Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік Германиядағы этникалық немістердің атауы
Title for ethnic Germans in Nazi Germany
Нацистік Германия терминологиясында Volksdeutsche – "тілі мен мәдениеті неміс тегінен шыққан, бірақ неміс азаматтығын алған жоқ адамдар" еді. Бұл термин volksdeutsch сөзінің көпше түрі, Volksdeutsche – жеке әйелді, ал Volksdeutscher – жеке еркекті білдіреді. Volk және völkisch сөздері "халық" мағынасын береді. Германиядан тыс жерде тұратын этникалық немістер Auslandsdeutsche (Шетелдегі немістер) деген жеке басын жоғалтып, өзін-өзі радикалдандыру процесінде Volksdeutsche болып өзгерді. Бұл процеске байланысты нацистік режим жаңа Volksgemeinschaft Германия шекарасынан тыс құрылуына негіз болды.
In Nazi German terminology, Volksdeutsche were "people whose language and culture had German origins but who did not hold German citizenship". The term is the nominalised plural of volksdeutsch, with Volksdeutsche denoting a singular female, and Volksdeutscher, a singular male. The words Volk and völkisch conveyed the meanings of "folk". Ethnic Germans living outside Germany shed their identity as Auslandsdeutsche (Germans abroad), and morphed into the Volksdeutsche in a process of self radicalisation. This process gave the Nazi regime the nucleus around which the new Volksgemeinschaft was established across the German borders.
Терминнің шығу тегі
Тарихшы Дорис Бергеннің айтуынша, Адольф Гитлер 1938 жылы Германия Рейхс-канцеляриясының меморандумында пайда болған «Фольксдойче» анықтамасын жасаған. Бұл құжатта «Фольксдойче» деп «тілі мен мәдениеті неміс тегінен шыққан, бірақ неміс азаматтығына ие емес» адамдар түсіндірілді. 1945 жылдан кейін Германияда 1935 жылғы нацистік азаматтық заңдары (Reichsbürgergesetz [de]) және «фольксдойче» ұғымымен байланысты қан мен нәсіл туралы ұлттық-социалистік түсініктерге сілтеме жасайтын қатысты ережелер күштен шығарылды. Адольф Гитлер мен оның замандастары үшін «Фольксдойче» термині «этникалық немістер» деген ағылшын тіліндегі жалпы аудармада толыққанды көрінбейтін қан мен нәсіл мәселесін де білдірді. 1930 жылдардағы неміс бағалаулары бойынша, шамамен 30 миллион «Фольксдойче» және «Аусландсдойче» (шет елде тұратын неміс азаматтары) Рейхтен тыс жерде өмір сүрді. Польша сияқты кейбір аймақтарда нацистік билік арнайы тізімдер жасап, адамдарды «Deutsche Volksliste» тізіміне этностық неміс ретінде тіркеді.
According to the historian Doris Bergen, Adolf Hitler coined the definition of Volksdeutsche which appeared in a 1938 memorandum of the German Reich Chancellery. That document defined Volksdeutsche as "people whose language and culture had German origins but who did not hold German citizenship". After 1945, the Nazi citizenship laws of 1935 (Reichsbürgergesetz [de]) and the associated regulations that referred to the National Socialist concepts of blood and race in connection with the concept of volksdeutsch were rescinded in Germany. For Adolf Hitler and the other ethnic Germans of his time, the term "Volksdeutsche" also carried overtones of blood and race not captured in the common English translation "ethnic Germans". According to German estimates in the 1930s, about 30 million Volksdeutsche and Auslandsdeutsche (German citizens residing abroad) lived outside the Reich. In some areas, such as in Poland, Nazi authorities compiled specific lists and registered people as ethnic Germans in the "Deutsche Volksliste".
