Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Перси Александр МакМахон (26 қыркүйек 1854 – 25 желтоқсан 1929) – ағылшын математигі, ерекше сандардың бөлінісі және комбинаторлық есептеу саласындағы еңбектерімен танымал.
Percy Alexander MacMahon (26 September 1854 – 25 December 1929) was an English mathematician, especially noted in connection with the partitions of numbers and enumerative combinatorics.
Ерте өмір
Перси МакМахон Мальтада британдық әскери отбасында дүниеге келген. Оның әкесі сол кезде полковник болған, кейіннен бригадир шенімен зейнетке шыққан. МакМахон Челтенхэмдегі жекеменшік мектепке оқыды. 14 жасында ол Челтенхэм колледжіне оқуға стипендия жеңіп алды және 1868 жылдың 10 ақпанынан 1870 жылдың желтоқсанына дейін күндізгі оқушы болып білім алды. 16 жасында МакМахон Вулвичтегі Корольдік әскери академиясына қабылданды және екі жылдан кейін бітірді.
Percy MacMahon was born in Malta to a British military family. His father was a colonel at the time, retired in the rank of the brigadier. MacMahon attended the Proprietary School in Cheltenham. At the age of 14 he won a Junior Scholarship to Cheltenham College, which he attended as a day boy from 10 February 1868 until December 1870. At the age of 16 MacMahon was admitted to the Royal Military Academy, Woolwich and passed out after two years.
Математикалық мансап
МакМахон 1890 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Ол 1900 жылы Корольдік қоғамның Корольдік медалін, 1919 жылы Сильвестр медалін және 1923 жылы Лондон математикалық қоғамының Морган медалін алды. МакМахон 1894-1896 жылдары Лондон математикалық қоғамының президенті болды. МакМахон симметриялық функцияларды зерттеуімен және жазықтық бөліктерін санауымен танымал; МакМахонның шеберлік теоремасына қараңыз. Оның 1915/16 жылдары жарық көрген екі томдық "Комбинаторлық талдау" санамалық комбинаторикадағы тұңғыш ірі еңбек. МакМахон сонымен қатар ойын математикасында пионерлік жұмыс жасады және бірнеше табысты ойын-жұмбақтар ойлап тапты. Оның 1921 жылғы "Жаңа математикалық ойын-сауықтар" трактаты доминоның сызықтық жиектерін сәйкестендіру ойынын екі және үш өлшемді пішіндерге, соның ішінде теңқабырлы үшбұрыштарға (МакМахон 1892 жылы 24 данадан тұратын жиынтықты патенттеді, әр жиегі төрт түстің бірімен боялған; ұқсас үшбұрыш домино ойындары коммерциялық түрде жарияланды, мысалы, "Контакт" [1939], "Триомино" [1965] және "Триокер" [1970]), шаршылар (МакМахон шаршылары; әр төрт жиегі үш түстің бірімен боялғанда 24 бірегей үлгілер жиынтығы) және кубтар (30 данадан тұратын жиынтық, әр беті алты түстің бірімен боялады, түстер қайталанбайды) үшін кеңейтілді.
MacMahon was elected a fellow of the Royal Society in 1890. He received the Royal Society Royal Medal in 1900, the Sylvester Medal in 1919, and the Morgan Medal by the London Mathematical Society in 1923. MacMahon was the President of the London Mathematical Society from 1894 to 1896. MacMahon is best known for his study of symmetric functions and enumeration of plane partitions; see MacMahon Master theorem. His two volume Combinatory analysis, published in 1915/16, is the first major book in enumerative combinatorics. MacMahon also did pioneering work in recreational mathematics and developed several successful puzzle games. His 1921 treatise New Mathematical Pastimes extended the linear edge matching puzzle game of dominoes to two and three dimensional shapes including equilateral triangles (a set of 24, with each edge colored one of four possible colors was patented by MacMahon in 1892; similar triangle tile domino games have since been published commercially, including Contack [1939], Triominoes [1965], and Trioker [1970]), squares (MacMahon Squares; a set of 24 unique patterns results from coloring each of the four edges one of three possible colors), and cubes (a set of 30 is made by assigning each face one of six possible colors without repeating a color).
Фильмдегі сурет
"Бейнесті білген адам" фильмінде Кевин МакНелли МакМахон рөлін ойнайды. Фильм МакМахон мен Шриниваса Раманужанның алғашқы кездесуін, онда Раманужан бірнеше математикалық есептеулерді сәтті орындайды, дәл бейнелейді. Джан Карло Рота МакМахонның жинақталған еңбектерінің І томына жазған кіріспесінде былай дейді: Троица колледжіндегі арифметикалық зиялылықтардың бірін көргенде қандай қызығушылық туар еді, онда МакМахон жылдам есептеу қабілетімен Раманужанды үнемі жеңіп отыратын (Д. С. Спенсердің айтуынша, ол бұл туралы Г. Х. Хардиден естіген). Дегенмен, осы тұлғалардың өмірі туралы жазылған деректерде бұл эпизодқа ешқандай сілтеме жоқ, себебі ол біздің көзқарастарымызға қайшы келеді.
In the movie The Man Who Knew Infinity Kevin McNally plays as MacMahon. The film accurately depicts the first meeting of MacMahon and Srinivasa Ramanujan, where Ramanujan successfully completes some mathematical calculations. Gian Carlo Rota notes in his introduction to Volume I of MacMahon's Collected Papers: It would have been fascinating to be present at one of the battles of arithmetical wits at Trinity College, when MacMahon would regularly trounce Ramanujan by the display of superior ability for fast mental calculation (as reported by D. C. Spencer, who heard it from G. H. Hardy). The written accounts of the lives of these characters, however, omit any mention of this episode, since it clashes against our prejudices.