Кіріспе

Британдық автокөлік құрастырушы компаниясы Guy Motors – автомобильдер, жүк көліктері, автобустар және троллейбустар өндірген Вулвергемптон қаласындағы құрастырушы. Компанияның негізін Сидней С. Гай (1885–1971) қалаған, ол Бирмингем қаласының Кингс-Хит ауданында дүниеге келген. Guy Motors 1914 жылдан 1982 жылға дейін Fallings Park зауытында жұмыс істеді, британдық автокөлік өнеркәсібінің дамуында маңызды рөл атқарды.

Құрылтай және Бірінші дүниежүзілік соғыс

Сидней С. Гай 1914 жылғы 30 мамырда «Гай Моторс Лимитед» компаниясын тіркеді, сол күні ол Вулвергемптон қаласындағы «Sunbeam» компаниясының өндіріс менеджері лауазымынан кетті. «Фоллингс Парк» Вулвергемптон жерінде зауыт салынды. Бұл көлікке қиын өңірлерді кесіп өтуге мүмкіндік берді, сондай-ақ, Шотландияның Таулы аймақтарында жүруге арналған 14 орындық автобус жасалды. 1915 жылы «Гай Моторс» қару-жарақ министрлігінің бақылауына көшті және өндіріс соғысқа қатысты жұмыстарға бағытталды. Соғыс жағдайына қарамастан, Гай 1915 жылғы мамыр айында өзінің 30 кВт жүк көлігінің жаңартылған нұсқасын шығарды, онда қозғалтқыш (Уайт пен Попп жасаған) және беріліс негізгі корпусқа бөлек субормаға орнатылды. Бір жылдан кейін олар жаңа 2 тонналық моделін ұсынды, бұл жолы Tylor JB4 қозғалтқышымен жабдықталған (Соғыс министрлігі бекіткен және Karrier мен AEC жүк көліктерінде қолданылған тип). Олар Wasp және Dragonfly радиалды ұшақ қозғалтқыштарын, Tylor жүк машиналарының қозғалтқыштарын және Maudslay қоробкаларын да өндірді, сонымен қатар елдегі тереңдік бомбаларының сақтандырғыштарын шығару бойынша ірі өндіруші болды. Соғыс кезеңіндегі еңбегі үшін Гай әуе күштері министрі Уильям Вейрден алғыс алды. 1917 жылы Сидней Гай модификацияланған клапандық механизмге қатысты екі патентке өтініш берді, олардың бірі оны V8 қозғалтқышында қалай пайдалануға болатынын көрсетеді, ал 1919 жылы ол осы клапандық механизмді пайдаланатын қозғалтқышпен жаңа 2 тонналық жүк көлігінің нұсқасын ұсынды және өзінің алғашқы автокөлігін – 4 литрлік сәнді V8 шығара бастады, бұл британдық алғашқы V8 қозғалтқышы болды. «Гай» автокөліктері жеке зауытта және салыстырмалы түрде аз көлемде өндірілді, ал 1919 жылы негізгі зауытқа 70 000 фунт стерлинг инвестицияланды, мақсаты аптасына 40-50 2 тонналық жүк көлігін өндіру еді.

