Кіріспе

АҚШ сенаторы Канзас штатынан (1962–1978)

Джеймс Блэквуд Пирсон (7 мамыр 1920 – 13 қаңтар 2009) 1962 жылдан 1978 жылға дейін Канзас штатынан АҚШ сенаторы болды.

Өмірбаян

Джеймс Пирсон 1920 жылы Теннесси штатының Нэшвилл қаласында, методист пастырының ұлы ретінде дүниеге келген. 1934 жылы ол ата-анасымен Вирджиния штатына көшіп, мемлекеттік мектепте оқыды. Кейін Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласындағы Дьюк университетінде білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оқуын тоқтатқан ол, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе көлігі қызметінде DC-3 ұшақтарымен елді шарлап ұшқыш болды (1943–1946), содан соң лейтенант шындығында отставкаға шықты. Пирсонның заңнамалық жетістіктерінің бірі – «Ауа райын өзгерту жөніндегі ұлттық саясат туралы» заң болды, ол Кабинет мүшесіне «ауа райын бейбіт мақсатта пайдалану туралы халықаралық келісімді келісуге» уәкілдік берді. Бұл заң 1976 жылдың 13 қазанында қолданысқа енді. Канзастағы Олате әскери-әуе базасында қызмет еткен Пирсон Марта Митчеллмен танысып, үйленді. 1950 жылы Пирсон Шарлоттсвиллдегі Вирджиния университетінің құқық факультетін бітірді. Ол адвокаттық коллегияға қабылданды және Канзас штатының Мишн қаласында заңгерлік тәжірибесін бастады. Пирсон 1952 жылдан 1954 жылға дейін Джонсон округінің көмекші прокуроры, 1954 жылдан 1956 жылға дейін округтік сот судьясы қызметін атқарды, ал 1956 жылдан 1960 жылға дейін штат Сенатына сайланды. Ол қайта сайлануға түспеді, бірақ заңгерлік тәжірибесіне оралды. 1960 жылы Пирсон губернаторлыққа кандидаттыққа түскен Джон Андерсонмен бірге үгіт жүргізді. Андерсон сайланды, ал Пирсон республикалық партияның төрағасы болды. 1962 жылдың 31 қаңтарында Андерсон Эндрю Ф. Шёппельдің қайтысынан босаған орынды толтыру үшін Пирсонды АҚШ Сенатына тағайындады. Пирсон 1962 жылдың 6 қарашасында 1967 жылдың 3 қаңтарында аяқталатын мерзімге арнайы сайлауда сайланды, 1966 жылы толық алты жылдық мерзімге қайта сайланды және 1972 жылы тағы да сайланды. Бастапқыда Пирсон партиясының басшылығымен тұрақты түрде дауыс беріп, Линдон Б. Джонсонның «Ұлы қоғам» бағдарламаларына қарсы болды. Алайда, уақыт өте келе Пирсон өз ұстанымын жұмсартты. 1970 жылы Кент штатындағы оқиғадан кейін Пирсон Вьетнам соғысы кезінде Лаос пен Камбоджаны бомбалауға қарсылық білдірді. Сенатта ол саяси көзқарастары әртүрлі әріптестерімен жұмыс істегенімен белгілі болды. 1970 жылдарға қарай Пирсон «Конституциялық әрекет үшін американдықтар» ұйымынан 20% рейтинг алды. Миннесота штатының сенаторы Уолтер Мондейл бастаған сенаторлар тобы азаматтық құқықтар заңнамасын тоқтату үшін қолданылған филибюстер ережесін өзгертуге бел буғанда, олар Пирсоннан оларға қосылуын өтінді. Олар пікірталас аяқтау үшін қажетті дауыс санын 67-ден 60-қа дейін төмендетті. Пирсон 1964 және 1968 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңдарға, сондай-ақ АҚШ Конституциясының 24-ші түзетуіне, 1965 жылғы дауыс беру құқығы туралы заңға және Тергуд Маршалдың АҚШ Жоғарғы сотына тағайындалуына дауыс берді. Пирсонның басқа заңнамалық жетістіктері Сауда комитетінде болды, онда ол авиация кіші комитетінің жетекші мүшесі болды. Бұл жетістіктерге елдегі әуежайлар мен әуе трафигі жүйесін кеңейтуге мүмкіндік берген әуежайлар/әуежолдар сенім қорының құрылуы және «жаңа» табиғи газды реттеуден босату, бұл таза жанатын отын өндірісін арттырды. Пирсон сенатор Говард Кэннонмен (Невада