Кіріспе
Британдық Колумбиядағы ауыл шаруашылығы жерлерінің жиынтығы Британдық Колумбияның ауыл шаруашылығы жерлері қоры (АЛР) – ауыл шаруашылығына басымдық берілген жерлердің жиынтығы. АЛР-де алты әкімшілік аймақ бар: Оңтүстік жағалау, Ішкі аймақ, Арал, Кутенэй, Солтүстік және Оканаган. Британдық Колумбияның жалпы жер ауданының шамамен үштен екі бөлігі теңіз деңгейінен мың метрден жоғары орналасқан, ал провинцияның таулы географиясы оның жерінің салыстырмалы түрде аз бөлігі ауыл шаруашылығына жарамды екенін көрсетеді. АЛР жерінің шамамен 46%-ы жеке меншікте, ал 54%-ы мемлекеттік меншікте (облыстық, қалалық немесе федералды үкіметке қарасты).
British Columbia's Agricultural Land Reserve (ALR) is a collection of land where agriculture is designated as the priority use. There are six ALR administrative regions: South Coast, Interior, Island, Kootenay, North, and Okanagan. About three quarters of BC's total land is located above a thousand metres in elevation, and the province's mountainous geography means a relatively small share of its land has an agricultural capability. Approximately 46% of ALR land is under private ownership, and 54% is under public land ownership (provincial, municipal, or federal government).
АЖЖ құруға ынталандыру
1973 жылға дейін Британдық Колумбияда урбанизация салдарынан әр жыл сайын шамамен 4000-тан 6000 гектарға дейін ең құнарлы ауыл шаруашылығы жерлері жоғалып кеткен. Канада жерін инвентаризациялау (CLI) зерттеуі бойынша 1-ден 4-ке дейінгі санаттағы, әлі пайдаланылмаған барлық жерлер Ауыл шаруашылығы жерлерін қорғау аймағына (ALR) енгізілді. 5 және 6-санаттағы жерлер 1-ден 4-ке дейінгі санаттағы жерлермен бірлесіп тиімді пайдаланылуы мүмкін болса, ал 7-санаттағы жерлер оларды алып тастау ауыл шаруашылығы аймақтарына үйлеспейтін пайдаланулардың енуіне мүмкіндік берсе, олар да енгізілді. CLI карталарының негізінде, сондай-ақ жергілікті билік органдарының пікірлерін және қоғамдық тыңдауларды ескере отырып, ALC ALR-ге енгізілетін 4,7 миллион гектар жерді анықтады. Бұл жерлердің бір бөлігі 5 жылға қала құрылысын дамытуға жететіндей мөлшерде ALR-ден шығарылды. ALC негізінен жерді алып тастау (қоспау) немесе қосу (енгізу), бөлу және ауыл шаруашылығына жатпайтын мақсатта пайдалану мәселелері бойынша шешімдер қабылдайды.
Мандаттың маңызды өзгерістері
ALC-тің басты міндеті ауыл шаруашылығы жерлерін сақтап қалу болды, бірақ бастапқы заңнама ALC-ге жасыл белдеулер, жер қоры және саябақтар үшін резервтік жерлер құруға да жауапкершілік жүктеді. Бұл жауапкершілік 1977 жылы алынып тасталды. (ALC бұл жерлерді белгілеу алдында сатып алуға (немесе басқа жолмен иеленуге) тиіс болды. Керісінше, ALR-дегі жерлерді дәстүрлі аймақтау құралдарын қолданбай, сатып алмастан анықтауға болады.) 2014 жылдың 29 мамырында Кристи Кларктың басқаратын Британдық Колумбия Либералдық үкіметі ALR-ді екі аймаққа бөлді: 1-аймақ (Арал, Оканаган, Оңтүстік жағалау) және 2-аймақ (Солтүстік, Кутенэй, Ішкі аймақтар). ALR ережелері нашар өнімділігі бар ауыл шаруашылығы жерлеріне ие фермерлер үшін ауыр жүк ретінде қарастырылды. Жеке меншік иелері жергілікті биліктен мұндай жерді алып тастау туралы өтініш беруге құқылы, бірақ олар осы өтінішті жергілікті билік арқылы беруі керек.
