Антонио Луна: Филиппин генералы және ғалымы

Кіріспе

Филиппиндік генерал және ғалым (1866–1899)

Антонио Нарсисо Луна де Сан-Педро и Новисио Анчета (антоньо Луна; 29 қазан 1866 – 5 маусым 1899) – филиппиндік фармацевт және армия генералы, 5 маусымда 1899 жылы 32 жасында өлтірілгенге дейін филиппин-американ соғысында шайқасқан. Агуинальдо Интрамуросты бірлесіп басып алуды талап етті. Американдықтар бұл талапты ескерді, бірақ екі жақты басқыншылықтың бір айынан кейін Агуинальдо өз күштерін кері шақырды. Бұған себеп – генерал Уэсли Мерритт пен коммодор (кейін адмирал) Джордж Дьюидің Манила шығанағына тоқтаған әскери флоты, себебі филиппиндіктер мен американдықтар арасындағы қақтығысқа ұшырау қаупі туды. Сонымен қатар, генерал Элвелл Отистің Агуинальдо күштерін кері тартпаса, күш қолдануға мәжбүр болатыны туралы жеделхаты да әсер етті. Луна окопта болғанда, өз әскерлеріне американдықтарға ату бұйрығы берді. Америкалықтардың басып алуынан кейінгі хаостан соң, Эрмитадағы кездесуде Луна американдық офицерлерге өздерінің сарбаздарының тәртіпсіздігіне шағымдануға тырысты. Ол Президентпен байланыс орнатуға ниеттенді. Сабаққа көтерілгенде, ол бұрынғы бағынбаушылығы үшін қаруын алып қойған офицерге тап болды: Кавит батальонының командирі капитан Педро Янолино, және американдық автономияны жақтағаны үшін қамаумен қорқытқан ескі жауы. Капитан Янолиноға сыртқы істер министрі Фелипе Буэнкамино және министрлер кабинетінің мүшесі ертіп келді. Оларға Агуинальдоның Нуэва-Эсихадағы Сан-Исидроға кеткені айтылды (бірақ ол шын мәнінде Тарлак штатындағы Бамбанға барды). Ашуға буған Луна, кездесудің тоқтатылғаны туралы неге ескертпегендерін сұрады. Сәтке соң мылтық атысы естілді. Әлі де ашулы және қатты ызаланған Луна баспалдақтан төмен жүгіріп, Янолиномен кездесті, оны Кавит батальонының бірнеше сарбазы сүйреп келді. Янолино Лунаға боломен шабуыл жасап, басына жарақат келтірді. Янолиноның сарбаздары Лунаға оқ жаудырды, ал басқалары оны пышақтап, тіпті ол өзінің револьверін шабуылдаушылардың біріне бағыттап атуға тырысқанда да тоқтамады. Агуинальдо Лунаның өлтірілуіне өзінің қатысы жоқ екенін қатаң түрде мәлімдеді. Генерал Джеймс Франклин Белл үшін Луна «Филиппин армиясының жалғыз нағыз генералы болды».

Antonio Narciso Luna de San Pedro y Novicio Ancheta (anˈtonjo ˈluna; October 29, 1866 – June 5, 1899) was a Filipino pharmacist and army general who fought in the Philippine–American War before his assassination on June 5, 1899 at the age of 32. Aguinaldo demanded joint occupation of Intramuros. Which the Americans heeded, But after one month of dual occupation, Aguinaldo withdrew his forces when General Wesley Merritt and Commodore (later Admiral) George Dewey, whose fleet had moored in Manila Bay after being threatened of an unwanted conflict between Filipinos and Americans, plus the telegram from General Elwell Otis that if Aguinaldo did not pull his forces back, he will be obliged to resort to forcible action. When Luna was on the trenches, he ordered his troops to fire on the Americans. After the chaos following the American occupation, at a meeting in Ermita, Luna tried to complain to American officers about the disorderly conduct of their soldiers. to communicate with the President. As he went up the stairs, he ran into an officer whom he had previously disarmed for insubordination: Captain Pedro Janolino, commander of the Kawit Battalion, and an old enemy whom he had once threatened with arrest for favoring American autonomy. Captain Janolino was accompanied by Felipe Buencamino, the Minister of Foreign Affairs, and a member of the Cabinet. He was told that Aguinaldo had left for San Isidro in Nueva Ecija (he actually went to Bamban, Tarlac). Enraged, Luna asked why he had not been told that the meeting was canceled. a rifle shot rang out. Still outraged and furious, Luna rushed down the stairs and met Janolino, accompanied by some elements of the Kawit Battalion. Janolino swung his bolo at Luna, wounding him in the head. Janolino's men fired at Luna, while others started stabbing him, even as he tried to fire his revolver at one of his attackers. Aguinaldo would be firm in his stand that he had nothing to do with the assassination of Luna. For General James Franklin Bell, Luna "was the only general the Filipino army had."

Еске алу

Филиппин университетінің танымал Дилиман суға батқан бағы генерал Антонио Луна сарайы деп аталды.