355-365 жылдардағы қарсыпапа Феликс II туралы

Кіріспе

355-365 жылдар аралығында антипапа

Рим архидиаконы Феликс II 355 жылы император Констанций II қасиетті Афанасийға қарсы айыптау үкіміне қол қойғаннан бас тартқаны үшін биліктегі Папа Либерийді елден қуғаннан кейін Папа ретінде тағайындалды.

Өмірбаян

357 жылдың мамыр айында Либерийге адал қалған римдік мирян жамағаты, Римге сапармен келген Констанцийден Либерийді қайтаруды талап етті. Император Феликс пен Либерийдің бірлесіп билік етуін жоспарлады, бірақ Либерий оралған соң Феликс Римге жақын Портоға зейнетке шығуға мәжбүр болды, онда Римде қайтадан бекінуге жасаған сәтсіз әрекетінен кейін 22 қарашада 365 жылы қайтыс болды. Бұл Феликс кейіннен Феликс есімді римдік шейітпен шатастырылды, нәтижесінде ол Папалар тізіміне Феликс II ретінде енгізілді, ал осы есімді келесі Папаларға (Папа Феликс III және Папа Феликс IV) дұрыс емес нөмірлер берілді, сондай-ақ Феликс V антипапа болды. Католик энциклопедиясы (1909) бұл шатасуды «нағыз фактілердің бұрмалануы» деп атады және бұл шатасу «Liber Pontificalis» пайда болғаннан кейін туды деп болжады, себебі сол кезде сенімді дәстүрді тіркеген бұл кітапта Феликс Аурелия жолында шіркеу салғаны, ал сол жерде ертерек римдік шейіт жерленгені айтылған. Алайда, жақындағы бір деректерде ертерек қаза тапқан Феликс туралы оның атынан басқа ештеңе белгілі емес, ол шейіт болған және Via Portuensis-тегі оның атымен аталатын зиратта жерленгені хабарланады. Католик энциклопедиясы былай деп мәлімдеді: «Антипапаның нағыз тарихы жоғалып кетті, ал ол жергілікті римдік тарихында әулие және куәгер мәртебесіне ие болды. Осылайша ол 29 шілдеде Римдік мартирологиясында көрсетілген». Сол кезде (1909) Римдік мартирологиясында мына мәтін болды: Бұл жазба Феликс пен Либерийдің өзара орналасуын шатастыратын кейінгі аңыздарға негізделген, деп атады Католик энциклопедиясы. Римдік мартирологияның соңғы басылымдарында мынадай жазылған: Римдік шейіт Феликс мерекесі 29 шілдеде тойланады. Константиннің бейбітшілігі орналысымен бірге, жарты ғасыр өткен соң орын алды. Римдік мартирологиямен қатар, Римдік миссалы да 29 шілдедегі Феликс әулиесін антипапа деп таныды. Бұл анықтама 1920 жылғы стандартты басылымда әлі де кездеседі, бірақ 1962 жылғы стандартты басылымда жоқ. 1952 жылғы Мариетти басылымында «II» саны мен «Papae» сөзі болмағандықтан, түзету одан бұрын жасалғанын көрсетеді. Бір католик жазушысы бұл жағдайды «антипапаның өзі ариандыққа қарсы болғандықтан, оның мерекесі бұрын [29 шілдеде] тойланып келді» деп түсіндірді.

In May 357 AD the Roman laity, which had remained faithful to Liberius, demanded that Constantius, who was on a visit to Rome, should recall Liberius. The Emperor planned to have Felix and Liberius rule jointly, but when Liberius returned Felix was forced to retire to Porto, near Rome, where, after making an unsuccessful attempt to establish himself again in Rome, he died on 22 November 365 AD. This Felix was later confused with a Roman martyr named Felix, with the result that he was included in lists of the Popes as Felix II and that the succeeding Popes of the same name (Pope Felix III and Pope Felix IV) were given wrong numerals, as was Antipope Felix V.

The Catholic Encyclopedia (1909) called this confusion a "distortion of the true facts" and suggested that it arose because the "Liber Pontificalis", which at this point may be registering a reliable tradition, says that this Felix built a church on the Via Aurelia, which is where the Roman martyr of an earlier date was buried. However, a more recent source says that of the martyr Felix nothing is known except his name, that he was a martyr, and that he was buried in the cemetery on the Via Portuensis that bears his name. The Catholic Encyclopedia remarked that "the real story of the antipope was lost and he obtained in local Roman history the status of a saint and a confessor. As such he appears in the Roman Martyrology on 29 July." At that time (1909) the Roman Martyrology had the following text: This entry was based on what the Catholic Encyclopedia called later legends that confound the relative positions of Felix and Liberius. More recent editions of the Roman Martyrology have instead:

The feast day of the Roman martyr Felix is 29 July. occurring when the Peace of Constantine had been in force for half a century. As well as the Roman Martyrology, the Roman Missal identified the Saint Felix of 29 July with the antipope. This identification, still found in the 1920 typical edition, does not appear in the 1962 typical edition. To judge by the Marietti printing of 1952, which omits the numeral "II" and the word "Papae", the correction had already been made by then. One Catholic writer excuses this by saying that the antipope "himself did refuse to accept Arianism, and so his feast has been kept in the past on [29 July]".