Кіріспе
Француздық кеме қатынасы компаниясы Compagnie Générale Transatlantique (CGT, және көбінесе "Transat" деп аталады), теңізде әдетте French Line деп танылатын, француздық кеме қатынасы компаниясы болды. 1855 жылы Эмиль және Исак Перейр ағайындар Compagnie Générale Maritime деген атпен құрған бұл компанияға Франция үкіметі Солтүстік Америкаға пошта тасымалдауды тапсырды. 1861 жылы компанияның атауы Compagnie Générale Transatlantique болып өзгертілді. Компанияның алғашқы кемесі SS Вашингтон 1864 жылдың 15 маусымында алғашқы сапарын жасады. 19-ғасырдың соңындағы сынақтар мен қателіктерден кейін, президенттері Жюль Шарль Ру және Джон Даль Пьяц басшылығымен компания 1910-шы және 1930-шы жылдары мәнерлі мұхит кемелері арқылы танымал болды. Екінші дүниежүзілік соғыс компанияға қиындықтар келтірді, бірақ 1962 жылы танымал кемесімен қайтадан өркендеді, алайда бұл кеме әуе көлігінен күшті бәсекеге тап болып, 1974 жылы қызметтен шығарылды. 1977 жылы компания Compagnie des Messageries Maritimes компаниясымен бірігіп, Compagnie Générale Maritime құрды. 1996 жылы Compagnie Générale Maritime компаниясы CMA CGM құрамына енді. Атауынан көрінетіндей, компания Солтүстік Атлантика бағытында ғана жұмыс істемеді, сонымен қатар Орталық Америкаға және уақытында Тынық мұхит жағалауына да қызмет көрсетті. 20-ғасырдың басынан бастап Марсель мен Алжир арасында бағыт ұйымдастырып, 1920 жылдары Солтүстік Африкада туристік айналым жасады. 1930 жылдары компания Air France Translatlantique арқылы қысқа мерзімге авиация саласына қатысты. Мұхит кемелерін пайдаланудан басқа, компанияның жүк кемелерінен тұратын ірі флоты болды. Жүк тасымалы қызметі 1900-шы жылдарда басталды. CGT-нің мұхит кемелері сол заманның көркемдік туындылары саналды және шетелде Францияның бейнесін көрсетуге арналған. Тағам мен шарап сияқты қызметтердің жоғары сапасы, АҚШ-та тыйым салынған кезде американдықтарды қоса алғанда, бай клиенттерді тартты. Компания тарағаннан кейін де оның мұрасы коллекционерлерді қызықтырады және көрмелерде көрсетіледі.
The Compagnie Générale Transatlantique (CGT, and commonly named "Transat"), typically known overseas as the French Line, was a French shipping company. Established in 1855 by the brothers Émile and Issac Péreire under the name Compagnie Générale Maritime, the company was entrusted by the French government to transport mails to North America. In 1861, the name of the company was changed to Compagnie Générale Transatlantique. The company's first vessel, SS Washington, had its maiden voyage on 15 June 1864. After a period of trials and errors in the late 19th century, the company, under the direction of its presidents Jules Charles Roux and John Dal Piaz, gained fame in the 1910s and 1930s with its prestigious ocean liners such as , , and especially Fragilized by the Second World War, the company regained its fame in 1962 with the famous , which suffered major competition from air transport and was retired from service in 1974. In 1977, the company merged with the Compagnie des Messageries Maritimes to form the Compagnie Générale Maritime. Then, in 1996, the company Compagnie Générale Maritime merged to form the CMA CGM. Contrary to what its name suggests, the company was not content with operating just in the North Atlantic route. It also offered service to Central America and even, for a time, the Pacific coast. From the beginning of the 20th century, it offered crossings between Marseille and Algiers, creating a tourist circuit in North Africa in the 1920s. In the 1930s, the company briefly became involved in aviation through Air France Translatlantique. Other than operating ocean liners, the company also had a significant fleet of cargo ships. The cargo service was started in the 1900s. The ocean liners of CGT were often symbolic works of art of their time; they were intended to represent an image of France abroad. The quality of services aboard, such as that of meals and wines, had attracted wealthy clientele, including Americans at the time of the Prohibition in the United States. Years after the company's demise, its heritage continues to attract collectors and is showcased in exhibitions.
Құрылтай және алғашқы сынақтар мен қателер (18551861)
1855 жылы Пьерер ағайындылары Эмиль мен Исаак Гранвиллде (Манш) «Compagnie Générale Maritime» компаниясын құрды. Олар көптеген теміржол компанияларының иелері болғандықтан, Наполеон III басшылығымен ірі компаниялар құрған француз өнеркәсібінің өкілдерінің бірі болды. 1850 жылдары француз сауда флотына қажеттілік артып, маңызды мәселеге айналды. Пьерерлер сонымен қатар негізгі акционері болған «Société Générale de Crédit Mobilier» несие ұйымын басқарды. Осылайша, 1855 жылдың 24 ақпанында «Compagnie Générale Maritime» ресми түрде құрылды, ал Адольф д’Эйхталь 1861 жылға дейін оның бірінші президенті болды. Компания екі жыл бұрын құрылған және көптеген желкенді кемелерге ие болған «Terreneuvienne» балық аулау компаниясын сатып алу арқылы құрылды. Компанияның алғашқы жылдары үлкен ұйымдық шатақтыққа толы болды: кеме қатынасы жолдары хаостық түрде көбейді. Нәтижесінде, бастапқы капиталдың көп бөлігі қолданылып кетті. Бұл жақындағы банкроттықтан кейін Пьерерлер, «Cunard Line» сияқты, пошта келісімдері арқылы қаржыландырылатын трансатлантикалық кемелерге назар аударудың қажеттігін түсінді. Бұл идеяға қызыққан Наполеон III сол кезде бірнеше келісімдер ұсынды, бірақ Пьерерлер оларды тым әлсіз деп санап, қабылдаудан бас тартты. Америкаға бағытталған маршрут 1860 жылы дағдарысқа тап болған Луи Виктор Марциоға берілді. Осы сәтте Исаак Пьерер француз үкіметімен келісімді қайтадан талқылауды шешті. 1860 жылы қол қойылған келісімге сәйкес, компания флот құруға, 20 жыл бойы келесі бағыттарда тұрақты кеме қатынасын ұйымдастыруға және пошта тасымалдауға міндеттенді: Гавр – Нью-Йорк (Брест, Сент-Назер және Панама бұғазы арқылы), сондай-ақ Гваделупа, Кайен және Мексикаға үш қосымша рейстер. Мұның орнына, үкімет компанияға жыл сайын субсидия төлейтін болды. 1861 жылы императорлық жарлық компанияның атын «Compagnie Générale Transatlantique» деп өзгертті, бұл оның жаңа міндеттеріне толық сәйкес келеді.
