Кіріспе

Франкенмут (['/f//r//æ//ŋ//.//k//ə//n//.//m//uː//θ/ FRANKənmooth) – АҚШ-тың Мичиган штатындағы Сагинау округіне жататын қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 4987 адамды құрайды. Қала Франкенмут ауданымен қоршалған. Қаланың аты екі сөздің қосылуынан пайда болған. Франкен Бавариядағы Франкония аймағын көрсетеді, сол аймақтан алғашқы қоныс аударушылар келген, ал неміс тіліндегі Mut сөзі "батылдық" деген мағынаны білдіреді. Осылайша, Франкенмут атауы "Франкониялықтардың батылдығы" дегенді білдіреді. Ең көп таралған лақап аты – "Кіші Бавария", қаланың неміс тарихымен байланысты.

Тарих

Бұл аймақты Германиядағы Франконияның Рошталь аймағынан келген консервативті лютерандық иммигранттар қоныстандырып, атады. 1845 жылдың 20 сәуірінде Германиядан "Каролина" кемесімен аттанып, жеті аптадан кейін Нью-Йорктегі Касл Гарденге жетті. Олар Нью-Йорктен Детройтке арналар мен Ұлы көлдер арқылы саяхаттап, 1845 жылдың тамызында келді. Содан кейін "Нелсон Смит" кемесімен Сагинауға жетіп, қазіргі Франкенмут қаласына дейін құрлықпен жол жүрді. Қоныс аударушылар өздерінің туған жері Миттельфранкенді еске түсіретін төбелі аймақты таңдап, онда қарапайым тұрғын үйлер салуға кірісті. Франкенмут қаласы тек неміс лютерандық қауымдастық болуы тиіс еді. Колонистер Германияға, әсіресе Бавария Корольдігіне (Königreich Bayern) адал болып, неміс тілін сақтауға уәде берді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін немістер келіп жатты. Франкенмут 1904 жылы ауылға айналды. 1938 жылы ауыл алғашқы басқарушысы Герберт Л. Кейнатты тағайындады. 1959 жылдың 1 қазанында ауыл қала мәртебесін алды, ал Кейнат қала басқарушысы болды. Жақын орналасқан Франкенлуст, Франкентрост және Франкенхильф (қазір Ричвилл) ауылдары осы аймақтың сол аймақтан эмиграциялаған басқа немістер үшін де тартымды орын болып қала бергенін көрсетеді. Қаланың неміс, әсіресе франкондық мәдениеті ұрпақтан-ұрпаққа жетіп, сақталды. Неміс тілі әлі де белгілерде және күнделікті сөйлеуде кеңінен қолданылады, ал неміс тілінде сөйлейтін адамдар қалада тұрады. Сонымен қатар, Сент-Лоренц шіркеуі әй сайын неміс тілінде қызмет өткізеді. Кас өзені қаладан өтеді.

2010 жылғы санақ

Ең ірі тектік топтар (2010) Пайыздық үлесі Неміс 49,3% Ағылшын 12,9% Поляк 8,6% Ирланд 6,3% Америкалық 4,4% Француз 4,0% 2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 4944 адам, 2200 шаруашылық және 1313 отбасы тұрады. Халық тығыздығы көрсеткіші: 2396 тұрғын үй, орташа тығыздық: Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,4% ақ нәсілді, 0,5% афроамерикалық, 0,2% жергілікті американдықтар, 0,8% азиялық, 0,4% басқа нәсілдерден және 0,6% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испаниялық немесе латын американдықтар халықтың 1,9% құрайды. 2200 шаруашылықтың 23,8% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 50,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 7,1% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 2,0% -ында әйелі жоқ ерлер және 40,3% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 37,2% жеке тұлғалардан тұрады, ал 22,7% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,14 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрайды. Қала тұрғындарының орташа жасы 50,1 жас. Тұрғындардың 19,3% -ы 18 жасқа дейін, 5,9% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 17,9% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 28% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 28,9% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен. Қаланың жыныстық құрамы: 44,9% ер адам және 55,1% әйел адам.

Сәулет

Франкония стилі сәулетінің күшті ықпалы қаланың көптеген аймақтарында байқалады. Коммерциялық ауданның көптеген ғимараттары, сондай-ақ көптеген үйлер Германияның Франкония аймағында кездесетін ағаш қаңқалы құрылымдардың стильдік бейімделулерін ұсынады, олар ғимараттардың сыртында "төртбұрыш" және "Х" пішімдерінде орналасқан ағаштарды, сондай-ақ терезелерде, есіктерде және басқа да ғимарат элементтерінде "Х" пішімін қолдануды қамтиды.

