Кіріспе
Батыс Йоркширдегі ауыл және азаматтық приход, Англия. Камбриядағы бұрын Аддингем деп аталған приход.
the parish in Cumbria formerly named Addingham
Аддингем аумағында кем дегенде қола дәуірінен бері адамдар қоныстанған деп есептеледі, бұл туралы Аддингем Моорда табылған "кубок және сақина" белгілері бар тастар куәлік етеді. Оның тамыры кейінге, мезолит дәуірінің соңына дейін баруы мүмкін, оңтүстікке қарай Ромбальд Морында шашыраңқы түрде таралған ерте тас құралдарының қалдықтары мұны растайды. Қазіргі тұрғын үйлердің ең көнелері 17 ғасырда, ауыл шаруашылық қауымы болған кезде салынған. Бірақ нағыз өсім 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында тоқыма өнеркәсібінің келуімен басталды. Осы кезде бес жұмыс істейтін фабрика, сондай-ақ тоқыма шеберханалары мен тоқу үйлері ашылды, ал ауыл қарбалас өнеркәсіптік орталыққа айналды. Ауыл үш орталықтың маңында дамыды: шығыста Чирч-стрит, батыста шамамен бір миль қашықтықтағы Грин және олардың арасындағы Ескі Мектеп. Осы себепті ауыл бұрын "Ұзын Аддингем" деп белгілі болған деп саналады. 20-шы ғасырда тоқыма өнеркәсібінің төмендеуінен кейін, ауыл қазір көбінесе жұмыспен жүретін және зейнеткерлікке шыққан адамдардың қауымына айналды. Мұнда жүлделі медициналық орталық, қоғамдық саябақ, төрт паб, бірнеше зейнеткерлер үйі және Адингем бастауыш мектебі орналасқан.
Ерте тарих
Аддингэмнің айналасындағы өркениеттің іздері мезолиттің соңғы, неолит және ерте қола дәуірлеріне дейін жетеді, бұл Ромбальдтың Морында табылған кремний құралдары түріндегі ерте адамның қалдықтарымен расталады, олардың жасы шамамен б.з.д. 11 000 жылға дейін соққан болуы мүмкін. Round Dikes және оған жақын орналасқан Woofa Bank және Nesfield Scar римдіктердің жазғы лагерьлері болған деген пікір бар. Римдіктердің 350 жылдық билігінен көп нәрсе қалмады, тек Скиптонға (қазіргі Мур Лэйн) қарай созылған римдік жолы ғана сақталды, ол 1800 жылдарға дейін екі елді мекен арасындағы басты жол болып табылды. Тарихи құжаттарда ауыл "Едіхам" деп аталады. 1066 жылы Аддингэмге Болтон аббаттығының графы Эдвин ("Бодельтон") билік еткен, ол Скиптон, Хеллифилд және Энли сияқты батысқа қарай созылған бірнеше елді мекендердің иесі болған және ауылға өз атын берген болуы мүмкін. Қазіргі High Mill-дің жанында орналасқан ортағасырлық астық диірменінің бөгеті 1315 жылға дейін салынған, ол ауылдағы ең көне ортағасырлық құрылыстардың бірі. 1927 жылы Болтон жолында салынған "Біздің ханым және ағылшын шейіттері" атты Рим-католик шіркеуі оған және Генри VIII-дің қуғын-сүргініне ұшыраған басқа католиктерге арналған. 1642 жылғы Англия азамат соғысы кезінде Аддингэмнің халқы көбінесе роялист болған, өйткені бірнеше ауыл тұрғыны Скиптон қамалын парламенттік әскерлерден қорғауға көмектескен деп есептеледі. Ауылдағы тоқыма өнеркәсібінің алғашқы белгілерін 1568 жылғы Уильям Аткинсонның өсиетінен табуға болады, онда ол күйеуіне бір тоқыма станогын қалдырғаны айтылған.
