Кіріспе

Бөлшек физигі

Фрэнсис Эдвин Клоуз (24 шілде 1945 жылы туған) – Оксфорд университетінің физика профессоры және Оксфордтың Эксетер колледжінің мүшесі, зейнеткерлікте.

Білім

Клоуз Питербородағы Король мектебінде (сол кезде гимназия) оқыды, онда оған жазушы Колин Декстердің інісі Джон Декстер латын тілін оқытты. 1967 жылы Санкт-Эндрюс университетінде физика ғылымдары бакалавры (BSc) дәрежесін алып, 1970 жылы Рихард Далицтің ғылыми жетекшілігімен Оксфордтағы Магдален колледжінде теориялық физикадан философия докторы (DPhil) ғылыми дәрежесін қорғады. Ол дінге сенбейді.

Мансап

Ғылыми зерттеулерінен өзге, ол ғылымды кең көлемді аудиторияға түсінікті ету және физиканы насихаттау мақсатындағы лекциялары мен жазбаларымен де танымал. Оксфордтан ол Калифорниядағы Стэнфорд университетіне екі жылға, Стэнфорд сызықтық үдеткіш орталығында постдокторант ретінде барып оқыды. 1973 жылы Чеширдегі Дарсбери зертханасына, содан кейін 1973-1975 жылдары Швейцариядағы ЦЕРН-ге барды. 1975 жылы Оксфордширдегі Резерфорд-Эпплтон зертханасына зерттеуші физик ретінде жұмысқа орналасты және кейіннен 1991 жылдан бастап Теориялық физика бөлімінің жетекшісі болды. 1997-2000 жылдары ЦЕРН-де коммуникация және қоғамдық білім беру іс-шараларын басқарды. 2001 жылдан бастап Оксфордта теориялық физика профессоры қызметін атқарады. 1996-2002 жылдары Бирмингем университетінде арнайы шақырылған профессор болып жұмыс істеді. Клоуз өзінің бос уақытын жазу, ән айту, саяхаттау, сквош және нағыз теннис ойындарымен өткізеді, сондай-ақ Харвелл сквош клубының мүшесі.

Рождестволық дәрістер

1993 жылы "Космикалық пияз" деп аталған Роял институтындағы Рождество лекциялары оның бір кітабына ат берді. Ол 1997 жылдан 1999 жылға дейін Роял институты кеңесінің мүшесі болды. 2000 жылдан 2003 жылға дейін ол Лондонның Грешем колледжінде астрономия профессоры болып қоғамдық лекциялар оқыды.

Жарияланымдар

Луцифердің мұрасы: асимметрияның мәні деген еңбегінде Клоуз былай деп жазды: "Негізгі физикалық ғылым – ғаламның қалай жұмыс істейтінін бақылау және заңдарға енгізілетін үлгілерді табу. Бұл заңдардың дұрыстығын тексеру үшін тәжірибелер жасаймыз. Тәжірибелер әрқашан сәтті аяқталмаса екен деп үміттенеміз, себебі идеяларымыз сәтсіздікке ұшырағанда ғана біз тәжірибемізді кеңейтеміз. Зерттеудің өнері – дұрыс сұрақтар қою және түсінігіңіздің қайда бұзылатынын анықтау". Оның 2010 жылы жарық көрген "Нейтрино" кітабында радиоактивті өзгерістерден шығатын және жұлдыздармен туғызылатын, анықтау қиын ұсақ бөлшектер туралы айтылған. Сондай-ақ, Джон Бахалл, Рей Дэвис, Бруно Понтекорво және осы ғаламның негізгі құрылыс блогын ғылыми тұрғыдан түсінуге үлес қосқан басқа ғалымдардың еңбектері талқыланды. "The Infinity Puzzle: Quantum Field Theory and the Hunt for an Orderly Universe" (2013) кітабында Клоуз массалық механизмді, яғни Хиггс механизмін табуға баса назар аударады. 2019 жылы жарық көрген "Троица: Тарихтағы ең қауіпті тыңшының сатқындығы мен ізденуі" кітабында Клоуз ядролық бомбаны жасау жарысында советтерге атомдық құпияларды өткізген Клаус Фукстің өмірі мен тыңшылық қызметі туралы айтады. Ол "әсіресе Фукс советтерге американдықтарды жете алуға мүмкіндік берді" деген қорытындыға келеді. Басқа кітаптары: "Бөлшектер физикасы: ғылымға қысқаша кіріспе", "Антиматерия" және "Ештеңе".