Пошта қызметінің қиын бастамасы (18611880)
Компания өзінің флотын Францияда құрастыру талабын орындау үшін жергілікті кеме жасаушылық шеберханаларды табуға тиіс болды. Алты кеменің құрылысы шетелде (әсіресе SS Washington, компания үшін Нью-Йорк бағытындағы алғашқы лайнер) басталғандықтан, Перейрлер бағаларды жақсы білген. Дегенмен, Франциядағы La Seyne sur Mer кеме жасаушылық шеберханалары ұсынған бағалар айтарлықтай жоғары болды. Сондықтан екі кәсіпкер Сен-Назердің жанында жер сатып алып, Chantiers et Ateliers de Saint Nazaire (кейін Chantiers de Penhoët деп белгілі болған) компаниясын құрды. Шотландиялық Джон Скотт кеме жасаушылық шеберханаларының инженерлері француз жұмысшылары мен сәулетшілеріне өз білімімен көмектесу үшін келді. Шындығында, сол кезде кеме жасаушылық шеберханалары кемелердің тек қана қаңқасын ғана жасады, ал кемелердегі қозғалтқыштар Le Creusot-тан сатып алынды. 1862 жылы, жоспардан екі жыл бұрын, SS Луизиана Мексикаға бағыт алды, бұл компанияның алғашқы жетістігі болды. Бұл бағыттың ашылуын үкімет Мексикадағы екінші француз интервенциясы аясында ерекше күткен. Екі жылдан кейін Нью-Йорк – Ле-Хавр теміржол қызметі басталды, онда SS Вашингтон пароходы пошта тасымалын жүзеге асырды. Кейін оған SS France (осы атпен алғашқы) және SS Impératrice Eugénie қосылды. 1867 жылы компания кемелерін шұңғыр дөңгелектермен басқарудан, отынды тиімдірек пайдалану үшін, винттермен басқаруға көшті. 1868 жылы болған экономикалық және қаржылық дағдарыс Перейр ағайындарын банкротқа өтініш беруге және компания басқармасынан кетуге мәжбүр етті. Алайда компания тірі қалды. 1870 жылғы Франко-прусс соғысы және француздық үшінші республиканың тұрақсыз басталуы трансатлантикалық бағыттың трафигі мен табысын одан әрі азайтты, ал басқа кеме компанияларының бәсекелестігі күшейді. 1873 жылы компания жаңадан қалпына келгенде, өзінің алғашқы ірі апатқа ұшырады. Ол "Лох Эрн" желкенді кемесімен соқтығысып, шамамен 226 адамның өмірін қиды. Компанияның жағдайы катастрофалық болып көрінді. Осы кезде, 1875 жылы, Перейр ағайындары компанияны қайтадан басқаруға шақырылды, оның жағдайын жақсарту үшін. Бірақ сол жылы Эмиль қайтыс болды. Сондықтан, Исаак және оның ұлы Эжен компанияны жақсартуға жетекшілік етті. Атап айтқанда, олар 1879 жылы Марсель мен Алжир арасындағы Жерорта теңізіндегі қызметті ашу арқылы, бәсекелестіктің болмауынан пайдаланып, қызметтерін кеңейтті. Сол жылы компания акционерлік қоғамға айналды.
Әскери флоттың күрделі жөндеуі және алғашқы ірі лайнерлер (1886-1904)
1880-жылдардың басында жаңа, заманауи кемелер салу қажеттігі туындады. Біріншісі Ville de New York деген атпен тапсырылды, кейін Normandie деп аталып, одан кейін тез арада La Normandie болып өзгертілді. Ұзындығы 145 метр, жалпы тоннажы 6500 тонна болатын бұл кеме, ең алдымен, инновациялық еді: компанияның электр жарығымен және серуендеу палубаларымен жабдықталған алғашқы лайнері болды. Сонымен қатар, 1861 жылғы пошта келісімін 1885 жылы мерзімі бітер алдында жаңарту қажеттілігі туындады. Осы мәселемен айналысатын комиссия 1883 жылы келісімді жаңартты, бірақ компания 15 түйінден жоғары жылдамдыққа қабілетті төрт лайнермен жылдам жабдықталуы керек болды. Бұл жағдай La Normandie үшін орындалды. Төрт жаңа кеме – SS La Champagne, SS La Gascogne және SS La Gascogne болды. Олар 1886 жылы Нью-Йорк бағытына тағайындалды, ал компанияның ескі кемелерінің көп бөлігі Орталық Америка бағытына қайта бағытталды. Осы масштабты жаңартуға қарамастан, компанияның флоты шетелдік кемелерден күшейе түскен бәсекелестікке тап болды. Дегенмен, бұл төрт кеме бірден табысқа жетіп, төрт жыл ішінде кіріс шамамен екі есеге өсті. Бұл лайнерлердегі жолаушылардың жағдайы да маңызды болды және компанияның беделін жақсартты. White Star Line жаңа, жылдам кемесін, ал Inman Line өзінің жылдам кемесін іске қосып, компания жауап беру қажеттігін сезінді. Осының нәтижесінде 1891 жылы жаңа кеме құрылысы басталды. Бұл кеме алдыңғыларына қарағанда сәл үлкен және, ең бастысы, жылдам болды (орташа жылдамдығы 19 түйін), бірақ бәсекелестерінің көрсеткіштеріне жетпеді (Blue Riband жеңісіне ие бола алмады). Дегенмен, ол SS La Normandie қазандықтарын ауыстыруға және 1893 жылы АҚШ-та өтетін Дүниежүзілік Колумбия көрмесінен пайда алуға оң уақытта келді. Алайда, 1890-жылдардың соңы компания үшін бірқатар себептерге байланысты қиын болды. Испания-Америка соғысы, экономикалық дағдарыс, кедендік заңнамадағы өзгерістер және Франциядағы холера эпидемиясы жолаушылар ағынын азайтты, ал шетелде жаңа, әсерлі лайнерлер пайда болды, мысалы және Бұған қоса, бірнеше теңіз апаттары болды, атап айтқанда SS City of Saint Nazaire (1897) теңізде тасталып, Pauillac жүк кемесінің жоғалуы (кейін бұл кеме басқа компаниядан арзанға сатып алынғаны және жағдайы нашар болғаны анықталды). Компания үшін одан да ауыр соққы – 1898 жылы SS La Bourgogne кемесінің суға батып, 568 адамның өмірін қиюы болды. Компания тарихындағы ең ірі апат болған бұл оқиға қоғамдық пікірге күшті әсер етті, көптеген адамдар компанияны трагедияға кінәлі деп санады. Сонымен қатар, компания флотын жаңартуда қиындықтарға тап болды. XIX ғасырдың соңында флоттың флагман кемесі SS La Touraine ескіргені анық болды. Пошта келісімін жаңа нарықтық талаптарға бейімдеу үшін жаңарту қажет болды, бірақ ол 1897/1898 жылдардың басында ғана жүзеге асты. Тек содан кейін жаңа SS La Lorraine және SS La Savoie кемелерін салу басталды; олар 1900 және 1901 жылдары пайдалануға берілді. La Touraine-нан әлдеқайда үлкен болса да (170 метр және 11 000 тонна), олар әлі де мөлшері жағынан басқа кемелермен бәсекелесуге тырысты. Тағы бір маңызды мәселе – президент Эжен Перейрдің денсаулығы еді, ол көру және есту қабілетін жоғалтқан және қартайып қалған деп есептелді.