XIX ғасыр: Тоқыма өнеркәсібінің өркендеуі
19 ғасырдың басында ауылдың тоқыма өнеркәсібі дами бастады. 1787 жылы дәнді өңдеу үшін салынған Хай Милл сияқты қолданыстағы диірмендер жаңартылып, кеңейтіліп, зығыр, мақта, жүн және, әрі қарай, жібек иіруге пайдаланылды. Town Head Mill және Fentimans сияқты жаңа диірмендер де салынды, соңғысы 1802 жылы мақта иіру үшін салынған, ал 1860 жылдары ағаш кесетін цехқа айналдырылды. 1831 және 1861 жылдар арасындағы халық санағында ауыл халқының күрт азайғаны хабарланды, ал 1841 жылғы санақта бұл Лоу Миллдің жабылуына байланысты екені айтылды. 1851 жылғы санақта Лоу Миллдегі көптеген үйлер бос деп тіркелді, сондықтан диірмен сол уақытқа дейін жабық болған деп есептеледі. 1861 жылға қарай қолмен тоқушылар дерлік жойылып кетті. Бірақ, көп ұзамай Сэмюэл Кунлифф Листер Лоу Миллді қайта ашты, ал коммерциялық операциялар 19 Main Street-тегі Пейс Холлдан жүргізілді. 1875 жылы Лондоннан келген помещик Ричард Смит әрқайсысында 40-50 үйден тұратын 20 көше салуды ұсынды. Басты көше бойында азық-түлік, көкөніс және ет сататын кішкентай дүкендер орналасқан. Адингэм кооперативтік қоғамы құрылды, ол Болтон жолында жер сатып алып, жаңа ғимараттар мен коттедждер қатарын салуға жеткілікті өркендеді. Бимслиден дін қызметкерлерін тасымалдаған ескі паром жаяу көпірімен ауыстырылды, ал сол шамада Ильклиге атпен жүретін автобус қызметі енгізілді. 19 ғасырдың соңына қарай ауылда бес жұмыс істейтін диірмен болды, олардың үшеуі Листерге тиесілі еді, және ауыл қайтадан гүлденді. Ауыл Брэдфорд қаласының метрополитен аймағындағы Крейвен округінің құрамына кіреді, ол Батыс Йоркшир метрополитен графтығының бөлігі. Адингэм – Кейли Ұлыбритания парламенті округінің бөлігі, 2019 жылғы жалпы сайлаудан бері Консервативтер партиясынан Робби Мур өкілдік етеді. Бұл округке бұрын Джон Гроган (Лейборист, 2017–2019), Крис Хопкинс (Консерватив, 2010–2017) және одан бұрын Энн Крайер (Лейборист, 1997–2010) өкілдік еткен. Илкли сияқты Адингэмде де консервативтер көпшілікте, бұл Кейлидегі лейбористер дауыс беретін аймаққа керісінше.
Демография
Адингем салыстыру 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағыАдингемБрэдфорд (ауданы)АнглияЖалпы халық саны3599467,66549,138,83175 жастан жоғары351 (9,75%)31,560 (6,75%)3,705,159 (7,54%)Жұмыссыз51 (1,42%)14,281 (3,05%)1,188,855 (2,42%)% Ақ нәсілді халық99,15%78,27%90,92%
2001 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша, Адингемде 1645 үй шаруашылығында 3599 адам тұрады. Осы 1645 үй шаруашылығының 1631-інің басшысы ақ нәсілді, бұл ауылдың шамамен 99,15% ақ нәсілді екенін көрсетеді. Бұл көрсеткіш Брэдфорд ауданының қалған бөлігімен салыстырғанда жоғары. Жұмыс орнына дейінгі орташа қашықтық 19,69 км құрайды, бұл Адингемнің жолаушылар ауылы екенін растайды.
