охримовка деп те, Уман қаласының жанындағы Сарный деп те аталады) дүниеге келді. Оның балалық шағы Елді мекендер аймағындағы погромдармен сипатталды, олар патша Александр II-ні бір яһуди де бар бес жас революционер тобының өлтіруіне байланысты болды. Бергельсон бай, діндар және идиш тілінде сөйлейтін отбасында өсті. Оның әкесі орыс тілін білмейтін астық және ағаш саудагері болды, ол бизнесін толығымен яһуди қауымының ішінде жүргізді. Оның анасы жазу және кітаптарға толы мәдениетті ортадан шыққан. Яһуди ағарту қозғалысының ғалымы оған иврит, орыс және ата-анасының идиш тілдерін үйретті. Аталған оқыту Бергельсонға кейінірек жоғары білім беру орнына түсуге жеткіліксіз болды.
Bergelson was born on August 12, 1884, in the shtetl of Okhrimovo (also known as Okhrymovka, and also as Sarny near Uman) in Kiev province. His early years were characterized by pogroms throughout the Pale of Settlement, catalyzed by the assassination of Czar Alexander II by a group of five young revolutionaries that included one Jew among them. Bergelson grew up in a wealthy, religious, and Yiddish speaking family. His father was a grain and timber merchant who spoke no Russian, maintaining his business entirely within the Jewish community. His mother came from a richer cultural background of writing and books. A maskil, a scholar in the Jewish Enlightenment movement, tutored him in Hebrew, Russian, and his parents' Yiddish. The extent of this tutoring was insufficient to allow Bergelson to enter a higher educational institution in later life.
Ағылшын тіліндегі аудармалары
"Барлығы айтылып біткенде", Бернард Мартин аударған және кіріспе жазған. Афина: Огайо университетінің баспасы, 1977. "Барлық нәрсенің соңы", Жозеф Шерман аударған және редакциялаған. Нью-Хейвен: Йель университеті, 2010. Дэвид Бергельсонның әңгімелері: Ресейдегі идиш тіліндегі қысқа әдеби шығармалар (екі қысқа әңгіме және "Кету" повесі), Голда Верман аударған және таныстырған, ал сөз алдынан Ахарон Аппелфелд жазған. Сиракуз: Сиракуз университетінің баспасы, 1996. "Төмен түсу" ("Кету" деп те аталады, жоғарыда көрсетілгендей), Жозеф Шерман аударған және кіріспе жазған. Американың қазіргі тілдер қауымдастығы: Нью-Йорк, 1999. "Берлиннің көлеңкелері": Довид Бергельсонның Берлиндегі әңгімелері (жеті әңгіме және "Форвардтан" алынған сатирикалық сурет), Жоахим Нойгрошель аударған. City Lights Books: Сан-Франциско, 2005 жылғы маусым. "Сот": роман, Харриет Мурав және Саша Сендерович аударған және кіріспе жазған. Солтүстік-Батыс университетінің баспасы: Эванстон, 2017.
When All Is Said and Done, translated, and introduced by Bernard Martin. Athens: Ohio University Press, 1977. The End of Everything, translated and edited by Joseph Sherman. New Haven: Yale University, 2010. The Stories of David Bergelson: Yiddish Short Fiction from Russia (two short stories and the novella Departing), translated and introduced by Golda Werman, foreword by Aharon Appelfeld. Syracuse: Syracuse University Press, 1996. Descent (aka Departing as noted above), translated and introduced by Joseph Sherman. Modern Language Association of America: New York, 1999. Shadows of Berlin: the Berlin stories of Dovid Bergelson (seven short stories and a satirical sketch from The Forward), translated by Joachim Neugroschel. City Lights Books: San Francisco, June 2005. Judgment: A Novel, translated and introduced by Harriet Murav and Sasha Senderovich. Northwestern University Press: Evanston, 2017. .