Жюль Шарль-Ру президенті кезінде (1904-1914 жж.)
1904 жылы Жюль Шарль Ру президент болып тағайындалды және қайта ұйымдастыруды бастады. Жюль Шарль Ру басқарған жаңа басқарудың келуі компаниядан бет бұрған клиенттерді қайтаруға бағытталған жаңа саясатқа әкелді. Чарльз Ру компанияның көптеген бай өнеркәсіпшілерімен кездесу үшін және олардың компанияға адалдығын арттыру үшін бірнеше рет АҚШ-қа сапар шекті. Осыған орай, ол жаңа клиенттерге бағытталған саясатты өзгертуге шешім қабылдады. Жылдамдыққа ұмтылыс бұрынғыдан гөрі маңызсыз бола бастады, себебі көмірдің қымбаттауы жоғары жылдамдықты тиімсіз етіп шығарды. Чарльз Ру және осы мәселеде онымен келіскен көптеген инженерлер лайнерлердің жылдамдығы технологиялық жаңалықтарсыз жоғарыламайтын деңгейге жеткенін есептеді. White Star Line компаниясы да бірнеше жыл бұрын "Үлкен төртеуін" пайдалануға беру арқылы осыны байқаған болатын. Бұрынғы басшылықтың соңғы жобалары осы жылдары іске асырылды, атап айтқанда, XIX ғасырдың соңындағы пошта келісімі бойынша салынған үшінші лайнер, ол алдыңғыларынан (190 метр, 13 000 тонна) едәуір үлкен болды. Компания біртіндеп бай клиенттерге ие болды, сонымен қатар жаңалықтар да пайда болды. "La Provence" компаниясының алғашқы лайнері сымсыз телеграфпен жабдықталды. Бұл жолаушыларға құрлықпен байланыс орнатуға, ең бастысы, кемеде жүріп әлем жаңалықтарын алуға мүмкіндік берді. Олар үшін "Атлантик" атты күнделікті газет шығарылды. Сонымен қатар, компания жүк тасымалын көбейтіп, Солтүстік Африкаға, Нью-Йоркке, әсіресе Орталық Америкаға жүк тасымалын ұйымдастырды, одан көптеген экзотикалық өнімдер әкелінді. 1903-1913 жылдар аралығында компания тасымалдаған жүктің салмағы үш есеге өсті. Компания эмигранттарды тасымалдауды да арттырды. Франция өзі эмиграция елі болмаса да, компания көшіп-қонушылардың көбеюінен пайда тапты; 1907 жылдан бастап ол АҚШ-қа тасымалдалған көшіп-қонушылар саны бойынша бесінші орынға, ал кері бағытта екінші орынға шықты. 1912 жылы компания жаңа лайнерді пайдалануға берді. Оның көлемі бәсекелестерінен кіші болғанымен, ол 24 түйіннің орташа жылдамдығын көрсетті, бұл сол кезде өте жақсы көрсеткіш еді, ал ұзындығы 210 метрді құрады. Оның сәніне орай "Атлантиктің Версалі" деген лақап атты, және кеме тез арада бай клиенттердің адалдығын жеңіп алды. Аз қамталы жолаушыларды тарту үшін компания 1908 жылы және 1911 жылы SS Chicago сияқты жаңа кемелерді іске қосты. Кішірек және баяу болғандықтан, бұл лайнерлер компанияға арзанға түсті, олар негізінен эмигранттарды тасымалдады, оларға сол кездегі үлкен лайнерлерден артық қызмет көрсетілді. Бұл тәсіл тез арада тиімді болып шықты, және осы типтегі кемелер флоттың флагманы болып табылатын үлкен, жылдам лайнерлермен қатар тез арада орнықты. 1913 жылдың жазында жаңа пошта келісіміне қол жеткізілді, ол 1932 жылға дейін үш жаңа лайнер салуды талап етті. Біріншісі, "Арсенал", Пэньоэде бірден салына бастады, және ол алдыңғысына қарағанда әлдеқайда үлкен екені анық болды. Кеменің 1916 жылы аяқталуы күтілді, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс оның аяқталуын қатты кешіктірді. Чарльз Ру басқарған осы онжылдық жалпы алғанда өте табысты болды: 1905 және 1913 жылдар аралығында негізгі бағыттардан түскен кірістер екі есеге жуық өсті. Алайда, операциялық шығындар да өсті, кемелердің саны 84 кемеден кем емес. Оның нәтижелері бәсекелестерінің нәтижелерімен салыстырылады, және CGT өзін жетекші француз компаниясы ретінде орнықтырды.
Жюль Дюранның ісі
1910 жылы Гаврдегі көмір жағушылар ереуілге шықты. Компания жауабында порттарға науқандық плакаттар ілінді, революцияға қарсы «Сарылар» кәсіподағы жұмылдырылды және полициядан жұмыс істеу еркіндігін қорғау талап етілді. Оқиғалар көбейді: полициямен қақтығыстар, түнгі саботаж, ереуілшілер мен ереуілге қатыспағандар арасындағы төбелес және т.б. 10 қыркүйекте Луи Донге, «Сары» топтың маскүнемдермен болған төбелесте қаза тапты. Компанияның жергілікті басшылары бұл мүмкіндікті пайдаланып, ереуілді тоқтатуға тырысты: Le Havre көмір кәсіподағының хатшысы Жюль Дюран компания сатып алған жалған куәгерлер арқылы Луи Донгеге жасалған қастандықтың дауыс беруына кәсіподақ шешім қабылдады деп айыпталды. Ол үш аптадан бері басқарып келген ереуіл кенеттен аяқталды. Парижде баспасөз қызу пікірталасқа тартылды. Консервативті газеттер (Le Temps, L'Aurore, Le Capitaliste және т.б.) «жабайылыққа қайта оралуды» айыптап, кәсіподақтарға қарсы қатаң шаралар қабылдауды талап етті. Үкімет көтерілісшілерге қарсы «заңсыз шаралар қолдануға» дайын екенін мәлімдеді. Алайда, жұмыс тоқтату ұзаққа соқпады. Француз үкіметі пошта қызметін сақтауды талап етті. АҚШ-қа аттанған жолаушылардың саны күрт азайды. Франция тоқтатылды, ал кіші кемелер (бастапқыда Орталық Америка бағытына тағайындалған), SS Chicago, SS Rochambeau және ескі кемелер, SS La Touraine Нью-Йорк бағытында оларды алмастырды. Бірақ компанияның соғысқа ең көп қатысы әскери операциялар саласында болды. Флоттың екі бестен бірін құрайтын отыз жеті кеме реквизицияланды. Британдықтар мен немістердің үлгісімен, компания өз лайнерлерінің бірнешеуін қосымша крейсерлер ретінде пайдалануға бел буды. Осылайша SS La Provence, SS La Savoie, SS La Lorraine және SS La Touraine Германияның блокадасын қамтамасыз ету үшін соғыстың басында реквизицияланды. Соңғы екеуі ақыры пошта қызметіне қайтарылды. Соғыс Таяу Шығысқа тарағанда, Жерорта теңізінде флоттың болуы қажет болды. SS Charles Roux және SS France сияқты бірнеше кемелер жаралыларды тасымалдау үшін госпиталь кемелеріне айналдырылды. Соңғысы АҚШ-тан әскерлерді әкелу үшін де қолданылды. Ақырында, коммерциялық қызметін жалғастырған лайнерлер мен жүк кемелері соғысқа қажетті көптеген тауарларды Еуропаға жеткізді. Соғыс компания үшін үлкен шығынға әкелді. Әсіресе, су асты кемелерінің соғысы ауыр соққы берді. Осы қақтығыста отыз кеме жоғалды. Компания оларды соғысқа қолдау көрсету үшін асығыс сатып алынған жүк кемелерімен алмастыруға тырысты. Аман қалған кемелердің жағдайы нашар болды. Ең үлкен шығын 1916 жылы 1000-нан астам адам мерт болған компанияның екінші ірі кемесі SS La Provence суға батып кеткені болды. Соғыс аяқталғаннан кейін, кең ауқымды және қымбат қайта құру бағдарламасы іске қосылды. Компания үшін жаңа дәуір басталды, бұл сезім 1918 жылы Жюль Шарль Рудың қайтыс болуымен күшейді. 1920 жылы қайтыс болған Гастон де Пелерен де Латушпен екі жылдық үзілістен кейін президенттікке Джон Дал Пьяц келді, ол Эжен Перейрдің басшылығымен компанияда сәтті мансапқа ие болған.