штаты, демократ) және басқалармен бұрынғы заңнама бойынша, ал сенаторлар Рассел Лонгпен (Луизиана штаты, демократ) және Ллойд Бентсенмен (Техас штаты, демократ) соңғы заңнама бойынша ынтымақтастық жасады. Пирсон және Оклахома штатының демократы Фред Харрис ауылдық жерлерді дамытуға экономикалық ынталандыруды қамтитын алғашқы маңызды заңнаманы ұсынды. Мичиган штатының демократы Фил Хартпен бірге Пирсон Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы маңызды сайлау реформасы заңнамасын демеуші болды. Пирсон тұтынушыларды қорғау заңнамасын ерте қолдады. Пирсон «Сәрсенбі клубының» мүшесі болды, бұл орташа және либералды республикашыл сенаторлардың тобы, олар мәселелерді талқылау үшін түскі асқа жиналатын. Ол президент Ричард Никсонмен бірнеше суық соғыс мәселесінде келіспеді, бірақ президенттің «Сафгард» зымыранға қарсы бағдарламасына дауыс берді, ол Сенаттан шамалы көп дауыспен өтті. Президент және оның ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Генри Киссинджер бұл бағдарламаны Мәскеуге алып барып, мұндай жүйелерді жою туралы келіссөздер жүргізді. Канзаста Пирсонды кейбір консерваторлар «жеткілікті республикашыл» емес деп есептеді. Ол бұл сынға қарсы күшті сайлаушылық қызмет көрсету арқылы және Канзастың мүдделерін қорғау арқылы күресті, әсіресе авиация, мұнай және газ және мал шаруашылығы салаларын. Пирсон Вирджиния университетінің құқық факультетіндегі сыныптасы Роберт Ф. Кеннедиді Канзас университеті мен Канзас штаты университетінде Кеннеди президенттікке кандидат болып жариялағаннан кейін бірнеше күн өткен соң таныстырды. Трибунада күлімдеп тұрып, Пирсон Кеннедиге Сенатта ұзақ және сәтті мансап тіледі. 1972 жылы қайта сайланғаннан кейін Пирсон Никсон тарапынан Біріккен Ұлттар Бас ассамблеясына делегат ретінде тағайындалды. 1978 жылы Сенаттан зейнеткерлікке шықты және Сенат тарапынан БҰҰ делегациясына қайтадан тағайындалды. Пирсонның орнын Нэнси Лэндон Кассебаум Бейкер басты. Сенаттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Пирсон және оның екінші әйелі, бұрынғы Маргарет Линч, Жапония мен Оңтүстік-Шығыс Азияға жиі саяхаттады. Пирсон 1983 жылдан 1991 жылға дейін Гонолулу, Гавайиде орналасқан Шығыс-Батыс орталығының басқару кеңесінің мүшесі болды. Ол және бұрынғы сенатор Рибикофф Сенаттың құрылымын және процедураларын зерттеу үшін комиссияны құруға бірлесіп төрағалық етті. Сенатты қалдырғаннан кейін Пирсон Вашингтон, округ Колумбиядағы LeBoeuf, Lamb, Lieby және MacRae заң фирмасының кеңсесімен байланыста болды. Пирсон атындағы стипендиялық бағдарлама шетелдік қызметкерлерге басқа мемлекеттік органдарда, соның ішінде штаттық және жергілікті органдарда уақытша жұмыс істеуге мүмкіндік береді, осылайша олардың ішкі саясат туралы білімі артады. Канзаста Пирсон стипендиясы мемлекеттік университеттердің түлектеріне шетелде оқуға көмектеседі. 2004 жылы Пирсонның туған қаласы Прейри-Виллидждегі АҚШ почта бөлімі Джеймс Б. Пирсон почта бөлімі деп аталды. Пирсонның балалары: үш ұлы – Джеймс, Уильям және Томас, және бір қызы – Лаура. Пирсон 1962 жылдың 31 қаңтарынан 1978 жылдың 23 желтоқсанындағы отставкаға дейін қызмет етті. Ол 1978 жылы қайта сайлануға түспеді. Пирсон 2009 жылдың 13 қаңтарында Массачусетс штатының Глостер қаласындағы үйінде 88 жасында қайтыс болды. 2021 жылғы мәліметтерге сәйкес, Пирсон Канзас-Сити агломерациясынан шыққан соңғы Канзас штатының сенаторы, Джонсон округі штаттағы ең көп халқы бар округ болса да.