Тарихи негіздер
XVI ғасырда Василий III Ресейге кейін Германияға айналатын аймақтардан шағын сандағы қолөнершілер, саудагерлер мен мамандарды шақырды, осылайша Мәскеу олардың біліктілігін пайдалана алды. Бұл қоныс аударушылар (көптегендері уақытша ғана қалуға ниеттенген) әдетте Мәскеудегі неміс кварталына (оның ішінде голланд, британ және басқа да батыс немесе солтүстік еуропалық қоныс аударушылар бар еді, оларды ресейліктер ешқандай айырма жасамай "неміс" деп атады) шектелді. Олар тек біртіндеп басқа қалаларда орналасуға рұқсат алды, себебі жалпы халыққа бөтен идеялардың таралуын болдырмау қажеттігі туды. Жастығында Ұлы Петр көп уақытын "неміс" кварталында өткізді. Ол патша болғаннан кейін Ресейге неміс сарапшыларын (және басқа да шетелдіктерді) әкелді, әсіресе империяны еуропаландыру үшін мемлекеттік қызметке. Ол Санкт-Петербургтің жаңа қаласын салуды қадағалау үшін неміс инженерлерін де шақырды. Екатерина II, өзінің тегі неміс болғандықтан, неміс шаруаларын Ресей жерлеріне көшіріп, Волга өзенінің бойында қоныстандыруға шақырды. Ол оларға өз тілдерін, діндерін және мәдениетін сақтау құқығын кепілдік берді. Сондай-ақ, басқа да аймақтардағы этникалық неміс азшылықтарына жатпайтын адамдар неміс мәдениетіне сіңіп, кейіннен осы азшылықтың бір бөлігін құрады. Мысалы, балтық және скандинавиялық текті адамдар балтық немістерінің қатарына қосылды. Позен провинциясының, Галицияның, Буковинаның және Богемияның еврейлері, олардың идиш мәдениетінің бір бөлігі неміс мұрасынан алынған, көбінесе неміс мәдениетіне араласып, әртүрлі неміс этникалық азшылықтарының құрамына кірді. Бірақ антисемиттік нацистер кейін еврей немістерін және барлық еврей азаматтарын "расалық" тұрғыдан неміс деп танудан бас тартты. Этникалық немістер ұйымдастырылған отарлау арқылы, жаулап алынған Польша аймақтарын германизациялау мақсатымен жіберілді. Ұлы Фридрих (1740–1786 жылдары билік еткен) 1772 жылғы Польшаның бірінші бөлінісінен алынған Пруссияның шығыс провинцияларына шамамен 300 000 отаршылды орналастырды. Ол поляктарды жек көріп, жаңадан басып алынған Батыс Пруссиядағы "қарапайым поляктарды" қазіргі Нью-Йорк штатындағы тарихи американдық үндістер конфедерациясы – Ирокездермен салыстырды. Пруссия 1832 жылдан кейін германизациялау мақсатымен отарлаудың екінші кезеңін ұйымдастырды. Пруссия XIX ғасырдың соңында Позен және Батыс Пруссия провинцияларын қоса алғанда, Пруссияның бөлігін германизациялауға бағытталған заңдар қабылдады. Пруссиялық қоныс аудару комиссиясы жергілікті тұрғындарды қоса алғанда, 154 000 отаршылды көшірді.
In the sixteenth century Vasili III invited small numbers of craftsmen, traders and professionals to settle in Russia from areas that would later become Germany so that Muscovy could exploit their skills. These settlers (many of whom intended to stay only temporarily) were generally confined to the German Quarter in Moscow (which also included Dutch, British and other western or northern European settlers whom the Russians came to indiscriminately refer to as "Germans"). They were only gradually allowed in other cities, so as to prevent the spread of alien ideas to the general population. In his youth, Peter the Great spent much time in the 'German' quarter. When he became Tsar, he brought more German experts (and other foreigners) into Russia, and particularly into government service, in his attempts to westernise the empire. He also brought in German engineers to supervise the construction of the new city of Saint Petersburg. Catherine the Great, herself ethnically German, invited Germanic farmers to immigrate and settle in Russian lands along the Volga River. She guaranteed them the right to retain their language, religion and culture. Also in other areas with an ethnic German minority people of other than German descent assimilated with the ethnic German culture and formed then a part of the minority. Examples are people of Baltic and Scandinavian descent, who assimilated into the minority of the Baltic Germans. Jews of Posen province, Galicia, Bukovina and Bohemia, with their Yiddish culture derived in part from their German heritage, often mingled into the ethnic German culture, thus forming part of the various ethnic German minorities. But anti Semitic Nazis later rejected Jewish ethnic Germans and all Jewish German citizens as 'racially' German. Ethnic Germans were also sent in organised colonisation attempts aiming at Germanisation of conquered Polish areas. Frederick the Great (reigned 1740–1786) settled around 300,000 colonists in the eastern provinces of Prussia, acquired in the First Partition of Poland of 1772, with the intention of replacing the Polish nobility. He treated the Poles with contempt and likened the "slovenly Polish trash" in newly occupied West Prussia to Iroquois, the historic Native American confederacy based in what is now the state of New York. Prussia encouraged a second round of colonisation with the goal of Germanisation after 1832. Prussia passed laws to encourage Germanisation of the Prussian Partition including the provinces of Posen and West Prussia in the late 19th century. The Prussian Settlement Commission relocated 154,000 colonists, including locals.