Джон Дал Пьяцтың президенті кезінде (1920-1928)
Соғыстан кейін компанияның басты міндеті – флотты қайта құру болды. Соғыс өтемақысы ретінде ол бірнеше шағын кемелерді (үш шағын лайнер және үш жүк кемесі) сатып алды, бірақ олар ешқашан пайда әкелген жоқ. 1921 жылы SS Paris кемесінің құрылысы аяқталып, компанияға жаңа флагмандық кеме берілді. 1921 және 1924 жылдар аралығында, Орталық Америкаға бағытталған SS Cuba сияқты бірнеше кемелер салынды. 1927 жылы жаңа кеме аяқталып, пайдалануға берілді. Бұл Паристен сәл үлкен, бірақ көбірек заманауи лайнер еді. Кемеде бірінші сынып орын алатын аймақ кеңейтілді, ал иммигранттарға арналған сыныптың көлемі күрт қысқартылды. Өте сәнді лайнер көпшіліктің назарына ілігіп, оны «Атлантика мұхитының Бейбітшілік көшесі» деп атады. Джон Дал Пьяз Солтүстік Африка бағытына да осындай лайнерлерді жіберді. Компанияның қызметін кеңейту үшін Дал Пьяз 1925 жылы Société des Voyages et Hôtels Nord Africains компаниясын құрды, ол клиенттерге туристік автомобиль саяхаттарын ұсынды. Бұл жүйе 1920 жылдардың соңында өркендеді. Компания табысқа жетіп, клиенттер санын үлкенге көтерген кезде, әсіресе АҚШ-тағы алкогольге тыйым салу американдық жолаушыларды француз лайнерлерінде алкогольді ішімдіктер ішу үшін саяхаттауға итермеледі. Джон Дал Пьяз 1928 жылдың маусымында аурудан кейін қайтыс болды. Компания оның орнына Андре Хомбергті таңдады.
In 1927, was completed and put into service. It was a liner slightly larger than Paris, but more up to date. The first class occupied a greater place on the ship, while the class reserved for immigrants was drastically reduced in size. The particularly luxurious liner attracted the public, who nicknamed it "Rue de la Paix de l'Atlantique." John Dal Piaz also provided the North African route with liners like In order to diversify the company's activity, Dal Piaz created in 1925 the Société des Voyages et Hôtels Nord Africains in order to offer tourist motor car circuits to customers. The system reached its peak in the late 1920s. While the company was experiencing a success and massively increased its clientele, taking advantage in particular of the Prohibition in the United States which pushed American passengers to travel on French liners in order to consume alcoholic beverages, John Dal Piaz died in June 1928 after a short illness. The company selected the industrialist André Homberg to succeed him.
Ұлы депрессия (1929-1939 жылдар)
Өлер алдында Даль-Пиаз өзінің ізбасарына мұра болып қалған флотты жаңарту бағдарламасының негізін қалады. Атап айтқанда, Атлантикалық бағытта бұл SS France және SS Rochambeau кемелерін ауыстыруды білдірді. Олардың орнына, орта мөлшерлі екі кеме – SS Lafayette және SS Rochambeau тапсырылды, олардың 1932 жылы аяқталуы күтілді. SS Colombia Орталық Америка бағытында пайдалануға берілді. Сонымен қатар, көптеген жүк тасымалдаушы кемелер салынды. Соңында, Нью-Йорк бағытына арналған жаңа кеме жобасы жасалды, ол бастапқыда "супер Иль-де-Франс" немесе "T6" деп аталды. Осы көптеген шығындарды жабу үшін қарыздар тартылды. Бұл жобалар Ұлы депрессия басталған кезде іске қосылды. Компанияның кірісі күрт төмендеді, шығындары артты және ол банкроттыққа тап болды. Бұл оны мемлекетке жүгінуге мәжбүр етті, әсіресе пошта келісімін қайта жаңартуға. Шындығында, T6 келісілгендей, 1932 жылы аяқталуы мүмкін емес еді. Мемлекет компанияға жартылай мемлекеттік компанияға айналу шартымен көмек көрсетуге келісті. Бір кезде компания Рауль Дотридің басқаруына берілді, содан кейін үкімет таңдаған екі адамға: генерал-губернатор Марсель Оливье президент болып тағайындалды, ал Анри Кангардель әкімші және бас атқарушы директор болды. Қаржыны консолидациялау жұмыстары жүргізілді. Ең ескі лайнерлер, мысалы SS France, металл тескілеріне сатылды, ал SS Paris сияқты басқалары маусымдық емес кезеңде круиздік сапарлар жасауға таңдалды. Пошта келісімі компания үшін тиімдірек болу үшін қайта жаңартылды. Сонымен қатар, сол кезде Нормандия аталған T6 құрылысы даулы болды. Кейбіреулер ақшаны басқа мақсаттарға жұмсауға болады деп есептеді. Дегенмен, бұған дейін салған инвестициялар соншалықты көп болғандықтан, жұмысты аяқтамай тоқтату компанияға үлкен шығын әкелер еді. Кеме 1935 жылы аяқталғаннан кейін Кангардель, Оливье және инженер Жан Мари кеменің артықшылықтарын жариялау үшін көптеген конференциялармен қиын медиалық жұмыс істеді. Капитан Пьер Луи Торо басқаруымен лайнер жылдамдық рекордын орнатып, тұңғыш сапарында "Көк лента" жүлдесін жеңіп алды. Франция алғаш рет әлемдегі ең үлкен және ең жылдам лайнерге ие болды. Осылайша қол жеткізген беделі баспасөзді қанағаттандырды, ал компания қайтадан көтеріліп, даулар басылды. Келесі жылы Cunard Line және оның лайнерімен күшті бәсекелестік басталды, екеуі де шамамен бірдей көрсеткіштерге ие болды. Осылайша компания бәсекелестіктің алдына шығып, әлемдегі ең беделді кеме компанияларының бірімен тікелей бетпе-бет келді.