Үкімет

Қаланың кеңес-әкімшілік басқару жүйесі бар. Бұл шара сонымен қатар Мюнхендегі шараның ашылуымен сәйкес келетін қыркүйекке ауыстырылды. Сонымен қатар, Мюнхендегі әлемге әйгілі Хофбраухаус сыра зауыты алғаш рет АҚШ-қа сыра экспорттады. Кейін Американың Хофбраухаус компаниясының президенті болған жергілікті кәсіпкер Фред Шумахер, пивоны Октоберфестке дейін Франкенмутқа жеткізуді ұйымдастырды. Франкенмуттың Октоберфесті АҚШ-тың ең маңызды және танымал күзгі фестивальдерінің бірі деп санайды. Франкенмут бавариялық фестивалі: Бұл Мичиган штатындағы ең ірі бавариялық мұра фестивалі. 1959 жылдан бастап, ол жыл сайынғы жазғы той, бавариялық мәдениет пен құндылықтарын тамақ, сусын, дәстүрлі іс-шаралар және музыка арқылы мақтан тұтады. Франкенмут қар фестивалі: Франкенмут Солтүстік Америкадағы ең үздік қар мүсін жасау іс-шараларының бірі – Зендердің қар фестиваліне де үй иесі, онда АҚШ-тың студенттік ұлттық мұз кесу чемпионаты өтеді. Франкенмут өрт сөндірушілер жиыны: Бірнеше жыл бойы шілде айының соңғы сенбісі күні Ұлы көлдер халықаралық антикалық өрт сөндіру құралдары қауымдастығы (GLIAFAA) Heritage Park-та парадпен бірге жылдық өрт сөндірушілер жиынын өткізеді. Бұл жерде қайта жаңартылған антикалық өрт сөндіру машиналары, бірнеше жедел жәрдем және полиция машиналары көрсетіледі, сондай-ақ көрермендерге көліктер туралы, олардың қызметте болған кезеңі және оларды сақтаушыларға қалай өткені туралы білуге мүмкіндік береді, соның ішінде кейбір құралдар өрт сөндіру қабілеттерін өзен жағасында көрсетеді. Франкенмут автофестивалі: Еңбек күнінен кейінгі демалыс күнінде жыл сайын өткізілетін Франкенмут автофестивалі – үш күндік автомобиль көрмесі, онда 2500-нен астам классикалық автомобильдер, соның ішінде қуатты автомобильдер мен көше таяқшалары баяу жылдамдықпен жүреді. Бірінші күні Main Street-те халықтық той өтеді, ал келесі екі күнде көліктер Heritage Park-та көрсетіледі. Көрме күндері паркте тікелей диджей 1950 және 1960 жылдардағы рок-н-ролл музыкасына баса назар аудара отырып, ескі музыка ойнатады. Мичиганның Big Country Fest: Октябрь айының үшінші аптасында өткізілетін кантри музыкасын ұсынатын шара. Франкенмут иттік ойындары және Бавариялық қонақүйдің үстінен ұшқан шары: Мемориал күні демалыс күндері өткізілетін бұл фестиваль "иттерге арналған әлемдегі ең үлкен олимпиадалық фестиваль" деп жарнамаланады және док пен дискілі иттердің жарыстары, қой бағу көрсетілімдері, сергелеу жарысы, үй жануарларының костюмдері мен шеруі, таксалардың жарысы және басқа да іс-шараларды қамтиды. Dog Bowl-мен бірге Bavarian Inn-де Balloons Over, ыстық ауа шары үшін жарыстық іс-шара, әр түнде шардың жарқырауы және фестивальдің әр таңын және кешін шарлардың ұшуы өтеді.

Қапталған көпір

Zehnder's Holzbrücke (немісше «ағаш көпір») – қаланың ортасындағы Касс өзені арқылы, Қара Орман немесе Швейцариядағы өзендердегідей стильде салынған ағаштан жабық көпір. 1979 жылы құрылысы аяқталғанымен, екі қатарлы бұл құрылыс дәстүрлі жабық көпірлерге тән ағаш қаңқасымен салынған. 73 метрлік көпірдің еден жолдары мен үш аралықты қалалық торлы конструкциясы Дуглас шыршасынан, ал едені тақтайлардан жасалған. Ең көп тозып шегінген бөлігі еменнен, ал қалғаны қарағайдан жасалған. Шатыр қаптамасы самырсыннан, ал шатырдың қиығы Дуглас шыршасынан жасалған. Көпірдің қабырғалық тақталары үшін қосымша қарағай ағашы қолданылған. 230 тонна салмақты құрылым өзеннің шығыс жағалауында орнатылып, содан кейін капистан мен шынжырлардың көмегімен өзен үстіне тартылған. Ол автокөліктермен қатар екі жаяу жолына да сыйымды.

Мерейлі парк

Франкенмуттың ең танымал саябағы – Heritage Park. 601 Вайс-стритте орналасқан, ол көптеген қоғамдық шаралар, фестивальдер мен ірі іс-шараларға үй иесі. Харви Э. Керн қауымдық павильоны – жаңадан салынған және парктің орталық нүктесіне айналды. Басқа да мүмкіндіктерге төрт пикник павильоны, үш бейсбол алаңы, ойын алаңдары, құм волейбол алаңдары, баскетбол алаңы, 0,9 шақырымдық (1 км) өзен бойындағы жол және фестивальдерге арналған бірнеше жайлар кіреді.

Тыныш түнгі шіркеудің көшірмесі

Броннердің меншігінің оңтүстік жағында «Тыныш түн» капелласының нақты көшірмесі орналасқан.

Франкенмут жаңалықтары

The Frankenmuth News 1906 жылдан бері Франкенмут қаласының басты газеті болып табылады. Ол әпталық түрде шығады (жаңа орындарда сәрсенбі күні, тұрғын үйлерге бейсенбі күні) және жергілікті маңызы бар мәселелерге баса назар аударады.