Версаль келісім-шарты
Версаль келісімінен (1919) кейін Польшаның қайта құрылуы Германия империясының кейбір Пруссия провинцияларындағы этникалық неміс азшылықтарын Польша ұлттық мемлекетінің азаматтары етті. Буковина немістері, Дунай швабтары, Судет немістері және Трансильвания сакстары сияқты таратылған Австро-Венгрия империясының провинцияларының этникалық неміс тұрғындары жаңадан құрылған славян және мадьяр ұлттық мемлекеттерінің, сондай-ақ Румынияның азаматтары болды. Поляк дәлізінде жаңа басқару мен этникалық неміс азшылығы арасында шиеленіс туды. Австриялық немістерге Германияға қосылуға рұқсат берілмеді, себебі Германиялық Австрияның Германияға қосылуына қатаң тыйым салынды, сонымен қатар "Германиялық Австрия" атауы да тыйым салынды, нәтижесінде атау "Австрия" деп өзгертілді және 1919 жылы Бірінші Австрия Республикасы құрылды.
The reconstitution of Poland following the Treaty of Versailles (1919) made ethnic German minorities of some Prussian provinces of the German Empire citizens of the Polish nation state. Ethnic German inhabitants of provinces of the dissolved Austro Hungarian Empire, such as Bukovina Germans, Danube Swabians, Sudeten Germans and Transylvanian Saxons, became citizens of newly established Slavic or Magyar nation states and of Romania. Tensions between the new administration and the ethnic German minority arose in the Polish Corridor. The Austrian Germans also found themselves not allowed to join Germany as German Austria was strictly forbidden to join Germany as well as the name "German Austria" was forbidden so the name was changed back to just "Austria" and the First Austrian Republic was created in 1919.
Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы нацистік дәуір
Нацистік жылдарда неміс нацистері "Volksdeutsche" терминін қолданды, осы терминмен олар нәсілдік тұрғыдан неміс екенін білдірді, себебі олар неміс "расасы" немесе "Volk"-ына сенді. Бұл термин нацистік Германия немесе Кеңес Одағы жаңадан басып алған елдерде тұратын, неміс тегі бар кейбір шетел азаматтарын атау үшін қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Орталық және Шығыс Еуропада 10 миллионнан астам этникалық неміс тұрды. Олар Ресейдің шалқарына дейін үлкен азшылықты құрады. Көптеп тараған ассимиляция салдарынан, нацистер "Volksdeutsche" деп атаған адамдардың кейбіреуі неміс тілінде сөйлей алмайтын болды және мәдени тұрғыдан поляктар, венгрлер, румындар, чехтер, словактар және т.б. сияқты аймақтық топтарға жатты.
During the Nazi years, the German Nazis used the term "Volksdeutsche", by which they meant racially German since they believed in a German 'race' or 'Volk', to refer to foreign nationals of some German ethnicity living in countries newly occupied by Nazi Germany or the Soviet Union. Prior to World War II, more than 10 million ethnic Germans lived in Central and Eastern Europe. They constituted an important minority far into Russia. Because of widespread assimilation some people whom the Nazis called Volksdeutsche could no longer speak German and in fact were culturally regionalized as Poles, Hungarians, Romanians, Czechs, Slovaks, etc.