Екінші дүниежүзілік соғыс (19391945)
1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, компания соғысқа қатысуға шақырылды. Қауіпсіздік мақсатында «Нормандия» және «Иль-де-Франс» сияқты ірі лайнерлер Нью-Йорк портына орналастырылды. Кейін қақтығыс тоқырау соғысына ұласты, бірақ Германияның теңіз операцияларына, әсіресе су астындағы кемелерге қарамастан, компанияның көптеген кіші кемелері үшін көлік қалыпты жағдайда жалғасты. Дегенмен, 1940 жылғы маусымда Францияның құлауы компания үшін ауыр соққы болды. Жаңа үкімет компания басшылығын жылдам қайта ұйымдастырып, 1939 жылдан бері президент болған Жан Мариді Анри Кангардельмен ауыстырды. Соғыс компанияның флотына зиян келтірді. «Шамплен» минаға отырды. Сонымен қатар, соғыс Атлантикадағы барлық көліктерді тоқтатқандықтан, компанияның қызметінің көп бөлігі Солтүстік Африка бағытына көшірілді. Бірақ барлық кемелер Виши режиміне бағынбады. «Нормандия» Нью-Йоркте қалды және американдық билік тарапынан тығыз бақылауда болды, олар саботаж жасалуы мүмкін деп қорқыды. Перл-Харборға шабуылдан кейін АҚШ үкіметі кемені соғысқа көмектесу үшін тартып алды. 1942 жылғы ақпанда әскер тасымалдау кемесіне айналдыру кезінде ол кездейсоқ өртеніп, құлап кетті. Осылайша, компанияның ең ірі кемесі коммерциялық пайдаланудың небәрі төрт жылынан кейін қолдануға жарамсыз болып шықты. «Иль-де-Франс» болса, компанияның басқа да кемелері сияқты, Бас штабының мықтылығының арқасында, бос Франция күштері мен Ұлыбритания атынан теңізге шықты. Соғыс кезінде лайнер Атлант және Үнді мұхиттарында 300 мың әскерді тасымалдады. Франция азат болғаннан кейін Анри Кангардельдің орнына Жан Мари қайтадан тағайындалды. Ірі лайнерлердің ішінде тек «Иль-де-Франс» ғана аман қалды (Париж соғысқа дейін өртенді), және ол соғыстан кейін толық жөндеуден өтуі керек болды. Барлығында компания 13 лайнер мен 40 жүк кемесін жоғалтты, бұл екі санаттың 60% құрайды. Флоттың үштен екі бөлігі батып кетті.
Әскери флотты қайта құру (1945-1960 жж.)
Жан-Мари үшін бұл ауқымды міндет болды. "Иль-де-Франс" кемесі күрделі жөндеуде болғандықтан, ал компанияның басқа ірі кемелері батып кеткендіктен, компания Атлантикалық мұхиттық қызметін қамтамасыз ете алмады. Сондықтан ол қалпына келтірілетін кемелерді қайта жарақтандыруға кірісті, бастапқыда 1947 жылы қызметке қайта қойылған кемемен. 1949 жылы "Иль-де-Франс" кемесі оған қосылды. "Нормандияны" жоғалтқанды өтеу үшін АҚШ компанияға Германиядан алынған лайнерді берді, ол "Либерте" деп қайта аталды. Ле-Хавр портында күрделі жөндеуге кіріспес бұрын болған апат салдарынан кеме жартылай суға батып кетті. "Либерте" кемесі Chantiers de Penhoët кеме жасаушылығында толықтай жөндеуден өткеннен кейін 1950 жылы ғана қызметке кірісті. Соғыста жоғалған көптеген жүк кемелерін ауыстыру үшін компания жалпы саны отыз екі "Либерти" кемесін алды. Франция үкіметі де бірқатар жүк кемелерін салуға қаржы бөлді. Францияны және оның порттарын қайта құру үшін "Трансат" көп тонна жүк тасымалдады. Осы кезеңде жүк тасымалы оның басты қызметіне айналды. 1947 жылдың 14 сәуірінде компания тағы бір қайғылы оқиғаға тап болды. Оның "Либерти" кемелерінің бірі – "Грандкамп" Техас қаласындағы апатта аммиак селитрасын жарып, кем дегенде 581 адамның қаза табуына себеп болды. Бұл сол кезеңдегі ең ауыр өнеркәсіптік апат еді. 1950 жылы компания Сахара арқылы құрлық және әуе көлігін жүзеге асырған "Compagnie générale transsaharienne" компаниясын сатып алды. Жолаушылар тасымалы саласында жағдай біртіндеп жақсара бастады. 1940 жылдардың соңында бұл процесс баяу болса, келесі онжылдықта қарқын алды. 1952 жылы "Либерте" және "Иль-де-Франс" кемелері 1938 жылы флоттағы ең ірі бес кеме тасыған жолаушылар санын басып өтті. Антиль аралдары мен Солтүстік Африка бағыттары, әуе көлігінің маңыздылығы артуына қарамастан, тұрақты клиенттер базасын сақтап қалды. Компания басшылығы, әсіресе президенті Жан-Мари, әуе және теңіз көлігінің бір-бірін толықтыратын рөлдерді атқаруға тиіс екеніне сенді: әуе көлігі жылдам тасымалдауды қамтамасыз етеді, ал теңіз көлігі жолаушыларға ыңғайлы сапар ұсынады. Алғашында статистика оның дұрыстығын көрсетті. Жолаушылар саны артып, әуе көлігінің үлесі орташа деңгейде қалып отырды. Алайда, компанияның флоты сол кезде ескіріп, шетелдегі флотынан кем болды. Бұл, әсіресе Cunard Line компаниясымен және оның жаңа лайнерлерімен бәсекелесуді қиындатты. Оларға қарсы компания тек "Де Грасс" кемесін ауыстыруға арналған кішкентай лайнермен және оның бауырласымен, Орталық Америка бағытына тағайындалған кемемен ғана жауап берді. Кемелердің жасына байланысты пайда азайды. Сондықтан Жан-Мари жаңа, ірі лайнер салуды жоспарлады.
