Кіріспе
Сириялық епископ және әулие Аполлинарий (; Ἀπολλινάριος, Apollinarios, кейінгі латын тілінде: Apolenaris) – сириялық әулие, Римдік Мартирология оны «Мәсіхтің терең байлығын елдерге таратып, дәстүр бойынша, жақсы бақташы ретінде қойын-қосшысын басқарып, Равеннаның жанындағы Классис шіркеуін даналықпен шейіт болып құрметтеген епископ» деп сипаттайды.
Apollinaris of Ravenna (; Ἀπολλινάριος, Apollinarios, Late Latin: Apolenaris) is a Syrian saint, whom the Roman Martyrology describes as "a bishop who, according to tradition, while spreading among the nations the unsearchable riches of Christ, led his flock as a good shepherd and honoured the Church of Classis near Ravenna by a glorious martyrdom."
Өмірбаян
Оның туған жері белгісіз, бірақ бұл Сирия провинциясындағы Антақия қаласы болуы мүмкін. Оның Мәсіхтің жетпіс екі шәкіртінің бірі болғаны да нақты емес, бірақ ол әлдеқанда Петірдің шәкірті болған, ол император Клавдийдің (41-54 жж.) билігі тұсында оны Равеннаның бірінші епископы етіп бекітіп, қызметке тағайындаған болуы мүмкін. Ол Эмилия-Романья аймағында жақсы хабар таратуға өзін арнады. Равенна епископы болып өткен 26 жыл ішінде ол үнемі қуғынға ұшырады. Класса қаласының жанынан 2 ғасырға жататын христиан жазулары табылды, бұл Равеннада христиан дінінің өте ертеде пайда болғанын көрсетеді. Епископ Мариан (546-556) құрастырған Равенна епископтарының тізімінде Равеннаның 12-ші епископы Северус деп көрсетілген; ол 343 жылы Сардика соборында қол қойғандардың қатарында болды. Осылайша, Әулие Аполлинарийдің өмір сүрген кезеңі 2 ғасырдың соңына дейін созылған болуы мүмкін, ал оның шейіт болғаны император Септимий Севердің тұсында болған деуге болады. "Санкти Аполлинарийдің тағдыры" (Passio Sancti Apollinaris) тарихи қиындықтар туғызады. Бұл жазбаны, әлдеқанда, Равенна архиепискобы Маурус (642-671) жазған болуы мүмкін, ол өз шіркеуінің ерте пайда болғанын және Петірмен байланысын көрсету арқылы Римнен тәуелсіздікке қол жеткізуді көздеген. (666 жылы император Констанс II епископ Маурус ұсынған тілегін қабылдап, Равеннаға Римнің келісімінсіз епископты сайлауға рұқсат берді және Рим папасының Равенна архиепископына билігі жоқ екенін жариялады, себебі бұл қала экзархтың, оның тікелей өкілінің орналасқан жері болған.)
Дәстүрлі әңгіме
Аполлинаристің жасаған кереметтері көп ұзамай ресми назар аударды, себебі олар және оның уағыздауы көптеген адамдарды дінге келтірді, сонымен бірге оған жалған құдайға табынушылардың ашуын туғызды, олар оны қатыгездікпен ұрып-соғып, қаладан қуды. Оны жарым өлі күйінде теңіз жағалауынан тауып, христиандар жасырып қойды, бірақ оны қайтадан тұтқындап, күйген көмірдің үстінен жүруге мәжбүр етті және екінші рет қуды. Бірақ ол сол маңайда қалып, уағыздау жұмысын жалғастырды. Содан кейін ол Эмилияға сапар шекті. Ол үшінші рет Равеннаға оралды. Тағы да оны тұтқындап, ұрып-соғып, азаптап, тізбектеп, түрмеге тастап, аштықтан өлдіруге талпынды. Бірақ төрт күннен кейін оны кемеге мінісіп, Грекияға жіберді. Сол жерде уағыздар, кереметтер мен азаптар жалғасты. Оның өзінің болуынан оракулдар үнсіз қалғаннан кейін, оны қатыгездікпен ұрып-соғып, Италияға қайтарып жіберді. Оның ескерткіші 2002 жылы Рим миссалының Жалпы Рим күнтізбесіне қайта қосылды, мереке күні 20 шілдеге ауыстырылды, бұл басқа мерекелермен алмастырылмаған ең жақын күн. Римдік Мартирологияда 20 шілдеде (жоғарыда келтірілген мәтінмен) және 23 шілдеде қысқаша айтылған, себебі Адриатика теңізінің жағалауында жиі пираттардың шабуылдары қаупі болды. Сондай-ақ, Аполлинаристің реликвиялары (Санкт-Ламберт (Дюссельдорф) [de]) жерінде де бар. Қосымша реликвиялар Ремагендегі Аполлинарискирхе шіркеуінде сақталған. Оған арналған шіркеулер Аахенде, Бюртшайдта және Германияда бар, онда оның құрметі бенедиктин монахтары арқылы тараған болуы мүмкін. Франк корольі Клодвиг Дижон қаласында оған арналған шіркеу салдырды, ал Болоньяда да Аполлинариске арналған шіркеу болды, бірақ 1250 жылы қиратылды. Богемия герцогы Боривой II 1117/1118 жылдары Садскада (сол кезде Чехия мемлекетінің маңызды орталығы) Қасиетті Аполлинариске арналған коллегиялық шіркеуді құрды. Қасиетті Рим императоры Карл IV атынан 1362 жылы коллегия Садскадан Праганың жаңадан құрылған Жаңа қаласына көшірілді және онда тағы бір Аполлинариске арналған шіркеу салынды. Богемиядағы осы екі шіркеу де қазірге дейін сақталған. 1957 жылы Калифорния штатының Напа қаласында Қасиетті Аполлинариске құрмет көрсетілген шіркеу құрылды.
Қамқорлық
Аполлинарис Равенна және Эмилия-Романья аймақтарының қасиетті қамқоршысы. Ол сонымен қатар Германияның Дюссельдорф қаласының да қасиетті қамқоршысы. Ғажайыптар жасаумен белгілі Аполлинарий әулиесі, әсіресе подагра, жекелеген жұқпалы аурулар және эпилепсияға қарсы тиімді деп есептеледі.
Иконография
Қасиетті Аполлинар шопан таяғымен, пальма бұтағымен және паллиуммен бейнеленген.