Экономика
Ауыл экономиканы қолдау үшін жергілікті кәсіптерге көп тәуелді, ал олар мүлікпен қызмет көрсету, ет сою, ағаш өңдеу, жүргізу мектептері және электр жабдықтарын жөндеу сияқты түрлі қызметтер ұсынады. 2009 жылы жергілікті кәсіпкер Марк Престон «Аддингэм газеттері» дүкенін қайта ашты, осылайша оның отбасының 19-шы ғасырдан бергі қалыптасқан дүкен іскерлігі дәстүрін жалғастырды. Оның арғы атасы қазіргі «Диксонның ет дүкені» орналасқан жерде жалпы дүкен ашқан болатын. Дегенмен, соңғы жылдардағы экономикалық жағдай және 2013 жылы «Co-op» супермаркетінің ашылуы көптеген жергілікті кәсіпкерлерді жабылуға мәжбүр етті. Бұл, Қауымдық Кеңесті ауылдың өзінде де, одан тыс аймақтарда да жергілікті кәсіптерді қолдаудың жаңа жолдарын іздеу үшін шағын комиссия құруға итермеледі. Адингэмде бес паб бар: «The Fleece», «The Crown», «The Swan», «The Sailor» және «The Craven Heifer» (осы атпен аталады), сондай-ақ Main Street көшесінде орналасқан әлеуметтік клуб. Барлық пабтар түрлі форматта викториналар мен тікелей музыка кештерін ұйымдастырады. 2011 жылдың қыркүйегінде «Craven Heifer» және «The Fleece» жабылды. Содан кейін жергілікті кәсіпкер Крейг Минто «The Fleece» пабін иелігіне алып, 2011 жылдың 1 желтоқсанында қайта ашты. «Craven Heifer» қысқа мерзімге жаңа қытай мейрамханасы ретінде ашылды, оны Илкли қаласындағы «Po Sang» мейрамханасының иелері басқарды, бірақ 2012 жылдың маусым айында қайта жабылды және 2012 жылдың жазында «Fleece» пабінің иелерімен бірдей иелігімен қайта ашылуы күтілуде. «The Sailor» да 2012 жылдың маусым айында жабылды және осы материал жазылған кезде (2012 жылдың шілдесі) жабық күйінде қалып отыр.
Көлік
Адингэмде бір кезде өзінің теміржол станциясы болған, бірақ ол 1965 жылы жабылды. Ембсей және Болтон Абби Бу Теміржолын ауылға дейін қайта ұзарту және бұрынғы станция орнынан бірнеше метр қашықтықта, қазір тұрғын үйлер салынған жерге, жаңа LMS стиліндегі станция салу ұсынылған. Адингэмнен Илкли мен Кейлиге жарты сағат сайын, Лидс пен Скиптонға сағат сайын автобус қатынайды, ал Илкли мен Грассингтон арасында автобус сирек болады. Түнде және демалыс күндері Илкли мен Кейли арасындағы автобус қызметі сағат сайын ғана жүзеге асырылады. Ең жақын теміржол станциясы Илклиде орналасқан, ол Лидс және Брэдфордқа үнемі қатынайтын пойыздарды ұсынады.
Мемлекеттік қызметтер
Ауылдағы жаңа медициналық орталық 2009 жылдың 14 тамызында ресми түрде ашылды, бұл жергілікті науқастарға арналған, мақсатты түрде салынған емхананы құру үшін көп жылдық күрестің нәтижесі болды. Ол басты жолдың бойында орналасқан бұрынғы орталықтың орнына салынды. 2011 жылдың наурыз айында жаңа орталыққа пациенттерге ең жоғары деңгейде қызмет көрсетуі үшін Корольдік жалпы практика дәрігерлерінің Сапалы практика сыйлығы (QPA) табысталды. Аддингемде Мейн-стриттегі қоғамдық кітапхана бұрын жергілікті мектептің орнында болған. 2011 жылдың ақпан айында Брэдфорд кеңесі Аддингем, Денхолм, Хитон, Уилсден және Вроуз аудандарындағы ең аз пайдаланылатын бес кітапхананың жабылуын көздейтін үнемдеу жоспарын ұсынды. Бірақ, ауылдық кеңес мүшелері Брэдфорд кеңесінен кітапхананы басқаруға жаңа ұйым табысқанша жабылуды кейінге шегерүүні сұрады. 2011 жылдың қарашасында кітапхана аудандағы тұңғыш рет толыққандай жергілікті еріктілермен қамтылды, және кітапхана енді Брэдфорд кеңесі басқарған кездегіден екі есе көп сағат бойы ашық тұрады.