SS France және соңғы табысы (1960-1974)
Компанияның кемелер паркі ескіріп барады. 1959 жылы, қырыз екі жыл қызмет еткеннен кейін және үлкен танымалдылығына қарамастан, «Île de France» кемесі жойылды. 1960 жылы «Liberté» өзінің 30 жылдығын тойлады. Жан Мари үшін компанияға жаңа кеме беру өте маңызды болды, ол компанияның туын мақтан тұтып, бұрын екі-үш кемемен тасымалданған жолаушылар санын тасымалдауға мүмкіндік беруі керек еді. Осылайша, 1960 жылы президент Шарль де Голльдің қатысуымен суға түсірілген және 1962 жылы пайдалануға берілген лайнер дүниеге келді. Кеме үлкен әрі жылдам болуы тиіс еді. Алайда, компания қателік жіберіп, сыйымдылығының 80% туристік классқа бөлді, ал әуе көлігі Атлантика арқылы өтетін жолаушылардың 80% -ын қабылдады, ал қаражаты аз жолаушылар тез арада әуе сапарына көшті. Сонымен қатар, компания басшылығында маңызды өзгерістер болды. Жан Маридің 1961 жылы зейнетке шығуы жоспарланған, оның орнын алмастыру қажет еді. Оның басқару директоры Эдмонд Ланье оны алмастыруы күтілді, бірақ бұл қызметке «Messageries Maritimes» президенті Густав Андуз Фарис тағайындалды, ол 1963 жылы зейнетке шықты. Оның орнына 1964 жылы кеткен Пьер Рено келді. Содан кейін Ланье президент болып, шамамен он жыл қызмет етті. Бірнеше жыл бойы компания көбінесе жүк тасымалдаумен айналысты. Алайда, президент Ланье үшін «SS France» компанияның символы ретінде сақтау өте маңызды болды, ал кеменің операциялық шығындары 1960-шы жылдардың ортасынан бастап артты. Әртүрлі шешімдер қарастырылды, бірақ Атлантика арқылы жүретін тұрақты бағыт пайдалы болмай, осы бағытта жүретін кемелер саны азайып бара жатты. Наполеон I-нің туғанына 200 жыл толуына арналған «империялық» круиз және 1972 және 1974 жылдары әлемді айналып өту круиздері сияқты бірнеше круиздер ұйымдастырылды. Алайда, Солтүстік Атлантиканың суық климатына арналған кеме тропикалық ыстыққа төтеп беруге емес, лайнер ретінде толық уақыт жұмыс істеу қымбатқа түсті.
КГТ-ның аяқталуы (1974-1977)
1973 жылғы мұнай дағдарысынан кейін SS France лайнерінің жұмысы одан да аз пайдалы болды. 1974 жылдың ақпан айында француз үкіметі лайнердің теңізде жүзуін қамтамасыз еткен компенсациялық субсидиядан бас тартты. Оның негізгі жақтаушысы Эдмонд Ланье 1973 жылдың қыркүйегінде зейнетке шықты және келесі жылдың қазан айында қайтыс болды. Осыған орай, 1974 жылдың қыркүйегінде Франция Ле-Хавр портынан соңғы сапарын аяқтағанда, экипаж көтеріліс жасады. Кеме қазан айының соңында тоқтатылды. "Compagnie Générale Transatlantique" компаниясының соңғы лайнері жүзуін тоқтатты. Сонымен бірге, компания жолаушы тасымалымен айналысатын бизнес ретінде соңғы күндерін өткізіп жатты. 1950 жылдардың ортасынан бері ол өзінің қызметінің үлкен бөлігін жүк тасымалына жұмсады. 1976 жылы компания Марсельдің "Compagnie des Messageries Maritimes" компаниясымен бірігіп, "Compagnie Générale Maritime" компаниясын құрды. CGM контейнерлік кемелер бизнесі ретінде жұмыс істеді. 1996 жылы CGM "Compagnie Maritime d’Affrément" компаниясымен бірігіп, әлемдегі ең ірі контейнерлік кеме компанияларының бірі – CMA CGM құрылды.
Жолдар
Compagnie Générale Transatlantique компаниясының негізгі қызмет көрсететін бағыты – 1864 жылы ашылған және 1974 жылға дейін дерлік үздіксіз жұмыс істеген Ле-Хавр – Нью-Йорк бағыты. Осы бағытта ең тиімді пошта келісімдері жасалды, жолаушылар саны ең көп болды және лайнерлер ең беделді болды. SS La Champagne-ден SS Normandie-ге, содан кейін SS France-қа дейінгі компанияның флагмандық кемелері осы бағыт үшін салынды, ол компанияның кірісінің жартысынан астамын құрады. Бұл лайнерлерге маусымдық емес кезеңде, мысалы, Жерорта теңізі круиздері, Франция круиздері немесе Нормандиядан Рио-де-Жанейроға круиздер сияқты круиздерге қатысуға кедергі келтірмеді. Орталық Америка және Вест-Индияға бағыттарға деген сұраныс та кеңінен пайдаланылды. Мексикаға бағыт 1862 жылы компания ашқан алғашқы бағыт болды. Бұл бағыт, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, компанияның жүк кемелері арқылы Францияға үлкен мөлшерде ром, қант және банан әкелгендіктен, аса танымал болды. 1879 жылы компания өзінің негізгі қызметіне қатысты емес, Марсель мен Алжирді байланыстыратын бағытты пайдалану туралы келісімдерге қол жеткізді. Ұзақ сапарларға арналған кемелерді қажет ететін бұл бағыт тез дамыды, және бірнеше кемелер оған тағайындалды, мысалы, 1930 жылдары осы бағытта жылдамдық рекордын жаңартқан Ville d'Alger және осы бағытта сүңгіп кеткен кеме. Компания 1880 жылдың 6 шілдесінен бастап Корсикаға да қызмет көрсетіп келеді, Марсель – Аяччо – Бона – Алжир бағытында Ville de Madrid лайнерін пайдаланды. 1882 жылы компания Марсель мен Ниццадан Сардинияға дейін толығымен Корсикаға арналған бағыттарды ашты. 1933 жылы Анри Кангардель компания басқаруына келгені оның көкке қадалуын күшейтті. Шындығында, Кангардель бірнеше жыл бұрын Compagnie générale aéropostale компаниясының зерттеулеріне қатысуға шақырылған еді. Осылайша ол Жан Мермоз және Антуан де Сент-Экзюпери сияқты ұлы ұшқыштармен дос болды. 1933 жылы Air France компаниясы құрылды, бірақ трансатлантикалық бағытқа қатысты мәселе әлі де шешілмеген еді. Осыған байланысты 1937 жылы Air France Transatlantique құрылды, онда CGT үлкен үлес иеленді, өзінің тәжірибесімен бөлісу үшін. Әуе компаниясы әртүрлі мүмкін бағыттарды зерттеген кезде кеме компаниясы метеорология саласындағы тәжірибесімен бөлісті және зерттеулерін Carimaré кемесі арқылы жалғастырды. 1937 жылдан 1939 жылға дейін Air France Transatlantique Франция мен АҚШ арасында Азор аралдары арқылы он екі рет су ұшағымен рейстер жасады, сондай-ақ Нью-Йорк пен Бискаросс арасында тоқталмай тұңғыш рет ұшты. Соғыс әуе компаниясының дамуына кедергі келтірді, және 1945 жылдан кейін CGT өкілдері әуе компаниясынан шығарылды, ол Air France-пен біріктірілместен бұрын. Алайда, бұл сәтсіздікке қарамастан, CGT әуе тасымалынан тыс қалған жоқ. Егер оның басшылары Атлантика арқылы өтетін бағыттағы әуе кемелерінің бәсекелесін бағаламаса, олар, керісінше, оның Жерорта теңізі бағытындағы күшін және Марсель – Алжир бағытына тигізетін әсерін жақсы білді. Көптеген компаниялар осы бағытта өркендеп, Air France және CGT-ны қорқытты. Соңғысы, Эдмонд Ланье]-нің бастамасымен, ол авиация мәселелеріне жауапты болды, содан кейін авиациялық салаға тағы бір рет қатысуға құштар болғандықтан, Compagnie Air Transport-қа қаржылық қолдау көрсетуге шешім қабылдады. CGT сонымен қатар Compagnie des Transports Aériens – Air Algérie құруға көмектесті және оның көпшілік үлесін иеленді. Авиакомпания перспективалы көрінді, бірақ Алжир тәуелсіздік алғаннан кейін CGT-нің әуекомпаниядағы үлесі 1962 жылы тоқтатылды.