1920-шы жылдар

Guy Motors соғыстан кейін коммерциялық көлік өндірісіне қайта оралған алғашқы компаниялардың бірі болды, 1920 жылдың наурыз айында олар 60 акрлық жерде ғимараттар мен өндіріс орындарын кеңейтіп, 2,5 миллион фунт стерлингтік тапсырыс алды. Дегенмен, соғыстан кейінгі кезең автокөлік өнеркәсібі үшін қиын болды, себебі әскери келісімшарттар тоқтатылып, әскери техникалар қызметке қажеттілігі тудырмай, төмен бағамен нарыққа сатылды. Guy 4 литрлік 8 цилиндрлі "Open Tourer" көлігіне 1921 жылы кіші модель қосылды – 2465 см³ көлемді, 16,9 а.к. қуатты 4 цилиндрлі "Guy Saloon Car". 1924 жылы Coventry Climax қозғалтқышы бар, арзан бағалы 1954 см³ көлемді 13/36 моделі шықты. Осы көліктердің қаншасы жасалғаны туралы нақты мәліметтер жоқ, бірақ көпшілік пікір бойынша, олардың саны мыңдаған емес, жүздеген болған. Guy Motors компаниясының басты коммерциялық қызығушылығы – әртүрлі корпус түрлерін орнатуға дайын коммерциялық шасси мен қозғалтқышты өндіру болды. Бұл шасси әртүрлі дөңгелек аралығымен қолжетімді болды және жүк көліктері мен автобустар үшін де пайдаланылды, сондай-ақ бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған қозғалтқыш пен беріліс қорабын орнату үшін жеке қосалқы шасси де қолданылды. 1920 жылдың қазан айында Олимпиададағы көрмеде екі дана көрсетілді: біреуі 28 орындық Mulliner бір қабатты автобус корпусымен, екіншісі қысқа дөңгелек аралығымен, бірақ басқа жағынан бірдей шасси мен қозғалтқышпен, 2,5 тонналық құйғыш вагон корпусымен. 1924 жылы компания "Біздің шапқымызға қауырсын" деген ұранды қабылдады, осыған байланысты олардың көліктеріне америкалық бейнесі қосылды. 1924 жылы Guy жолаушылар көліктері үшін алғашқы төмендетілген шассиді (B түрі) жасады. Бұл конструкция жолаушыларға бір қадаммен автобусқа кіруге мүмкіндік берді және өте танымал болды, Гай Рио-де-Жанейро қаласынан ғана 170 данаға тапсырыс алды. Гай екі қабатты автобустар мен троллейбустар да танымал болды, екі қабатты автобустардың партиясы Лондондық қоғамдық автобус компаниясына сатылды және экспорт бүкіл әлемге тарады. Онжылдық бойы жақсы көрсетілім көрсеткеніне қарамастан, 1920 жылдардың соңында Гай Star компаниясын сатып алу және Уолл-стрит құлауына байланысты белгісіз болашаққа қадам басты, оның акцияларының бағасы бір фунттан бір шиллингке (5 пенни) төмендеді. 1930 жылы олар BTX троллейбусының 2 осьті нұсқасын, BT моделі деп аталатын, жасады, ол 26 фут (8 метр) екі қабатты корпуспен немесе 27 фут (8 метр) бір қабатты корпуспен қолжетімді болды, сондай-ақ Делиге экспорттау үшін 23 фут (7 метр) шасси де жасалды. 1933 жылы дизельді қозғалтқыштармен жұмыс істеуге арналған араб автобусының шассиі ұсынылды және келесі жиырма жыл бойы Гай табысының негізгі факторы болды. 1930 жылдардың ортасынан бастап компания британдық қайта қарулану бағдарламасына белсенді қатысып, әскери көліктерді әзірледі және өндірді. 1935 жылы Гай өзінің жаңа төрт дөңгелекті "Ант" бронемашинасын әскери сынақтарға ұсынды, ол өте әсерлі болды, сондықтан үкімет 150 данаға тапсырыс берді. Бұл жаңалық бронетранспортты әлдеқайда қауіпсіз етті және британ үкіметіне 100 миллион фунт стерлинг үнемдеуге көмектескені үшін Гай Корольдік комиссиядан мақтау алды. Уақыт өте келе, ол одан әрі жетілдіріліп, одақтас елдердің бронетранспорттық құралдарында, мысалы, Черчилль және Шерман танктерінің кейінгі үлгілерінде кеңінен қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Гай барлығы 376 троллейбус шассиін жасады, бірақ өндіріс 1947 жылға дейін тоқтатылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Guy бронетранспортты машиналары соғыс бойы қолданылды, олар Дюнкерк эвакуациясында және Солтүстік Африка кампаниясында ерекше көзге түсті. Компанияның соғысқа салған үлесі оны үкімет үшін жетекші жеткізуші етіп бекітті және соғыстан кейінгі жылдарға қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етті.

Соғыстан кейінгі жылдар

Соғыстан кейін Гай азаматтық өндіріске қайта оралды, автобус өндірісі басты тірегі болып қала берді және Оңтүстік Африка, Пәкістан және Нидерланды сияқты маңызды нарықтарға экспорттық сатуға басымдық берді. Sunbeam троллейбустары Sunbeam Moorfields зауытында құрастырылды, бұл Гайға Fallings Park зауытында автобустар мен жүк көліктеріне шоғырлануға мүмкіндік берді. Бірақ 1953 жылы олар қолданыстағы зауыттардың жанында жаңа құрастыру цехтарының құрылысын аяқтады, Moorfields зауыты жабылып, троллейбус өндірісі Fallings Park-ке көшірілді. Гай ескі үлгілерін жаңартуды жалғастырды, 1950 жылы 30 орындық көліктерге арналған Otter шассиінің жаңа нұсқасын ұсынды, соның 84-ін Лондон көлігі тапсырыс берді. 1954 жылға қарай Гай жолаушылар көліктерін Ұлыбританиядағы 150 компания және шетелдегі 26 ел пайдалана бастады. Компания 1954 жылы 68 жолаушыға арналған Sunbeam F4A екі осьті екі қабатты троллейбус шассиін жасады. Гай шассидің жаңа және өте табысты үлгілерін жасауды жалғастырды, Otter және Warrior үлгілерінің жаңартылған нұсқаларын және жоғары өнімділікке ие Victory шассиін ұсынды. Дегенмен, Оңтүстік Африкадағы сатуды өз күшімен жүзеге асыру туралы дұрыс емес шешім, көліктерді тікелей сатудың орнына жалға беруді білдірді, бұл компанияның қаржысына зор күш түсірді, себебі көптеген шарттар орындалмады. Бұл, олардың жаңа екі қабатты шассиі Wulfrunian-мен бірге, Гайдың болашағына өте зиянды болып шықты. 1958 жылы ұсынылған Wulfrunian дизайнында көптеген инновациялар болды, бірақ ең маңыздысы, оны нарыққа шығару алдында қажетті жан-жақты сынаудан өткізбеді, нәтижесінде Гай өзінің атын шығарған сенімділікке қол жеткізе алмады.