Білім
Ескі мектеп 1669 жылы Энтони Уорд салған. Мектеп бастапқыда бір қабатты, екі бөлмелі шағын үй болған, бірақ 1805 жылы мектеп жоғарғы бөлмеге көшкен кезде қосымша қабат салынды. Мектеп 1845 жылға дейін өзгеріссіз қалды, содан кейін оның орнына Англия шіркеуінің мектебі (1845 жылы Солтүстік көшесіндегі «Төменгі мектеп») келді. 1874 жылы Чапел көшесінде Веслиандар күндізгі мектеп салды, ол 1891 жылы Ұлттық мектепке айналды. Бұл мектеп балалар бағы мен бастауыш сыныптарға арналған мектеп ретінде 1960 жылдары Бірінші және Орта мектептер салынғанға дейін жұмыс істеді. 2000 жылы екі сатылы білім беру жүйесі енгізілген кезде жабылған Бірінші мектеп 2001 жылы бұзылды. Орта мектеп кейіннен 240 оқушысы бар Аддингэм бастауыш мектебіне айналды.
Гала
1960 жылдан бері Аддингемде шілде айында ауылдық гала өткізіліп келеді. Онда парад болады, ол Грин Лейннен басталып, Мейн Стрит арқылы өтіп, ауылдық саябақта аяқталады, сондай-ақ түрлі көңіл көтеру шаралары мен сауда орындары ұйымдастырылады. Әр жыл сайын галаның тақырыбы өзгереді. 2010 жылы Илки Харриерс клубы ұйымдастырған дәстүрлі тау шаңғысы жарысы, 20 жылдан астам уақыттан бері өткізілмеген, қайтадан күн тәртібіне енгізілді. 1998 жылы, есімде болғаннан бері алғаш рет, ауыл гала өткізе алмады, себебі бұрынғы ұйымдастырушы басқа міндеттемелерге байланысты қызметтен бас тартты, ал ауыл оның орнын толтыра алмады. Соңында, Аддингем азаматтық қоғамының бұрынғы төрағасы Дон Барретт басшылығымен 15 адамнан тұратын команда құрылып, галаның ұйымдастырылуына кірісті, және ол 1999 жылы тағы да өтті. Дегенмен, 2000 жылы Барретт ауылдағы бейжайлық галаға қайтадан қауіп төндіріп отырғанын және ұйымдастыруға еріктілердің қажет екенін айтты. «Кешікпес бұрын!» деп Ilkley Gazette газетінде жарияланған жергілікті шақыруға жауап ретінде, жергілікті тұрғын Ребекка Картер көмектесуге келісті және жаңа Аддингем гала комитетінің төрағасы болып сайланды, соның арқасында гала сәтті өтті. 2001 жылы ауыл шаруашылығындағы аурудың (Foot and Mouth) салдарынан гала жойылды, бірақ гала комитеті «Жергіліктіні қолдайық» атты шара ұйымдастырды, ол жергілікті тұрғындарға жергілікті бизнесті қолдау көрсетуге және қоғамдық бірлік сезімін қалыптастыруға бағытталған болатын. Шара аясында қазына іздеу, моррис биі және күні бойы ауылда ең көп ақша жұмсаған адамға сыйлық табысталды. 2007 жылы жеті сәтті жылдан кейін, осы жылдар ішінде Аддингем галасының танымалдығы едәуір өсті, Ребекка Картер төрағалықтан кетіп, оның орнына бұрын үш жыл бойы еріктілер тобында жұмыс істеген Анжела Хаттон келді.
Пантомима
Бірнеше жыл бойы пантомиманы Addingham бастауыш мектебінің достары (FAPS) қаржылап, ұйымдастырып, басқарып келді. Бірақ 2003 жылы ұйым жобаны ұйымдастыруға уақытты жұмсауға шамасы келмейтінін түсініп, жобаға қолдау көрсетуді тоқтатты. Осының нәтижесінде "Аддингэм пантомима тобы" құрылды, ол содан бері әр ақпан айында пантомима қойып келеді. 2009 жылдан бері пантомима Уорфдейл театр фестиваліне қатысып келеді. Алғашқы қатысқан жылы олар жеті жүлде алды, оның ішінде "Ең үздік пантомима" кубогы да бар.