Технологиялық даму
Өзінің құрылуынан бастап CGT біртіндеп жаңа технологиялық инновацияларды қабылдады. Бұл, әсіресе, қозғалтқыштарға қатысты болды. 1864 жылы қызметке кірген «Вашингтон» кемесі дөңгелекті қозғалтқыштармен жүргізілді. 1868 жылы ол қайта жабдықталды, нәтижесінде екі винтті қозғалтқышпен жүретін алғашқы лайнер аталды, бұл оған жоғары жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік берді. Сол кезде жолаушылар бу қозғалтқыштарына күдікпен қарады, алайда 1890 жылдарға дейін компанияның барлық кемелері желкендерді орнатуға болатын мачталармен жабдықталды. Осылайша, компанияның алғашқы экспресс-лайнерлері – SS La Normandie және SS La Champagne желкендер мен буды бірге пайдалана отырып саяхаттады. Осы уақыттан бастап, бірнеше винтті қозғалтқыш, қозғалтқыш бұзылған жағдайда жеткілікті сақтық шарасы ретінде қарастырылды. Дегенмен, мачталар тоқтатылған жоқ, себебі олар қарауылдық бекеттерді, жарықтандыруды және кейіннен телеграф кабельдерін орнатуға қолданылды. Бұл конструкция отынның тиімділігін арттыруға, сондай-ақ поршендік қозғалтқыштарға немесе бу турбиналарына қарағанда төмен жылдамдықтарда икемді болуға бағытталған. 1912 жылы салынған кеме тек бу турбиналарымен жұмыс істеді, бұл оған жоғары жылдамдыққа қол жеткізіп, заманының ең жылдам кемелерінің бірі болуға мүмкіндік берді. Оның гидродинамикалық корпусы Владимир Юркевичтің көмегімен Chantiers de Penhoët архитекторларымен жасалған. Бұған қоса, осы көлемдегі кеме үшін сенімді және экономикалық тұрғыдан тиімді деп саналатын турбоэлектрлік қозғалтқыш қосылды. Компания жолаушылардың жайлылығына қатысты инновацияларды да қолдады. 1882 жылы SS La Normandie компанияның қауіпті керосин шамдарын алмастырған электр шамдарымен жабдықталған алғашқы кемесі болды. Соңында компания теңіздегі қауіпсіздік саласында да біртіндеп жаңалықтар енгізді. 1912 жылы «Франция» кемесі, «Титаник» кемесінің қазасына түскеннен кейін бір апта өткен соң, барлық жолаушыларына жеткілікті құтқару шөлмектерімен жабдықталған компанияның алғашқы ірі лайнері аталды. 1935 жылы «Нормандия» кемесі кемедегі өрт қаупінен ерекше қорғалған, бұл бірнеше ірі кемелерге әсер еткен және теңіздегі басты қауіпке айналған. Жолаушылардың сапар кезіндегі қауіпсіздігі де қамтамасыз етілді, борттағы медициналық бөлім біртіндеп жақсартылды. 1965 жылы SS France спутник арқылы жолаушыларының бірінің электрокардиограммасының нәтижелерін жіберген алғашқы лайнер аталды, бұл Еуропалық және американдық командалармен бірлесіп теңізде операция жасауға мүмкіндік берді.