Мектепке салынатын салықтан босату
Олардың жері егіншілікке пайдаланылса да, пайдаланбаса да, ALR жер иелері мектеп, аурухана және басқа да мүлік салығынан (мысалы, Metro Vancouver-дегі TransLink салығы сияқты) 50% жеңілдік алады. Квантлен политехникалық университетінің зерттеуі бұл салық жеңілдігі ALR жерін иеленуге ынталандырады, бірақ оны егіншілікке пайдалануға көтермелейді екенін көрсетеді. Үлкен Ванкувер аймағын (Метро Ванкувер) зерттеу нәтижесінде, бұл жеңілдіктің басты иегерлері ALR-де "Тұрғын үй" санатындағы мүліктер екені анықталды. Осы мүліктер егіншілікке пайдаланылмағандықтан, зерттеу АЛР-дің ішіндегі және сыртындағы тұрғын үй иелері арасындағы әділдікті сақтау үшін жеңілдікті жоюды ұсынады.
Мүліктік салықтар
Жерді игеру аймағында орналасқан жерге қатысты мүлік салығы, тіпті ол жер өңделмесе де, көбінесе төмен болады. Бұл себебі мүлік бағасы жердің нарықтық құны негізінде, оның "ең жоғары және ең тиімді пайдалануы" мен салыстырмалы ауылдық мүлік құндылықтары ескеріле отырып анықталады. Мүліктің ең жоғары және ең тиімді пайдалануы жерді пайдалану және бөлуге қойылған шектеулермен анықталады. Сондықтан, Жерді игеру аймағындағы жердің құны, тіпті тұрғын, коммерциялық немесе өнеркәсіптік мақсаттағы аймаққа жатса да, әдетте төмен болады. 2020 жылы Британдық Колумбия үкіметі үшін дайындалған есепте провинцияның Жерді игеру аймағының ең көп дегенде ширек пайызын ауыл шаруашылығының жаңа санатын құру үшін бөлу ұсынылды. Егістік жерлерге құрылыстар салуға қатысты алаңдаушылықты сейілту үшін, қайта өңделген жерлердің топырағының сапасы төмен және ауыл шаруашылығына жарамсыз болады (CLI 4-7 кластары).
АЖЖ-ны құру
Мыңдаған шаруалар АЛР құрылуына қарсылық білдірді, себебі олар АЛР-дің жер иелерінің өз жерлерімен не істей алатынына қатысты шектеулеріне келіспеді. Бұл шектеулер олардың жеке меншік құқықтарына араласып, жер құнын төмендетті. Қырық жыл өткен соң, Б.К. Ауыл шаруашылығы кеңесінің атқарушы директорының сөзіне сүйенсек, фермерлер мен мал өсірушілер арасында қолдау кеңейді, бірақ толық емес.
"Жаратылыс" үйлері
2017 жылы Ричмонд қалалық кеңесінің мүшесі "шағын фермаларда үлкен үйлер" болмасын деген ниетін білдірді. Richmond қаласының ALR жерінде «монстр үйлер» деп аталатын үйлер салынып жатты, олардың орташа көлемі 2010 жылы 7329 шаршы фут болса, 2015 жылы 12087 шаршы футқа дейін өсті. Сондай-ақ, жерді пайдалану ережелері ауылшаруашылық жерлерінде қонақүйлерге рұқсат бермесе де, Ричмондта жеке меншікке тиесілі сәнді қонақүйлерге ұқсас үлкен ғимараттар салынып жатқаны туралы хабарлар тарады. Британ Колумбиясының фермерлік жер иелері қауымдастығы заңға қарсылық білдіріп, үкімет олармен жеткілікті түрде кеңеспегенін, ал 500 шаршы метрлік лимит көбінесе отбасылық бизнестер үшін жеткіліксіз боларлық кеңістік қалдырмайтынын мәлімдеді. Кейін шектеулер жеңілдетілді, нәтижесінде 2021 жылдың 31 желтоқсанынан бастап, 500 м² немесе одан аз ауданы бар негізгі тұрғын үйден өзге, жергілікті биліктің қаулысымен рұқсат етілген жағдайда, меншік иелеріне 90 м² немесе одан аз (40 гектар немесе одан үлкен мүліктер үшін 186 м²) ауданы бар қосымша тұрғын үй салуға рұқсат берілді. Бұрынғыдай, ALC шаруашылыққа қатысты болса, қосымша тұрғын үйлерді мақұлдауға құқылы. Зерттеуде қарастырылған 122 мүліктің нарықтық бағасы мен провинциялық бағалау арасында елеулі айырмашылықтар анықталды. Мысалы, ALR-де орналасқан мүлікке шамамен 5300 доллар мүлік салығы төленсе, сол муниципалитеттегі бірдей нарықтық құны бар тұрғын үй мүлігіне шамамен 77000 доллар төленеді.