Спорт
Аддингэмде көптеген спорт командалары бар, оның ішінде бұрын Харрогейт және округтік лигасының құрамында болған футбол командасы да бар. Көптеген командалардың жақын орналасқандығына байланысты, 2010–11 маусымының басталмас бұрын Крейвен және округтік лигасына өту туралы шешім қабылданды. Лигадағы алғашқы маусымында олар 4-ші дивизионда 10-шы орынды иеленді. Аддингэм крикет клубы Аир-Уарф жоғары крикет лигасының құрамында ойнайды. Аддингэмдегі экстремалды спорттар да қарқынды дамып келеді, көптеген тау велосипедшілері мен скейтбордистерлер мүмкіндіктерді және айналасындағы төбелерді толыққанды пайдаланады. 2014 жылдың 5 шілдесінде Лидстен Харрогейтке дейінгі "Тур де Франс" жарысының 1-ші кезеңі ауылдан өтті. 2014 жылдың 6 шілдесінде 2014 жылғы "Тур де Франс" жарысының 2-ші кезеңі Йорктан Шеффилдке дейін ауылдан өтті.
Төменгі диірмен
Лоу-Миллді тұрғын үй кешеніне айналдыру жұмыстары жүргізілуде. Аталмыш жобада диірмен ғимаратында 32 пәтер, 22 жаңа үй және 6 пәтерден тұратын тұрғын үйлер салынбақ. Оның ішінде 17 пәтер жергілікті тұрғындарға қолжетімді бағамен сатылады. Айналдыру барысында диірменнің биіктігі арттырылып, айналасындағы ғимараттар бұзылып, орнына көгалдандыру жұмыстары жүргізіледі.
Мотель
Басты көшедегі крикет алаңының жанындағы қалың өскен жер теліміне мотель салуға рұқсат 1991 жылы алғаш берілген және 1996 жылы жаңартылған. 2001 жылы жерді тоғыз үйге қайта жаңарту туралы өтініш, учаскенің Жасыл белдеудің бір бөлігі болғандықтан қабылданбады, нәтижесінде 32 бөлмелі "эконом-класс" мотельді салуға қайта күш салыныс жасалды. 2005 жылы "американдық стильдегі" 30 бөлмелі мотельдің жаңартылған жоспарлары, азайтылған тұрақ орынымен және тек тұрғындарға арналған бармен мақұлданды, бірақ приход кеңесі жаңа дизайн ауылдың сәулеттік ерекшелігіне сай емес деп наразылық білдірді. 2007 жылы ешқандай жұмыс істелмегеннен кейін, приход кеңесіне 4000 фунт стерлинг көлемінде грант берілді, олар учаскені тазартып, жаңа қоршау орнатты. 2008 жылы ол қайтадан қалың өсіп кетті, соның салдарынан приход кеңесінің өкілдері Брэдфорд кеңесінен учаскені Жасыл белдеуден босатуды сұрады. 2010 жылы 30 бөлмелі мотельдің құрылыс рұқсатын жаңарту туралы тағы бір өтініш жасалды, және Брэдфорд кеңесіне үш жазбаша қарсылық түсті. Содан бері бұл жер учаскесінде ешқандай құрылыс жұмыстары жүргізілмеді және мәселе әлі де шешілмей тұр.
Демалыс орындары
Медициналық орталық салынып жатқанда, бұрынғы скауттар үйі бұзылды. Қауымдық кеңеске қазіргі футбол павильонының орнын қайта жаңартуға рұқсат берілді. Қауымдық кеңес скауттық ұйыммен және Аддингем футбол клубымен бірлесіп, футбол клубының жабдықталуын жаңарту жобасымен қатар, скаут отряды үшін жаңа үй салуды жоспарлап отыр, соның ішінде 85 000 фунт стерлингтік көп мақсатты, кез келген ауа-райында қолданылатын алаң салу қарастырылып жатыр. 2012 жылдың ақпан айында футбол павильонын кеңейту жоспарлары Брэдфорд кеңесімен бекітілді. Көп мақсатты ойын алаңы (тұрғындар арасында MUGA деп те белгілі) 2013 жылдың шілде айында 2013/14 жылғы Гала королевасы Кейра Хекман және жергілікті депутат Крис Хопкинс тарапынан ашылды.