Көркемдік безендіру
КГТ, негізгі көші-қон жолдарынан алыс орналасқан және Ле-Хавр портының өлшемдері кемелерін дамытуға шектеу қойғандықтан, неміс және британдық компаниялар сияқты эмигранттар есебінен қаржылық табысқа ие бола алмады. Сондықтан компания бай жолаушыларға маманданған, олар тез арада оның негізгі нарығына айналды. 19 ғасырдың басында компанияның лайнерлері сәнді кемелер ретінде танымал болды, онда француздық өмір салты – әсіресе гастрономия мен шарап өнері басым болды. 1912 жылғы «Франция» кемесі осы беделдің алғашқы иегері болды. Оның ерекше сәнді безендірілуі (жүктелген күйде де, британдық бәсекелестерімен салыстырғанда), француз сәулетінің ұлы туындыларынан – сарайлар мен үйлерден шабыт алды. Кемеде сондай-ақ танымал өнер туындыларының көшірмелері болды, осының арқасында кеме «Атлантиканың Версалі» деген лақап атқа ие болды. Мұндай безендіру деңгейі «La Savoie» және «La Lorraine» кемелерінде де сәтті жүзеге асырылды. 1920 жылдары және «Париж» лайнерімен бірге стиль дамыды. Белль Эпок стиліндегі безендірулерді толығымен алмастырмай, Арт-Деко стилі пайда бола бастады. Жолаушыларға ұсынылатын қызметтердің саны – мысалы, кино көрсетулер мен би кештері артты. 1929 жылы өрт салдарынан кеме күрделі жөндеуден өтті, бұл оның стилін жаңартуға мүмкіндік берді. Ол өз заманының сәулетін бейнелейтін кеме ретінде жобаланды. Кемедегі кеңістіктерді толтыру үшін француз сәулетшілері мен дизайнерлері шақырылды, бұл кеңістіктер әдеттегіден үлкен болды. Кеменің ұзақ қызмет ету мерзімі оған түрлі стильдерді қабылдауға мүмкіндік берді. Тағы да, кемеде көптеген мүмкіндіктер ұсынылды: панорамалық кафе, бокс рингі, шіркеу және т.б. «Normandie» лайнерінде дәл осындай көзқарас әлдеқайда кең ауқымда іске асырылды. Кеме өте үлкен болғандықтан, үш палубаны алып жатқан монументалды асхана жабдықталды. Кемеде сәнді люкс-бөлмелер мен 1930 жылдардағы француз өнерінің есімді туындылары орналасқан. «Normandie» лайнерімен француз әдеп-ғиымын шетелде насихаттау мақсаты да көзделді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін «Liberté» лайнерін жөндеу және қайта құру кезінде «Normandie» лайнерінің әсемдеу элементтері екі кемеге таныс атмосфера беру үшін пайдаланылды, олар 1950 жылдар басындағы стильге сәйкес қайта жабдықталды. 1962 жылғы «Франция» лайнері сол кезеңнің атақты суретшілерін тағы да қызықтырған 1960 жылдардың жарқын түстерін таңдады. Алайда, бұл жолы компания саясатын өзгертті. Бұрынғыдай бірінші кластың жақтаушысы болмай, енді мүмкіндіктерінің үштен бірінен астамын туристік кластың қызметіне бөлді. 1897 жылдың 6 наурызында «Ville de Saint Nazaire» лайнерінде үлкен тесік пайда болды және кемені тастап кетуге мәжбүр болды. Бортындағы 83 адамның тек 18-і ғана аман қалды. Ең қайғылы оқиға 1898 жылы желкенді кемемен соқтығысқаннан кейін лайнердің суға батуы болды. 568 адам қаза тапты. Жолаушылардың тек 13%-ы ғана, ал экипаждың 48%-ы аман қалды; қаза болғандардың арасындағы осы айырмашылық Эжен Перейрдің компаниядағы беделін әлсіреткен дауға әкеп соқты. 1929 жылы «Париж» лайнері Ле-Хавр портында тұрғанда өртенді және қирады, бірақ сәтті жөнделіп, қайтадан қызметке кірісті. Алайда, он жылдан кейін, 1939 жылы, ол Ле-Хавр портында қайтадан өртенді; бұл жолы өртті сөндіруге қолданылған су оның аударылуына себеп болды, лайнердің құлғындары соғыс аяқталғанға дейін сонда қалды. 1946 жылы жаңадан сатып алынған «Liberté» лайнері Ле-Хавр портында жөндеуден өтіп жатқанда, қатты дауыл оны «Париж» лайнерінің құлғындарына ұшырып, «Liberté» лайнерін жағалауға тірестірді. Ол қайтадан суға шығарылып, жөнделіп, қызметке кірісті. Ал «Париж» лайнерінің құлғындары 1947 жылы сол жерде жойылды. Компанияға ең танымал өрт – «Normandie» лайнерінде болған өрт. Ол 1942 жылдың ақпанында АҚШ-қа басып алынып, әскери кемеге айналдырылуда болған кезде, дәнекерлеу жұмыстары кезінде өрт шықты. Жақында лайнерге тағайындалған американдық теңізшілердің тәжірибесіздігі кемедегі көптеген өртке қарсы құрылғылардың тиімсіздігіне әкелді. Су құйылғаннан кейін ол аударылып кетті. 1943 жылы құлғысы жойылды. Компания екі дүниежүзілік соғыста көптеген кемелерін жоғалтты. Бірінші дүниежүзілік соғыста компанияның 30 кемесі суға батты.
Мұра
120 жылдық тарихында Compagnie Générale Transatlantique француз теңіз тасымалдары индустриясында ерекше орын алып, әсіресе американдықтар сияқты шетелдік клиенттер арасында айрықша беделге ие болды. Оның ірі лайнерлері, атап айтқанда SS Normandie және SS France көптеген зерттеулерге тақырып болды. Компанияға ерекше аура пайда болды, мұның себебі оның кемелерімен саяхаттаған танымал тұлғалардың көп болуында. Кемеде саяхаттау суретшілерге де шабыттандырды: SS Flandre (кейін Carla C деп аталды) кемесімен саяхаттаған жолаушы «Love Boats» атты кітап жазды. 1939 жылы «Париж – Нью-Йорк» француз фильмі Мишель Саймон мен Габи Морлейдің қатысуымен Normandie кемесінде түсірілді. 1962 жылғы SS France өз кезегінде, Бурвил мен Жан-Поль Белмондо жұлдыздар болған француз фильмінің «Ақылды» фильмінің соңғы сахнасы үшін түсірілім алаңы болды, сондай-ақ Луи де Фунес қатысқан «Жандарм Нью-Йоркте» фильміне де пайдаланылды. Компанияның кемелеріне қалың жұртшылықтың көңілі де бөлінген: Normandie кемесінің күтпеген апатқа ұшырауы белгілі бір наразылық тудырды, бірақ ол сол кездегі соғыстың ауқымымен басылды. Бұл өрттің себебі саботаж болды деген қауесет тарауына кедергі болмады. 1959 жылы кеменің құрылысын тоқтатуға қарсылық білдірілді: лайнер өзінің ұзақ қызметі барысында, соғыстағы үлгілі қызметінің нәтижесінде және батып кеткен кемеден аман қалғандарды құтқаруының арқасында көпшіліктің сүйіспеншілігіне ие болды. 1974 жылы SS France кемесінің қызметтен шығарылуы да күшті эмоцияларды тудырды: Мишель Сарду оған деген ашуын білдіру үшін «Le France» атты ән арнады. Кеме «Норвегия» деп аталғаннан кейін Норвегиялық круиздік компанияға өткеннен кейін, Францияға әр келген сайын үлкен қызығушылық тудырды, француз баспасөздері мен жұртшылығы оны 2000 жылдардың соңына дейін Франция деп санады. 1929 жылы CGT үшін салынған «Висконсин» жүк кемесінің кейбір қалдықтары Польшаның Щецин қаласында сақталған. Кеме 1951 жылы Польшаға сатылып, 1985 жылы құрылысы тоқтатылды. Оның мачтасы ескерткіш ретінде орнатылған, сондай-ақ оның бір бөлігі сақталған. Соңында, компанияның мұрасы жолаушылар алып жүрген және аукционда сатылатын коллекциялық заттар арқылы сақталады: компанияның 20 ғасырдың басында жариялаған және Эрнест Лессио салған кемелерді бейнелейтін пошта карточкалары, багаж таңбалары, ыдыстар, мәзірлер және т.б. 1995 жылдан бері Compagnie Générale Maritime бастамасымен құрылған French Lines Association CGT-ға тиесілі мұрағаттар мен заттарды сақтап, осы мұраны, әсіресе осы заттарды сату арқылы нығайтуға жәрдемдеседі. Компанияның мұрасын атап өтуге бағытталған басқа да жобалар жүзеге асырылуда, мысалы, Дидье Спейд жоспарлаған Франция атты жаңа кеме құрылысы.